Służby mundurowe w Polsce

Spis treści:

Wykaz skrótów
Słowo wstępne
Wprowadzenie

CZĘŚĆ I. Zagadnienia ogólne

Dr Dariusz P. Kała
ROZDZIAŁ 1. Geneza służb mundurowych

Dr hab. Ryszard Piotrowski, prof. UW
ROZDZIAŁ 2. Konstytucyjne podstawy służb mundurowych

CZĘŚĆ II. Służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo zewnętrzne

Dr hab. Małgorzata Toumi, prof. ASzWoj.
ROZDZIAŁ 3. Wojsko Polskie

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Sławomir Chomoncik
ROZDZIAŁ 4. Służba Wywiadu Wojskowego

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Sławomir Chomoncik
ROZDZIAŁ 5. Służba Kontrwywiadu Wojskowego

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr hab. Krzysztof Chochowski, prof. PANS
ROZDZIAŁ 6. Agencja Wywiadu

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Sławomir Chomoncik
ROZDZIAŁ 7. Żandarmeria Wojskowa

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Leszek Sidorowicz
ROZDZIAŁ 8. Straż Graniczna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

CZĘŚĆ III. Służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo wewnętrzne

III.1. Ogólne bezpieczeństwo wewnętrzne

Dr Tomasz Miłkowski
ROZDZIAŁ 9. Policja

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Dariusz P. Kała
ROZDZIAŁ 10. Państwowa Straż Pożarna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Dariusz P. Kała
ROZDZIAŁ 11. Ochotnicza Straż Pożarna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Paweł Drembkowski
ROZDZIAŁ 12. Straż gminna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr hab. Anna Reiwer-Kaliszewska, prof. WSAiB
ROZDZIAŁ 13. Służba Celno-Skarbowa

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

III.2. Specjalistyczne bezpieczeństwo wewnętrzne

Dr hab. Tomasz Przesławski
ROZDZIAŁ 14. Służba Więzienna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr hab. Krzysztof Chochowski, prof. PANS
ROZDZIAŁ 15. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie służby
Status funkcjonariusza
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr hab. Krzysztof Chochowski, prof. PANS
ROZDZIAŁ 16. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Renata Rychter
ROZDZIAŁ 17. Inspekcja Transportu Drogowego

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Tomasz Miłkowski
ROZDZIAŁ 18. Służba Ochrony Państwa

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Tomasz Miłkowski
ROZDZIAŁ 19. Straż Marszałkowska

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

R. Pr. Marcin Trela
ROZDZIAŁ 20. Straż Ochrony Kolei

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Miłosz Kościelniak-Marszał
ROZDZIAŁ 21. Państwowa Straż Łowiecka

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Dariusz P. Kała
ROZDZIAŁ 22. Państwowa Straż Rybacka

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Prof. dr hab. Bartosz Rakoczy
ROZDZIAŁ 23. Straż Leśna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie 
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr hab. Katarzyna Leśkiewicz, prof. UAM
ROZDZIAŁ 24. Straż Parków Narodowych

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Dariusz P. Kała
ROZDZIAŁ 25. Służba Parku Krajobrazowego

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Prof. dr hab. Bartosz Rakoczy
ROZDZIAŁ 26. Inspekcja Wodna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status prawny funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Agnieszka Serlikowska
ROZDZIAŁ 27. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status prawny funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Agnieszka Serlikowska
ROZDZIAŁ 28. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status prawny funkcjonariusza służby
Odpowiedzialność prawna funkcjonariusza służby

Dr Paweł Drembkowski
SUPLEMENT.  Państwowa Inspekcja Sanitarna

Status prawny
Zadania
Struktura organizacyjna
Finansowanie
Status funkcjonariusza służby

Bibliografia
O Autorach

Bibliografia

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.).

