Uczestnictwo jako uwikłanie. Rekonesans problemu

Spis treści:

Wstęp

Rozdział pierwszy. Uwikłanie – korelat i koszt uczestnictwa

I. „Wplątanie”
II. Skrępowanie i pułapka
III. Zaangażowanie jako uwikłanie i samouwikłanie

Rozdział drugi. Udziałowiec uwikłany

IV. Poziomy włączenia, związania i... uwikłania
V. Niewspółmierność udziałów wniesionych i otrzymanych

Rozdział trzeci. Spolegliwość w uwikłaniu

VI. Zaskakująca (?) ambiwalencja spolegliwości
VII. Skala związania i zobowiązania
VIII. Patologiczne formy grupowej spolegliwości

Rozdział czwarty. Uwikłanie we współodpowiedzialność

IX. Odpowiedzialność a współodpowiedzialność
X. Złożoność i problematyczność współodpowiedzialności
XI. Kontrowersyjna odpowiedzialność zbiorowa
XII. Smak odpowiedzialności dziedziczonej

Postscriptum
Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)

Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)

Alberoni F., O przyjaźni, Warszawa 1994.
Arendt H., Odpowiedzialność i władza sądzenia, Warszawa 2006. 
Arendt H., Zorganizowana wina i powszechna odpowiedzialność, „Literatura na Świecie”, 
1985, nr 6 (167). 
Aron R., Opium intelektualistów, Warszawa 2000.
Artwińska A., Poeta w służbie polityki. O Mickiewiczu w PRL i Goethem w NRD, Poznań 
2009. 
Bajer M., Blizny po ukąszeniu, Warszawa 2005. 
Bentham  J.,  Wprowadzenie  do  zasad  moralności  i  prawodawstwa,  PWN,  Warszawa 
1958.
Berger  P.,  Zijderveld A.,  Pochwała  wątpliwości.  Jak  mieć  przekonania  i  nie  stać  się 
fanatykiem, Kraków 2010. 
Berger P.L., Zaproszenie do socjologii, Warszawa 1995.
Birnbacher D., Odpowiedzialność za przyszłe pokolenia, Warszawa 1999. 
Blau P., Wymiana i władza w życiu społecznym, Kraków 2009. 
Bodio T., Między romantyzmem i pragmatyzmem. Psychologiczne aspekty transformacji 
w Polsce, Warszawa 1999. 
Bubak G., Twórczość filmowa Istvana Szabó , Kraków 2003.
Buchała K., Zoll A., Polskie prawo karne, Warszawa 1997.
Buksiński T., Moderność, Poznań 2001.
Butler J., Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, Warszawa 2008. 
Cackowski Z., Życie ludzkie. Źródło i miara wartości, Lublin2001. 238 Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)
Caillois R., Żywioł ład, Warszawa 1973.
Chyrowicz B., O sytuacjach bez wyjścia w etyce. Dylematy moralne: ich natura, rodzaje 
i sposoby rozstrzygania, Kraków 2008.
Cialdini R., Wywieranie wpływu na ludzi, Gdańsk 1993.
Cienkowski W., Praktyczny słownik wyrazów bliskoznacznych, Warszawa 1993.
Cieślak M., Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia, Warszawa 1995. 
Daszkiewicz K., Traktat o złej robocie, Warszawa 1984. 
Dąbrówka A., Geller e., Turczyn R., Słownik synonimów, Warszawa 1997.
Dijkstra A.G.,  Plantega  J.  (red.),  Ekonomia  i  płeć.  Pozycja  zawodowa  kobiet  w  Unii 
Europejskiej, Gdańsk 2003. 
Doliński D., Przypisywanie moralnej odpowiedzialności, Warszawa 1992. 
Durkheim e., O podziale pracy społecznej, Warszawa 1999.
Dworkin R., Sprawiedliwość według jeży, Warszawa 2025. 
elzenberg H., Z filozofii kultury , Kraków 1991. 
evatt C., Feld B., Dawcy i biorcy, Gdańsk 2001. 
Farias V., Heidegger i narodowy socjalizm, Warszawa 1997. 
Festinger L., Teoria dysonansu poznawczego, Warszawa 2007.
Filek J., Ontologizacja odpowiedzialności, Kraków 1996. 
Filek J., Życie, etyka, inni. Scherza i eseje filozoficzno-etyczne , Kraków 2010. 
Filig M., Mitotwórcza funkcja kina i literatury w kulturze stalinowskiej lat 30. XX wieku, 
Kraków 2014. 
Fitzpatrick Sh., Zespół Stalina. Niebezpieczne lata radzieckiej polityki, Wołowiec 2017. 
Frank N., Mój ojciec Hans Frank, Warszawa 1991. 
Frankfurt H., Dlaczego kochamy?, łódź 2017.
Frei N., Polityka wobec przeszłości. Początki Republiki Federalnej i przeszłość nazi-
stowska, Warszawa 1999. 
Fritzhand M., O niektórych właściwościach etyki marksistowskiej, Warszawa 1974. 
Fromm e., Ucieczka od wolności, Warszawa 1996. 
Galewicz W.  (red.),  Moralność  i  profesjonalizm.  Spór  o  pozycję  etyk  zawodowych, 
Kraków 2010.
Głowiński M. (wybór i wstęp), Język i społeczeństwo, Warszawa 1980.
Głuchowski D. [Glukhovsky Dmitry], My. Kronika upadku, Kraków 2024. 
Goffman e., Rytuał interakcyjny, Warszawa 2006.239 Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)
Goffman e., Zachowanie w miejscach publicznych, Warszawa 2008.
Goffman e., Spotkania, Kraków 2010.
Goldhagen D., Gorliwi kaci Hitlera. Zwyczajni Niemcy i Holocaust, Warszawa 1999. 
Goldhagen D.J., Niedokończony rozrachunek. Rola Kościoła katolickiego w Holocau-
ście i niedopełniony obowiązek zadośćuczynienia, Warszawa 2005. 
Grant A., Dawaj i bierz, Warszawa 2014. 
Grodziński e., Filozofia Hitlera w  Mein Kampf, Warszawa – Olsztyn 1992.
Haffner S., Rozważania o Hitlerze, Warszawa 1994.
Hajduk B., Hajduk e., O rodzajach pomocy, Kraków 2006. 
Hajduk B., Hajduk, O pomocy skutecznej i nieskutecznej, Zielona Góra 2008. 
Hajduk e., Hajduk B., Pomoc i opieka. Różne postacie, Kraków 2001. 
Hartman J., Etyka życia publicznego, Warszawa 2025. 
Hartman J., Etyka! Poradnik dla grzeszników, Warszawa 2015. 
Herer M., Pochwała przyjaźni, Warszawa 2017.
Hertz A., Wyznania starego człowieka, Warszawa 1991. 
Hirschman A.O., Lojalność, krytyka, rozstanie, Kraków 1995.
Hirszowicz M., Pułapki zaangażowania. Intelektualiści w służbie komunizmu, Warszawa 
2001. 
Hirszowicz M., Stąd, ale dokąd? Społeczeństwo u progu nowej ery, Warszawa 2007. 
Holmes S., Sunstein C., Koszt praw. Dlaczego wolność zależy od podatków, Warszawa 
2003.
Hołówka  J.  (wybór,  red.),  Filozofia  moralności.  Wina,  kara,  wybaczenie ,  Warszawa 
2000. 
Hołówka J., Etyka w działaniu, Warszawa 2001.
Hołówka T. (wybór, przekład i wstęp), Nikt nie rodzi się kobietą, Warszawa 1982. 
Honderich T., Ile mamy wolności? Problem determinizmu, Poznań 2001. 
Horkheimer M., Zmierzch. Notatki z Niemiec 1931–1934, Warszawa 2002.
Hostyński L., Wartości utylitarne, Lublin 1998. 
Hudzik J.P., Z genealogii medialności, Toruń 2024.
Ingarden R., Książeczka o człowieku, Kraków 1970.
Jabłkowska  J.,  Żyliński  L.  (wybór  i  opracowanie),  O  kondycji  Niemiec.  Tożsamość 
niemiecka w debatach intelektualistów po 1945 roku, Poznań 2008. 240 Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)
Jankelevitch V.,  Bez  przedawnienia.  Przebaczyć?  Z  honorem  i  godnością, Warszawa 
2013. 