Ustawy

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 
z 2024 r., poz. 572, ze zm.).
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734).
Ustawa z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 76).
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz.U. 
z 2023 r., poz. 1917, ze zm.).
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2024 r., 
poz. 416).
Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 883).
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2261).
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 636).
Ustawa  z  dnia  24  sierpnia  1991  r.  o  ochronie  przeciwpożarowej  (t.j.  Dz.U.  z  2025  r., 
poz. 188, ze zm.).
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991  r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2024  r., 
poz. 1443).
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 567).
Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1478, 
ze zm.).
Ustawa  z  dnia  14  grudnia  1995  r.  o  urzędzie  Ministra  Obrony  Narodowej  (t.j.  Dz.U. 
z 2025 r., poz. 445).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 383).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2025 r., poz. 911).
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251).236 Bibliografia
Ustawa  z  dnia  7  maja  1999  r.  o  odpowiedzialności  majątkowej  funkcjonariuszy  Poli-
cji,  Straży  Granicznej,  Straży  Marszałkowskiej,  Służby  Celno-Skarbowej,  Służby 
Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bez-
pieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, 
Służby  Wywiadu  Wojskowego  i  Centralnego  Biura  Antykorupcyjnego  (t.j.  Dz.U. 
z 2018 r., poz. 2349).
Ustawa  z  dnia  21  grudnia  2000  r.  o  jakości  handlowej  artykułów  rolno-spożywczych 
(t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1980).
Ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 985).
Ustawa  z  dnia  6  lipca  2001  r.  o  przetwarzaniu  informacji  kryminalnych  (t.j.  Dz.U. 
z 2024 r., poz. 376, ze zm.).
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia 
(t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 860).
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach po-
rządkowych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 12, ze zm.).
Ustawa  z  dnia  6  września  2001  r.  o  transporcie  drogowym  (t.j.  Dz.U.  z  2024  r., 
poz. 1539, ze zm.).
Ustawa z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych 
organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie 
niektórych ustaw (Dz.U. nr 25, poz. 253).
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji 
Wywiadu (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 902).
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 697, 
ze zm.).
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2019 r., poz. 972 ze zm.).
Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1478).
Ustawa  z  dnia  17  czerwca  2004  r.  o  zmianie  ustawy  Prawo  łowieckie  (Dz.U.  nr  172, 
poz. 1802).
Ustawa  z  dnia  9  czerwca  2006  r.  o  Centralnym  Biurze  Antykorupcyjnym  (t.j.  Dz.U. 
z 2025 r., poz. 712).
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wy-
wiadu Wojskowego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1405, ze zm.).
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Woj-
skowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 694).
Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów 
bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz.U. 
z 2024 r., poz. 1632).
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2024 r., 
poz. 1135).
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 409, 
ze zm.).237 Bibliografia
Ustawa z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie 
(t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 428).
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1530).
Ustawa z dnia 9 kwietna 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1869, ze zm.).
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw 
członkowskich  Unii  Europejskiej,  państw  trzecich,  agencjami  Unii  Europejskiej 
oraz organizacjami międzynarodowymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 783).
Ustawa  z  dnia  24  maja  2013  r.  o  środkach  przymusu  bezpośredniego  i  broni  palnej 
(t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 555).
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087, ze zm.).
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 34, 
ze zm.).
Ustawa z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 607).
Ustawa z dnia 26 stycznia 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkow-
skiej (Dz.U. z 2018 r., poz. 730).
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1589, 
ze zm.).
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t.j. Dz.U. z 2025 r., 
poz. 244).
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 825).
Ustawa z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej 
(t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1235).
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o rejestracji i ochronie nazw pochodzenia, oznaczeń geo-
graficznych  oraz  gwarantowanych  tradycyjnych  specjalności  produktów  rolnych 
i środków spożywczych, win lub napojów spirytusowych oraz o produktach trady-
cyjnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 588).
Rozporządzenia
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 9 maja 1997 r. 
w sprawie praw i obowiązków pracowniczych, zasad wynagradzania, wzorów oznak, 
legitymacji służbowej, odznaki służbowej i umundurowania strażników Państwowej 
Straży Rybackiej oraz wzoru oznaki i legitymacji strażnika Społecznej Straży Ry-
backiej (Dz.U. nr 55, poz. 354 ze zm.).
Rozporządzenie  Ministra  Ochrony  Środowiska,  Zasobów  Naturalnych  i  Leśnictwa 
z dnia 23 czerwca 1997 r. w sprawie współdziałania Państwowej Straży Łowieckiej 
z Policją i Polskim Związkiem Łowieckim (Dz.U. nr 73, poz. 460).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie umundurowania, legi-
tymacji, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych strażników gminnych (miejskich) 
(Dz.U. nr 112, poz. 713).238 Bibliografia
Rozporządzenie  Ministra  Rolnictwa  i  Rozwoju  Wsi  w  sprawie  zakresu  i  warunków 
współpracy  Państwowej  Straży  Rybackiej  ze  Społeczną  Strażą  Rybacką  z  dnia 
8 stycznia 2002 r. (Dz.U. nr 5, poz. 55).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 września 2002 r. w sprawie 
szczegółowych zasad organizacji inspekcji jakości handlowej artykułów rolno-spo-
żywczych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1624).
Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie stanowisk, stopni służbowych oraz za-
sad wynagradzania w Służbie Leśnej z dnia 14 stycznia 2003 r. (t.j. Dz.U. z 2025 r., 
poz. 200).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 26 września 2003 r. 
w sprawie przypadków, w których funkcjonariusze straży ochrony kolei mogą wy-
konywać swoje zadania poza obszarem kolejowym (Dz.U. nr 181, poz. 1775).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie form współ-
działania straży ochrony kolei z Żandarmerią Wojskową (Dz.U. nr 122, poz. 1270).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowe-
go zakresu działania oraz sposobu organizacji straży ochrony kolei (Dz.U. nr 164, 
poz. 1718).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2004 r. w sprawie współ-
działania straży ochrony kolei z Policją, Strażą Graniczną i Inspekcją Transportu 
Drogowego (Dz.U. nr 223, poz. 2262).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 października 2004 r. w sprawie szcze-
gółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony 
kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek 
uprawnionych do orzekania o tej zdolności (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1444).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2004 r. w sprawie sposobu i trybu 
legitymowania, zatrzymywania i dokonywania kontroli przez funkcjonariuszy stra-
ży parku oraz sposobu i trybu legitymowania przez pracowników służby parków 
krajobrazowych (Dz.U. nr 254, poz. 2536).
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie zakresu i trybu 
współpracy straży parku z policją oraz zakresu działań straży parku podlegających 
kontroli Policji i sposobu sprawowania tej kontroli (Dz.U. z 2005 r. nr 5, poz. 33).
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 marca 2005 r. w sprawie wzoru legitymacji 
służbowej i wzorów umundurowania pracowników Służb Parków Krajobrazowych 
oraz oznak służbowych dla poszczególnych stanowisk (Dz.U. nr 67, poz. 584).
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy 
gatunków zwierząt łownych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2454).
Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych 
wymogów kwalifikacji zawodowych, wzorów legitymacji, umundurowania, oznak 
i odznak służbowych strażników Państwowej Straży Łowieckiej oraz szczegółowych 
kwalifikacji zawodowych, wzorów oznaki i legitymacji strażnika łowieckiego (Dz.U. 
nr 115, poz. 966).239 Bibliografia
Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2005 r. w sprawie posiadania, 
używania,  ewidencjonowania  i  przechowywania  w  siedzibach  Państwowej  Straży 
Łowieckiej broni palnej bojowej, broni myśliwskiej śrutowej, amunicji oraz miota-
czy gazu obezwładniającego (Dz.U. nr 116, poz. 984).
Rozporządzenie Ministra Środowiska parku z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie sposobu 
ewidencjonowania i przechowywania broni bojowej oraz broni myśliwskiej, wraz 
z amunicją, będącej w dyspozycji Straży Parku (Dz.U. nr 139, poz. 1170).
Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie nadania 
inspektorom Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów 
Rolno-Spożywczych oraz Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa 
uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U. z 2013 r., 
poz. 1213 ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie określenia sta-
nowisk w Służbie Leśnej, na których zatrudnionym pracownikom przysługuje bez-