Jarosz  M.  (red.),  Naznaczeni  i  napiętnowani.  O  wykluczeniu  politycznym,  Warszawa 
2008. 
Jaspers K., Problem winy. O politycznej odpowiedzialności Niemiec, Warszawa 2018.
Jedlicki J., Źle urodzeni, czyli o doświadczeniu historycznym. Scripta i postscripta, 
Londyn – Warszawa 1993
Jedynak St. (red.), Mały słownik etyczny. Wyd. II, Bydgoszcz 1999.
Jonas H., Zasada odpowiedzialności, Kraków 1996. 
Jonca K., „Noc kryształowa” i casus Herschela Grynszpana, Wrocław 1998. 
Jong e., Czego chcą kobiety? Chleba, róż, seksu i władzy, Poznań 2003. 
Karwat  M.,  Cechy  myślenia  ideologicznego,  [w:]  I.  Kamińska-Szmaj,  T.  Piekot,  
M. Poprawa (red.), Ideologie w słowach i obrazach, Wrocław 2009. 
Karwat M., Człowiek polityczny. Próba interpretacji marksistowskiej, Warszawa 1989.
Karwat M., Figuranctwo jako paradoks uczestnictwa. Eseje przewrotne, Warszawa 2004. 
Karwat M., Jak się usidla ludzi. Kurs przytomności dla każdego, Warszawa 2024. 
Karwat M., O karykaturze polityki, Warszawa 2012. 
Karwat M., O perfidii, Warszawa 2001. 
Karwat M., O upolitycznieniu twórczości i dzieł twórczych. Modelowa analiza mechani-
zmu, „Studia politologiczne” vol. 50. 
Karwat  M.,  O  złośliwej  dyskredytacji.  Manipulowanie  wizerunkiem  przeciwnika, 
Warszawa 2006.
Karwat M., Spirala przemocy w konfliktach społecznych , „Wrocławskie Studia Politolo-
giczne”, tom 22, Wrocław 2017. 
Karwat M., Wstęp do teorii uczestnictwa, Warszawa 2025. 
Kempny M., Szmatka J. (red.), Współczesne teorie wymiany społecznej. Zbiór tekstów, 
Warszawa 1992. 
Kempny M., Szmatka J. (red.), Współczesne teorie wymiany społecznej. Zbiór tekstów, 
Warszawa 1992. 
Kitchen M., Trzecia Rzesza. Charyzma i wspólnota, Warszawa 2012.
Kmita J. (red.), Wartość, dzieło, sens. Szkice z filozofii kultury artystycznej , Warszawa 
1975.
Kołakowski L., Mini-wykłady o maxi-sprawach, Kraków 2000.
Komosa M., Komisja prawdy: mechanizm odpowiedzialności za naruszenie praw czło-
wieka, Warszawa 2013. 241 Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)
Kon I.S. (red.), Słowar’ po etikie, Moskwa 1981.
Kotarbiński T., Abecadło praktyczności, Warszawa 1972.
Kotarbiński T., Medytacje o życiu godziwym, Warszawa 1975.
Kotarbiński T., Prakseologia, tom I, II, Wrocław 2000. 
Kotarbiński T., Traktat o dobrej robocie, Warszawa 1975.
Kozłowski S., Swoboda działania polityka, Warszawa 2006. 
Krasnodębski Z., Max Weber, Warszawa 1999.
Kurowicki J., Estetyczność środowiska naturalnego, Warszawa 2010. 
Kurowicki J., Figury i maski w praktykach ideologicznych, Warszawa 2013.
Kurowicki J., Przewodnik po arcydziełach i nie tylko (Poradnik konesera), Wrocław 
2001.
Lebert N., Lebert S., Noszę jego nazwisko. Rozmowy z dziećmi przywódców III Rzeszy, 
Warszawa 2004.
Lipiec J., Ontologia świata realnego, Warszawa 1979.
Lipiec J., Podstawy ontologii społeczeństwa, Warszawa 1972.
Littell J., Łaskawe, Kraków 2008. 
Luhmann N., Semantyka miłości: kodowanie intymności, Warszawa 2003.
łukaszewski W., Szanse rozwoju osobowości, Warszawa 1984. 
łukomski  P.,  Odpowiedzialność  polityków.  Sposoby  rozumienia  i  uzasadniania,  
Warszawa 2004.