płatne mieszkanie albo równoważnik pieniężny, oraz sposobu i trybu przyznawania 
i zwalniania tych mieszkań, a także ustalania i wypłaty równoważnika pieniężnego 
(Dz.U. nr 221, poz. 1751).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2013 r. w sprawie 
wykazu artykułów rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy oraz ich mini-
malnych ilości podlegających kontroli jakości handlowej (Dz.U. z 2020 r., poz. 1934).
Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie nadania statutu Tatrzańskiemu Parkowi 
Narodowemu z siedzibą w Zakopanem z dnia 18 lutego 2013 r. (t.j. Dz.U. z 2021 r., 
poz. 1065).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych zasad i wa-
runków współdziałania Państwowej Straży Rybackiej z Policją z dnia 7 marca 2014 r. 
(Dz.U. z 2014 r., poz. 495).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 kwietnia 2014 r. w spra-
wie rodzaju i sposobów ewidencjonowania, przechowywania w straży ochrony kolei 
broni, amunicji i środków przymusu bezpośredniego (Dz.U. z 2014 r., poz. 606).
Rozporządzanie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 kwietnia 2014 r. w sprawie wy-
kroczeń, za które funkcjonariusze Straży Granicznej są uprawnieni do nakładania 
grzywien w drodze mandatu karnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 662).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w spra-
wie określenia umundurowania, legitymacji, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych 
funkcjonariuszy straży ochrony kolei (Dz.U. z 2020 r., poz. 1010).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 kwietnia 2015 r. w sprawie 
wykazu przejść granicznych, na których jest dokonywana kontrola jakości handlo-
wej  artykułów  rolno-spożywczych  sprowadzanych  z  zagranicy  (Dz.U.  z  2015  r., 
poz. 592 ze zm.).
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia 
stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych 240 Bibliografia
urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szcze-
gółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących człon-
kom korpusu służby cywilnej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 670).
Rozporządzenie  Ministra  Infrastruktury  i  Budownictwa  z  dnia  12  kwietnia  2017  r. 
w sprawie form współdziałania straży ochrony kolei z organami Krajowej Admini-
stracji Skarbowej (Dz.U. z 2017 r., poz. 838).
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie nadania statutu 
Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie (Dz.U. z 2017 r., poz. 2506).
Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 października 2019 r. w sprawie zakresu 
wykroczeń, za które uprawnieni pracownicy Państwowego Gospodarstwa Leśnego 
Lasy Państwowe oraz strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej są upoważnieni do na-
kładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2090).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie przepisów 
porządkowych obowiązujących na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojaz-
dach kolejowych oraz w pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi podróżnych 
korzystających z transportu kolejowego na dworcach kolejowych (Dz.U. z 2021 r., 
poz. 723).
Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradza-
nia pracowników samorządowych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1638, ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 listopada 2021 r. w spra-
wie  wzorów,  koloru  oraz  sposobu  przydzielania  i  zwracania  munduru  pracowni-
ków Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (Dz.U. z 2021 r., 
poz. 2134).
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 30 grudnia 2021 r. w sprawie sta-
nowisk oraz wymagań kwalifikacyjnych, jakie powinni spełniać pracownicy zatrud -
nieni na poszczególnych stanowiskach w Służbach Parków Krajobrazowych (Dz.U. 
z 2022 r., poz. 98).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2022 r. w sprawie 
umundurowania pracowników Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennic-
twa oraz odznaki tej inspekcji (Dz.U. z 2022 r., poz. 466).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 2022 r. w sprawie listy inwazyjnych ga-
tunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii i listy inwazyjnych gatunków ob-
cych stwarzających zagrożenie dla Polski, działań zaradczych oraz środków mających 
na celu przywrócenie naturalnego stanu ekosystemów (Dz.U. z 2022 r., poz. 2649).
Inne
Zarządzenie nr 17 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 24 marca 2014 r. 
w sprawie ochrony lasów przed szkodnictwem leśnym (B.I. L.P. z 2014 r., poz. 29).
Zarządzenie nr 5 MSWiA z dnia 1 lutego 2018 r. (Dz.Urz. MSWiA, poz. 7).241 Bibliografia
Zarządzenie nr 71 Ministra Obrony Narodowej w sprawie terenowych jednostek orga-
nizacyjnych  Żandarmerii  Wojskowej  z  dnia  28  września  2021  r.  (Dz.Urz.  MON 
z 2021 r., poz. 222).
Zarządzenie nr 72 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie nada-
nia statutu Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu (MP z 2010 r. nr 76, poz. 953).
Zarządzenie nr 74 z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie nadania statutu Agencji Wywiadu 
(t.j. M.P. z 2016 r., poz. 936).
Zarządzenie nr 163 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 września 2018 r. w sprawie nadania 
statutu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (M.P. z 2018 r., poz. 927).
Załącznik (instrukcja ochrony lasów przed szkodnictwem leśnym) do Zarządzenia nr 17 
Dyrektora  Generalnego  Lasów  Państwowych  z  dnia  24  marca  2014  r.  w  sprawie 
ochrony lasów przed szkodnictwem leśnym (B.I. L.P. z 2014 r., poz. 29).
Statut Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej im. Profesora Witolda Sławińskie-
go, Załącznik do uchwały nr XXXVI/426/2014 Sejmiku Województwa Podlaskiego 
z dnia 24 lutego 2014 r.
Statut Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Statut Państwowej Straży Rybackiej w Gorzowie Wlkp., Załącznik do zarządzenia Woje-
wody Lubuskiego, Regulamin Państwowej Straży Rybackiej, Załącznik do zarządze-
nia nr 224/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 6 grudnia 2005 r.
Regulamin  Organizacyjnego  Wojewódzkiego  Inspektoratu  Jakości  Handlowej  Arty-
kułów Rolno-Spożywczych w Olsztynie, stanowiącego załącznik do zarządzenia 
nr 15/2023 z dnia 16 października 2023 r. Warmińsko-Mazurskiego Inspektora Ja-
kości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Literatura
Adamiak P., Biejat M., Charycka B., Ochotnicze Straże Pożarne – Lokalne Centra Kultu-
ry,  Raport  z  badań  2016,  https://fakty.ngo.pl/raporty/ochotnicze-straze-pozarne-
lokalne-centra-kultury-raport-z-badan-2016, dostęp: 27.02.2025.
Analizy  Strategiczne  Florian  2050,  https://zosprp.pl/Analizy%20Strategiczne%20Flo-
rian%202050, dostęp: 27.02.2025.
Baran B., Fundamentalne  standardy  sprawiedliwości  proceduralnej  w  postępowaniu  dyscypli-
narnym w sprawach funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej, „Roczniki Administracji 
i Prawa” 2020, XX, z. 4.
Baran B., Postępowanie dyscyplinarne w sprawach funkcjonariuszy Służby Więziennej, Warsza-
wa 2016.
Baran K.W., Dobkowski J., Witoszko W. (red.), Zatrudnienie funkcjonariuszy publicznych na 
podstawie stosunku służbowe, Warszawa 2024.
Barczak A., Kontrola organów Państwowej Straży Pożarnej, [w:] Kontrola podmiotów korzysta-
jących ze środowiska, Warszawa 2020, dostęp: LEX.242 Bibliografia
Bartuzel K., 7. Inspekcja Transportu Drogowego, [w:] P. Barnik et al., Podatek VAT w branży 
TSL, Warszawa 2020, dostęp: LEX.
Boć J. (red.), Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 r., 
Wrocław 1998.
Boć J. (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2010.
Bożek M., Kontrola parlamentarna służb specjalnych w Polsce, „Przegląd Sejmowy” 2012, 
nr 1.
Cherka M., Straże i służby, [w:] J. Jagielski, M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, 
Warszawa 2020.
Chochowski K., Korupcja w administracji publicznej, [w:] E. Jasiuk, G.P. Maj (red.), Wyzwa-
nia i dylematy związane z funkcjonowaniem administracji publicznej, Radom 2012.
Chochowski K., Rola i zadania polskich służb specjalnych w zapewnieniu bezpieczeństwa jed-
nostki, [w:] A. Podraza, W. Gizicki (red.), Jednostka – Społeczeństwo – Państwo. Księga 
Pamiątkowa ku czci Profesora Jerzego Rebety, Lublin 2019.
Chochowski K., Służby specjalne w Polsce, Sofia 2021.
Chomocki S., Odpowiedzialność karna i dyscyplinarna żołnierza i funkcjonariusza w świetle 
zasady ne bis, „De securitate et Defencione” 2021, nr 2(7).
Chomoncik S., Ustawa o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego. 
Komentarz, Warszawa 2021.
Choromańska A. et al., Ustawa o Policji. Komentarz, Warszawa 2022.
Ćwiek W., Służba leśna – organizacja i kompetencje, LEX/el.
Danecka D., Radecki W., Ustawa o lasach. Komentarz, wyd. IV, LEX/el. 2024.
Dobkowski J., Charakter prawny stosunku służbowego, [w:] K.W. Baran, J. Dobkowski, W. Wi-
toszko (red.), Zatrudnienie funkcjonariuszy publicznych na podstawie stosunku służbowe-
go, Warszawa 2024.
Drembkowski P., Ustawa o ochronie przyrody, [w:] P. Drembkowski, Straże. Komentarz do 
ustaw, Warszawa 2018, Legalis.
Drembkowski P., Ustawa o rybactwie śródlądowym, [w:] P. Drembkowski, Straże. Komentarz 
do ustaw, Warszawa 2018, Komentarz do art. 22, dostęp: Legalis.
Drwiłło A., Administracja celna i dewizowa, [w:] C. Kosikowski, E. Ruśkowski (red.), Finan-
se publiczne i prawo finansowe, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2003.
Ejsmond J., Wielkie łowy królów polskich, Warszawa 1926.
Górnicz-Mulcahy A., Status zawodowy szefów służb specjalnych. Wybrane elementy, „Prze-
gląd Prawa i Administracji” 2015, nr 100.
Grzebyk P., Uwagi do art. 26, [w:] M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Komentarz, 
Warszawa 2016, t. I.
Grzegorowski Z., Służby specjalne a bezpieczeństwo państwa polskiego, Toruń 2013.
Grześków M., Nawiązywanie stosunków zatrudnienia w służbach zmilitaryzowanych, War-
szawa 2020, dostęp: Legalis, Rozdział I, § 3.
Grześków M., Szymura M., Straż Marszałkowska jako służba zmilitaryzowana. Geneza for-