Machcewicz P., Paczkowski A., Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny 
światowej, Kraków 2021. 
Machiavelli M., Książę: Cel uświęca środki, Gliwice 2010.
Madajczyk Cz., Klerk czy intelektualista zaangażowany? Świat polityki wobec twórców 
kultury i naukowców europejskich w pierwszej połowie XX wieku, Poznań 1999.
Malinowski B., Kultura i jej przemiany, Warszawa 2000. 
Mandal e., Miłość, władza i manipulacja w bliskich związkach, Warszawa 2008.
Merleau-Ponty M., Sartre J.P., Zerwanie. Humanizm i terror, Warszawa 2021. 
Merton R.K., Teoria socjologiczna i struktura społeczna, Warszawa 1982. 
Micewski A., Katolicy w potrzasku. Wspomnienia z peryferii polityki, Warszawa 1993. 
Michalik M., Szkice o kryteriach moralnych, Warszawa 1980. 
Michalik M., W kręgu współczesnych kontrowersji etycznych, Warszawa 2012. 242 Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)
Milewska M., Bogowie u władzy. Od Aleksandra Wielkiego do Kim Dzon Ila. Antropolo-
giczne studium mitów boskiego władcy, Gdańsk 2012. 
Miłosz Cz., Zniewolony umysł, Kraków 2024. 
Modrzejewski F., Sznajderman M. (red.), Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem, 
Wołowiec 2002. 
Molenda J., Dzieci nazistów. Brzemię milczenia, niewola myśli, Poznań 2022.
Moore G.e., Etyka, Warszawa 1980. 
Nemezjusz z emezy, O naturze ludzkiej, Warszawa 1982.
Newcomb Th. M., Turner R. H., Converse Ph.e., Psychologia społeczna. Studium inte-
rakcji ludzkich, Warszawa 1970. 
Nitschke  B.,  Wysiedlenie  czy  wypędzenie?  Ludność  niemiecka  w  Polsce  w  latach 
1945–1949, Toruń 2001. 
Nuss B., Syndrom Fausta. Próba opisania mentalności Niemców, Warszawa 1995. 
Obuchowski K., Adaptacja twórcza, Warszawa 1985.
Ofiary czy współwinni. Nazizm i sowietyzm w świadomości historycznej, Warszawa 1997. 
Ortega y Gasset J., Szkice o miłości, Warszawa 1989. 
Ossowska M., Normy moralne. Próba systematyzacji, Warszawa 1984. 
Ossowski St., Z zagadnień psychologii społecznej, Dzieła, tom III, Warszawa 1967. 
Ostasz L.. Etyka elementarno-uniwersalistyczna. Kraków 1991. 
Oz A., Jak uleczyć fanatyka, Warszawa 2002.
Pałyska K., Mechanizm pułapki na wojnie, w polityce i życiu codziennym, Warszawa 
2010.
Peyton Young H., Sprawiedliwy podział, Warszawa 2003.
Pieper J., O miłości, Warszawa 1993. 
Piłat R., Krzywda i zadośćuczynienie, Warszawa 2003. 
Plamper J., Kult Stalina. Studium alchemii władzy, Warszawa 2014. 
Przecławski  T.,  Psychika,  czyn,  wina.  Wpływ  czynnika  psychicznego  na  zachowanie 
człowieka i jego winę jako podstawę odpowiedzialności karnej, Warszawa 2008.
Pszczołowski T., Dylematy sprawnego działania, Warszawa 1982. 
Pszczołowski T., Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, Wrocław 1978. 
Pszczołowski T., Zasady sprawnego działania, Warszawa 1967. 
Puzynina J., Język wartości, Warszawa 1992. 
Puzynina J., Słowo – wartość – kultura, Lublin 1997. 243 Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)
Rappaport e.S., Naród zbrodniarz, łódź 1945. 
Rees L., Złowroga charyzma Adolfa Hitlera. Miliony prowadzone ku przepaści, War-
szawa 2013.
Reykowski J., O myśleniu ideologicznym (szkic modelu), „Studia psychologiczne”, Tom 
34, Z. 2.