macji i wybrane aspekty prawne, „Przegląd Sejmowy” 2019, nr 5(154).243 Bibliografia
Grześków M., Uwagi o statusie prawnym Komendanta Straży Marszałkowskiej, „Przegląd 
Sejmowy” 2022, nr 1(168).
Halicki A., Służba w służbie celno-skarbowej, BW Jan Brodziński, Szczecin 2021.
Hoc S., Szustakiewicz P., Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Komentarz, War-
szawa 2012.
Horbaczewski R.,  Zbrojna  służba  Wód  Polskich  rozpoczęła  działalność, https://www.
prawo.pl/samorzad/inspekcja-wodna-kompetencje-i-uprawienia,522965.html, 
dostęp: 27.02.2025.
Jalinik M., Roman M., Finansowanie działalności parków krajobrazowych. Studium przy-
padku  województwa  podlaskiego,  [w:]  J.  Sikora,  K.  Zimniewicz  (red.),  Zarządcze 
i  ekonomiczne  zagadnienia  działalności  parków  krajobrazowych  w  Polsce,  Zielona 
Góra 2022.
Janik M., Wybrane problemy procedur kontrolnych prowadzonych przez inspekcje, [w:] A. Gron-
kiewicz, A. Ziółkowska (red.), Administracyjne procedury kontrolne: wybrane zagadnie-
nia, Katowice 2016.
Janusz A., Finansowanie ochrony przyrody na przykładzie Popradzkiego Parku Krajobrazowego, 
„Zarządzanie Ochroną Przyrody w Lasach” 2007, t. 1.
Kała D.P., Ochotnicze Straże Pożarne. Komentarz, Warszawa 2024.
Kała  D.P.,  Sposób  finansowania  komendy  powiatowej  Państwowej  Straży  Pożarnej  przez 
jednostki samorządu terytorialnego, [w:] I. Kowalska, P. Możyłowski, T. Śmietanka, 
Funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego w wymiarze finansowo-prawnym , 
Radom 2019.
Kała D.P., System finansowania Ochotniczych Straży Pożarnych w  Polsce, Gdańsk 2020.
Kamiński M.A., Zadania Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, 
[w:] W. Kitler, D. Nowak, M. Stepnowska (red.), Prawo wojskowe, Warszawa 2017.
Karpiuk M., Status prawny Państwowej Straży Łowieckiej, „Studia Prawnicze i Administra-
cyjne” 2016, 17(3).
Kitler W., Zadania i kompetencje wojewódzkiej zespolonej administracji rządowej w sferze bez-
pieczeństwa narodowego, Warszawa 2015.
Kołodko P., The Powers and Significance of the Prefect of the ‘Vigiles’ (‘praefectus vigilum’) in 
Ancient Rome, „Zeszyty Prawnicze” 2012, 12(4).
Kościelniak-Marszał M., Dzieje łowiectwa a ochrona przyrody w Polsce, Warszawa 2014.
Kościelniak-Marszał M., Pozycja ustrojowa straży łowieckiej, [w:] I. Nowicka, A. Sadło-No-
wak, A. Tunia (red.), Współdziałanie  organów  bezpieczeństwa  i  porządku  publicznego 
w zakresie wykrywania wykroczeń i ścigania ich sprawców, Lublin 2012.
Krawiec G., Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych. Komentarz, Warszawa 2023, dostęp: 
Legalis.
Krzysztofowicz D., Pieniądze płoną w pustych remizach, https://wspolnota.org.pl/news/
pieniadze-plona-w-pustych-remizach-1, dostęp: 16.07.2025.
Kwapisz-Krygel K., [w:] Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej. Komentarz, Warszawa 2014, 
art. 1, dostęp: LEX.244 Bibliografia
Kwieciński M., Passella K., Fundusze operacyjne współczesnych służb specjalnych Rzeczpospo-
litej Polskiej – aspekt normatywny, „SECRETUM. Służby Specjalne, Bezpieczeństwo, 
Informacja” 2015, nr 2(3).
Liwo M., Państwowa Straż Pożarna jako jeden z zasadniczych podmiotów publicznych w spra-
wach zapewniania określonego rodzaju bezpieczeństwa i porządku, „Przegląd Prawa Pu-
blicznego” 2020, nr 11.
Liwo M., Służby mundurowe jako kategoria języka prawniczego „Przegląd Prawa Publiczne-
go” 2015, nr 2.
Liwo M., Status służb mundurowych i funkcjonariuszy w nich zatrudnionych, Warszawa 2012, 
dostęp: LEX, Rozdział I, pkt 1.
Lubiewski P., Granice Rzeczypospolitej Polskiej jako wyzwanie dla bezpieczeństwa państwa, 
„Przegląd Policyjny” 2019, numer specjalny.
Maciejko W., Szustakiewicz P., Stosunek służbowy w formacjach mundurowych, Warsza-
wa 2016.
Maj J., Inspekcja wodna – zadania i kompetencje, LEX/el. 2023.
Maj S., Komentarz do niektórych przepisów ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwy-
wiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, [w:] Postępowanie dyscyplinarne 
w służbach mundurowych. Komentarz, Warszawa 2008.
Maj S., Komentarz do niektórych przepisów ustawy o Straży Granicznej, [w:] Postępowanie dys-
cyplinarne w służbach mundurowych. Komentarz, Warszawa 2008, art. 134.
Maksimczuk A., Sidorowicz L., Graniczny ruch osobowy i towarowy w Unii Europejskiej, 
Warszawa 2007.
Maksimczuk A., Sidorowicz L., Ochrona granic i obsługa ruchu granicznego, Warszawa 2007.
Mazuryk M., Zoń M. (red.), Służba Więzienna. Komentarz, Lex, Warszawa 2013.
Melezini A., Teszner K., Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej. Komentarz, Warsza-
wa 2024.
Miłkowska J., Rajczyk N., Status prawny Państwowej Straży Łowieckiej i ocena jej funkcjo-
nowania w województwie łódzkim, [w:] Prawo ochrony przyrody. Stan obecny, problemy, 
perspektywy, Łódź 2008.
Miłkowski T., Czynności operacyjno-rozpoznawcze a prawa i wolności jednostki, Warszawa 
2020.
Misiuk A., Historia Policji w Polsce, Warszawa 2008.
Mroczkowski  P.,  Ustanowienie  parku  krajobrazowego  –  przypadek  Parku  Krajobrazowego 
„Góry Łosiowe”, „Samorząd Terytorialny” 2023, nr 7–8.
Müller T., Zwolak Z., Prawo łowieckie. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze 1999.
Nadolska A., Administracja skarbowa, [w:] A. Drwiłło (red.), Podstawy finansów i prawa fi-
nansowego, Wolters Kluwer, Warszawa 2018.
Nowak B.M. (red.), Odpowiedzialność prawna pracowników i funkcjonariuszy Służby Więzien-
nej oraz innych formacji umundurowanych, ISPP 2022.
Opaliński B., Rogalski M., Szustakiewicz P., Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrzne-
go oraz Agencji Wywiadu. Komentarz, Warszawa 2017.245 Bibliografia
Opaliński B., Rogalski M., Szustakiewicz P., Ustawa  o  Straży  Granicznej.  Komentarz, 
Warszawa 2019.
Opaliński B., Szustakiewicz P., Rozdział VIII. Wojskowe służby specjalne, [w:] W. Maciej-
ko, P. Szustakiewicz, Stosunek służbowy w formacjach mundurowych, Warszawa 2016, 
dostęp: Legalis, pkt 2.
Osińska M., [w:] M. Derlatka (red.), Służba w Straży Granicznej. Komentarz do art. 31–147b 
ustawy o Straży Granicznej, LEX/el. 2018, art. 31.
Palczewski  S.,  Wojsko  Polskie  tworzy  nową  jednostkę,  https://cyberdefence24.pl/armia- 
i-sluzby/wojsko-polskie-tworzy-nowa-jednostke, dostęp: 2.07.2023.
Pasławski T., Łowiectwo dla leśników i myśliwych, Warszawa 1962.
Pieróg M., Status prawny oraz przedmiot działalności Agencji Wywiadu, [w:] M. Górka (red.), 
Służby wywiadowcze jako element polskiej polityki bezpieczeństwa. Historia i współcze-
sność, Toruń 2016.
Poklek R., Motywacja osiągnięć funkcjonariuszy Służby Więziennej, Kalisz 2015.
Połuch T., Żandarmeria Wojskowa, [w:] W. Kitler, D. Nowak, M. Stepnowska (red.), Prawo 
wojskowe, Warszawa 2017.
Popis J., Historia pożarnictwa w Polsce, „Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Re-
fleksje” 2013, nr  14.
Przesławski T., Odpowiedzialność Skarbu Państwa związana z działalnością Służby Więzien-
nej. Roszczenia osób pozbawionych wolności. Roszczenia funkcjonariuszy Służby Więzien-
nej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016.
Przesławski T., Organizacja więziennictwa polskiego – zarys problematyki, „The Prison Sys-
tems Review” 2023, nr 118.
Przesławski T., Służba Więzienna w Polsce. Administracja i podstawy działania, Wydawnic-
twa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.
Radecki W., Danecka D., Ustawa o lasach. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 2024.
Radecki W., Istota prawna parku krajobrazowego, [w:] J. Sikora, K. Zimniewicz (red.), Za-
rządcze i ekonomiczne zagadnienia działalności parków krajobrazowych w Polsce, Zielona 
Góra 2022.
Radecki W., Prawo łowieckie. Komentarz, Warszawa 2010.
Roczne biuletyny informacyjne PSP, https://www.gov.pl/web/kgpsp/biuletyny-informacyj-
ne-psp---roczne, dostęp: 27.02.2025.
Rogalski M. et al., Ustawa o Służbie Ochrony Państwa. Komentarz, Warszawa 2019.
Rychter R.A., 3.2.4. Następstwo prawne organów administracji publicznej, [w:] Res iudicata 
w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2014.
Sałuda D., Odpowiedzialność polityczna wojewody, „Państwo i Prawo” 2014, nr 7.
Sikora J., Parki krajobrazowe w kontekście wybranych form ochrony przyrody w Polsce, [w:] J. Si-
kora, K. Zimniewicz (red.), Zarządcze i ekonomiczne zagadnienia działalności parków 
krajobrazowych w Polsce, Zielona Góra 2022.
Służba Więzienna w strukturach bezpieczeństwa państwa, praca zbiorowa, OISW w Warsza-
wie, Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów, Warszawa 2010.246 Bibliografia
Stec R., Prawo łowieckie. Historia i teraźniejszość, Warszawa 1998.
Stec R., Straże w Służbie Ochrony Przyrody. Straż Leśna, Łowiecka, Rybacka i Parków Narodo-
wych. Pozycja Ustrojowa oraz Miejsce w Systemie Organizacyjno-Prawnym Bezpieczeństwa 
i Porządku Publicznego, Warszawa 2015.
Strachowska R., [w:] Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2012, 
art. 50.
Szewczyk A., Status prawny funkcjonariuszy wojskowych służb specjalnych, WPP 2007, nr 3.
Szewczyk M., Grzesiak S. (red.), Potencjał kadrowy Służby Więziennej w kontekście wykony-
wanych zadań służbowych, Wydawnictwo DiG: Szkoła Wyższa Wymiaru Sprawiedli-
wości, Warszawa 2022.
Szustakiewicz P., Definicja i zakres prawa służb specjalnych, Warszawa 2021.
Szymonik A., Zwoliński Ł., Logistyka w wybranych służbach mundurowych. Policja, Warsza-
wa 2023.
Tomica M., Geneza i prawny zakres działalności Inspekcji Transportu Drogowego. Zagadnienia 
wybrane, PPP 2016, nr 6.
Trejnis Z., Siły zbrojne w państwie demokratycznym i autorytarnym, Toruń 1997.
Winczorek P., Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., 
Warszawa 2000.
Witczak D., Regulacje prawne dotyczące genezy i kształtowania się statusu służb pożarnictwa 
oraz ochrony przeciwpożarowej na ziemiach polskich na przestrzeni XIV–XIX w., „Zeszyty 
Naukowe SGSP” 2019, nr 72(4).
Witczak D., Wpływ statusu funkcjonariusza pożarnictwa na zakres jego ochrony i odpowiedzial-
ności karnej, Warszawa 2017.
Wojciechowski  P.,  Organy  urzędowej  kontroli  żywności  w  Polsce,  „Kontrola  Państwowa” 
2014, nr 1.
Wojciechowski P., Wspólnotowy model urzędowej kontroli żywności, Warszawa 2008.