Ricoeur P., Pamięć, historia, zapomnienie, Kraków 2006. 
Rothert A., Emergencja rządzenia sieciowego, Warszawa 2008.
Russell B., Szkice sceptyczne, [m.w.?] 1996. 
Salzborn S., Zbiorowa niewinność. Wypieranie Shoah z niemieckiej pamięci, Warszawa 
2022. 
Sartre J.P., Rozważania o kwestii żydowskiej, Warszawa 1957. 
Seltmann von U. Gabi i Uwe, Potomkowie sprawców, potomkowie ofiar. Mój dziadek 
zginął w Auschwitz. A mój był esesmanem, Warszawa 2012. 
Sennett R., Razem. Rytuały, zalety i zasady współpracy, Warszawa 2013. 
Shore M., Kawior i popiół. Życie i śmierć pokolenia oczarowanych i rozczarowanych 
marksizmem, Warszawa 2008. 
Skudrzyk P., Suchacka M., Szczepański M. (red.), W sieci i w matni społecznej, Kato-
wice 2017. 
Stępień-Kuczyńska A., Gorbaczow: „pieriestrojka” i rozpad imperium, łódź 2020. 
Stępień-Kuczyńska A., Michaił Gorbaczow a idea i praktyka pieriestrojki, łódź 2016.
Stomma L., Historie niedocenione, Warszawa 2011. 
Stomma L., Historie przecenione, Warszawa 2011. 
Świda-Ziemba  H.,  Człowiek  wewnętrznie  zniewolony.  Mechanizmy  i  konsekwencje 
minionej formacji – analiza psychosocjologiczna, Warszawa 1997. 
Topolski J., Metodologia historii, wyd. II, Warszawa 1973.
Trenkner J., Naród z przeszłością. Eseje o Niemczech, Poznań 2004. 
Trznadel J., Hańba domowa, Warszawa 1996. 
Trznadel  J.,  Kolaboranci.  Tadeusz  Boy-Żeleński  i  grupa  komunistycznych  pisarzy  we 
Lwowie 1939–1941, Komorów 1998. 
Tuchman B., Szaleństwo władzy: od Troi do Wietnamu, Katowice 1992. 
Tyszka T., Psychologiczne pułapki oceniania i podejmowania decyzji, Gdańsk 1999.
Valadier P., Pochwała sumienia, Warszawa 1997. 
von Matt P., Intryga. Teoria i praktyka podstępu w literaturze, Warszawa 2009.
Waldenfels B., Topografia obcego , Warszawa 2002. 244 Inspiracje bezpośrednie i pośrednie (literatura)
Walicki A., Zniewolony umysł po latach, Warszawa 1993. 
Weber M., Polityka jako zawód i powołanie, Kraków 1998.
Wichłacz M., Sieć a rozumienie przestrzeni polityki, [w:] A. Czajowski, L. Sobkowiak 
(red.),  Polityka  i  polityczność.  Problemy  teoretyczne  i  metodologiczne,  Wrocław 
2012.
Wigura K., Wina narodów. Przebaczenie jako strategia prowadzenia polityki, Gdańsk – 
Warszawa 2011
Wilkin J. (red.), Efektywność a sprawiedliwość, Warszawa 1997.
Wojciszke  B.,  Psychologia  miłości.  Intymność.  Namiętność.  Zaangażowanie,  Gdańsk 
1999.
Wołkow S., Szostakowicz i Stalin, Warszawa 2006. 
Wóycicki  K.,  Niemiecki  rachunek  sumienia.  Niemcy  wobec  przeszłości  1933–1945, 
Wrocław 2004. 
Zaborowski  Z.,  Z  pogranicza  psychologii  społecznej  i  psychologii  osobowości,  War-
szawa 1980.
Zajadło  J.,  Odpowiedzialność  za  Mur.  Procesy  strzelców  przy  Murze  Berlińskim, 
Gdańsk 2003. 
Ziembiński Z., Analiza pojęcia czynu, Warszawa 1972. 
Ziembiński Z., O pojmowaniu sprawiedliwości, Lublin 1992.
Ziemer G., Jak wychować nazistę: reportaż o fanatycznej edukacji, Kraków 2021. 
Ziółkowski  J.,  Wrogość  w  stosunkach  politycznych:  modelowa  analiza  funkcjonalna, 
Warszawa 2013. 
Znamierowski Cz., Szkoła prawa. Rozważania o państwie, Warszawa 1988.
Znamierowski Cz., Wina i odpowiedzialność, Warszawa 1957.