Żywolewska K., Zasady zatrudniania w nadleśnictwie pracowników Służby Leśnej, „Studia 
Iuridica Agraria” 2013, nr 11.
Orzecznictwo
Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 13 lutego 2023 r., XXII GWo 455/22, 
LEX nr 3642720.
Postanowienie SN z 22 marca 2016 r., I PK 181/15, OSNP 2017, nr 10, poz. 131.
Postanowienie WSA w Warszawie z 27 lutego 2009 r., IV SA/Wa 1951/08, Legalis nr 1969841.
Uchwała SN z 13 sierpnia 2013 r., III PZP 4/13, OSNP 2014, nr 1, poz. 1.
Uchwała SN z 13 sierpnia 2013 r., III PZP 5/13, LEX nr 1360420.
Uchwała SN z 24 czerwca 2015, I KZP 3/15, OSNKW 2015, nr 8, poz. 65.
Wyrok NSA z 10 lutego 2023 r., III OSK 6627/21, LEX nr 3514794.
Wyrok NSA z 28 kwietnia 2022 r., II GSK 1923/18, LEX nr 3345690.247 Bibliografia
Wyrok NSA z 3 lutego 2023 r., II GSK 1320/19, LEX nr 3604960.
Wyrok NSA z 5 maja 2021 r., II GSK 1019/18, LEX nr 3195270.
Wyrok SA w Łodzi z 24 stycznia 2013 r., I ACa 623/12, Legalis nr 734153.
Wyrok SA we Wrocławiu z 24 maja 2022 r., II AKa 154/21, LEX nr 3507137.
Wyrok SN z 9 marca 2022 r., III PSKP 63/21, OSNP 2022, nr 10, poz. 96.
Wyrok TK z dnia 27 lutego 2001 r., K 22/00, „Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjne-
go” 2001, nr 3, poz. 48.
Wyrok WSA w Gdańsku z 12 marca 2020 r., III SA/Gd 814/19, LEX nr 2973611.
Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 stycznia 2023 r., I SA/Go 424/22, LEX 
nr 3489876.
Wyrok WSA w Olsztynie z 23 stycznia 2024 r., II SA/Ol 1023/23, LEX nr 3668050.
Wyrok WSA w Warszawie z 12 października 2011 r., II SA/Wa 1524/11, LEX nr 1086829.
Wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2020 r., IV SA/Wa 1696/20, LEX nr 3146555.
Wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2023 r., II SA/Wa 791/17, LEX nr 3553114.
Wyrok WSA w Warszawie z26 października 2021 r., IV SA/Wa 1064/21, LEX nr 3309623.
Wyroki NSA z 23 kwietnia 2015 r., II GSK 567/14, LEX nr 1775100.
Internet
http://bip.pkpk.wrotapodlasia.pl/Podstawa_prawna/statut_pkpk_9807541d9883 
801c598c.html, dostęp: 27.02.2025.
https://bip.skm.pkp.pl/c23/regulamin-organizacyjny, dostęp: 27.02.2025.
https://bip-archiwum.bialystok.uw.gov.pl/Show_Item.aspx?ID=5573, dostęp: 27.02.2025.
https://businessinsider.com.pl/finanse/duzy-wzrost-finansowania-dla-sluzb-
specjalnych-najwiecej-dostanie-abw/wz9ml1f, dostęp: 27.02.2025.
https://edziennik.straz.gov.pl/actbymonths, dostęp: 27.02.2025.
https://gazeta.policja.pl/997/archiwum-1/2024/numer-37-012024-r/240551,Plan-bu-
dzetowy.html, dostęp: 27.02.2025.
https://info.policja.pl/inf/organizacja/budzet-policji/47707,Budzet-Policji.html,  do-
stęp: 20.06.2024.
https://kgsok.pl/misja-i-zadania, dostęp: 27.02.2025.
https://kgsok.pl/schemat-organizacyjny, dostęp: 27.02.2025.
https://kgsok.pl/statystyki-pliki, dostęp: 27.02.2025.
https://kgsok.pl/wspolpraca-miedzynarodowa/railpol-european-association-of-railway-
police-force, dostęp: 27.02.2025.
https://traktaty.msz.gov.pl/umowa-1, dostęp: 27.02.2025.
https://www.123.krajobraz.org, dostęp: 27.02.2025.
https://www.colpofer.org/content/cfer/en/ABOUT_US/mission.html, dostęp: 27.02.2025.
https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/marynarka-wojenna, dostęp: 27.02.2025.
https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/sily-powietrzne, dostęp: 27.02.2025.248 Bibliografia
https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/sily-zbrojne-rp, dostęp: 27.02.2025.
https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/wojska-ladowe, dostęp: 27.02.2025.
https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/wojska-obrony-terytorialnej, dostęp: 27.02.2025.
https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/wojska-specjalne, dostęp: 27.02.2025.
https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/zostan-zolnierzem-rp, dostęp: 27.02.2025.
https://www.kgsok.pl, dostęp: 27.02.2025.
https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o-parkach-krajobrazowych.html, dostęp: 27.02.2025.
https://www.nik.gov.pl/plik/id,9385,vp,11615.pdf, dostęp: 27.02.2025.
https://www.plk-sa.pl/klienci-i-kontrahenci/akty-prawne-i-przepisy/umowa-na-realiza-
cje-programu-wieloletniego, dostęp: 27.02.2025.
https://www.prawo.pl/samorzad/inspekcja-wodna-kompetencje-i-uprawienia,522965.
html, dostęp: 27.02.2025.
https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/nowa-strategia-bezpieczenstwa-na-
rodowego-rp-,1752, dostęp: 30.06.2024.
https://www.sop.gov.pl/bip/fundusze-zewnetrzne-dof/1321,Wojewodzki-Fundusz-Och
rony-Srodowiska-i-Gospodarki-Wodnej-w-Lodzi.html, dostęp: 27.02.2025.
https://www.sop.gov.pl/bip/fundusze-zewnetrzne-dof/1322,Krajowy-Plan-Odbudowy-
i-Zwiekszania-Odpornosci.html, dostęp: 27.02.2025.
https://www.wojsko-polskie.pl/kgzw/wspolpraca-miedzynarodowa, dostęp: 27.02.2025.
https://www.wojsko-polskie.pl/marynarka-wojenna, dostęp: 27.02.2025.
https://www.wojsko-polskie.pl/wojska-ladowe, dostęp: 27.02.2025.
Inne
Wystąpienie  pokontrolne  Wojewody  Świętokrzyskiego  z  dnia  17  maja  2019  r., 
FN.IV.431.7.2019, wystąpienie pokontrolne Najwyższej Izby Kontroli z dnia 20 paź-
dziernika 2011 r., KST-4101-01-03/2011, P/11/001.