Model procesu kreowania kultury Lean w przedsiębiorstwach produkcyjnych w Polsce

Spis treści:

Wstęp

ROZDZIAŁ 1. Konceptualne podstawy kultury organizacyjnej

1.1. Pojęcie kultury organizacyjnej
1.2. Elementy kultury organizacyjnej
1.3. Typologie kultur organizacyjnych
1.4. Czynniki kształtujące kulturę organizacyjną i jej rola w organizacji

ROZDZIAŁ 2. Istota koncepcji Lean Management

2.1. Geneza i pojęcie Lean Management
2.2. Elementy i zasady Lean Management 
2.3. Wybrane narzędzia Lean Management
2.4. Proces implementacji Lean Management
2.5. Doskonalenie w Lean Management

ROZDZIAŁ 3. Kulturowe uwarunkowania stosowania koncepcji Lean w przedsiębiorstwie

3.1. Pojęcie kultury organizacyjnej Lean
3.2. Atrybuty kultury Lean
3.3. Proces kreowania kultury Lean
3.3.1. Kreowanie kultury organizacyjnej jako proces
3.3.2. Zmiana kulturowa w trakcie wdrażania Lean Management
3.4. Korzyści i koszty wynikające ze stosowania Lean Management oraz kultury Lean

ROZDZIAŁ 4. Stan faktyczny kreowania kultury Lean w przedsiębiorstwach produkcyjnych w Polsce

4.1. Metodyka własnych badań empirycznych
4.2. Metodyka badania ilościowego
4.3. Określenie stopnia wykorzystania zasad i narzędzi Lean Management w przedsiębiorstwach produkcyjnych w Polsce
4.4. Określenie poziomu atrybutów kultury organizacyjnej w przedsiębiorstwach produkcyjnych w Polsce
4.5. Związek pomiędzy poziomem korzystania z zasad i narzędzi Lean Management oraz poziomem atrybutów kultury organizacyjnej Lean
4.6. Określenie typów kultur organizacyjnych przedsiębiorstw produkcyjnych w Polsce sprzyjających implementacji Lean Management
4.7. Metody zmian kultury organizacyjnej w kierunku Lean
4.8. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 5. Kreowanie kultury Lean w wybranych przedsiębiorstwach w Polsce – wyniki badań jakościowych

5.1. Metodyka badania jakościowego
5.2. Studium przypadku przedsiębiorstwa A
5.3. Studium przypadku przedsiębiorstwa B
5.4. Studium przypadku przedsiębiorstwa C
5.5. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 6. Propozycja modelu procesu kreowania kultury Lean w przedsiębiorstwach produkcyjnych w Polsce

6.1. Założenia modelu
6.2. Elementy modelu
6.2.1. Etap 0: Podjęcie decyzji o wdrożeniu Lean i zmianie kultury
6.2.2. Etap 1: Przygotowanie procesu zmiany kultury
6.2.3. Etap 2: Budowanie potrzeby wdrożenia Lean wśród pracowników i potrzeby zmiany kulturowej w kierunku Lean
6.2.4. Etap 3: Budowanie kultury Lean wśród pracowników
6.2.5. Etap 4: Rozwój kultury Lean
6.3. Podsumowanie

Zakończenie
Podziękowania
Bibliografia
Spis rysunków
Spis tabel
Spis wykresów
Załącznik 1. Wyjaśnienia najważniejszych pojęć, które pojawiły się w niniejszej monografii
Załącznik 2. Kwestionariusz badania ilościowego – identyfikacja cech kultur organizacyjnych przedsiębiorstw produkcyjnych w Polsce
Załącznik 3. Scenariusz badania jakościowego
Podziękowania 

Adamczak, J. (2017). Bariery i czynniki sukcesu w obszarze komunikacji w implemen-
tacji i stosowaniu koncepcji Lean Management. W: M. Krasiński (red.), Współczesne 
wyzwania zarządzania. Wrocław: PDCA Group.
Al-Aomar, R. (2012). Analysis of Lean Construction practices at Abu Dhabi construction 
industry. Lean Construction Journal.
AlManei, M., Salonitis, K., Xu, Y. (2017). Lean implementation frameworks: the challenges 
for SMEs. Procedia CIRP, 63, The 50th CIRP Conference on Manufacturing Systems.
Alnajem, M., Dhakal, H.N., Bennett, N. (2012). The role of culture and leadership in the 
Lean transformation: a review and assessment model. International Journal of Lean 
Thinking.
Alvesson, M., Sveningsson, S. (2008). Changing organizational culture. Cultural change work 
in progress. USA-Canada: Routledge.
Anderson, K. (2022). Jak się uczyć przewodzić i jak przewodzić by się uczyć. Lekcje jednego 
z liderów Toyoty Isao Yoshino na temat ciągłego uczenia się przez całe życie. Wrocław: Lean 
Enterprise Institute.
Angtyan, H. ADKAR Model in Change Management. International Review of Manage-
ment and Business Research. Vol. 8 Issue 2. Peszawar 2019.
Aniszewska, G. (2007). Kultura organizacyjna – istota zjawiska. W: G. Aniszewska (red.), 
Kultura organizacyjna w zarządzaniu. Warszawa: Wydawnictwo PWE.
Anvari, A.R., Norzima, Z., Rosnay, M.Y., Hojjati, S.H., Ismail, Y. (2010). A comparative 
study on journey of Lean Manufacturing implementation. AIJSTPME, 3(2).
Automobilownia. Sekcja gospodarcza: The Toyota Way, cz. 1. Pobrano z lokalizacji Au-
tomobilownia.pl:  https://automobilownia.pl/sekcja-gospodarcza-the-toyota-way 
[dostęp: 20.01.2024].
Azuan, S., Ahmad, S. (2013). Culture and Lean Manufacturing: Towards a Holistic Fra-
mework. Australian Journal of Basic and Applied Science, 7(1).
Bailey, G., Peoples, J. (1998). Introduction to Cultural Anthropology. Belmont: Wadsworth 
Publishing.254 Bibliografia
Bakke, A.L., Johansen, A. (2019). Implementing of Lean – challenges and lessons learned. 
Procedia Computer Science, 164, 2019.
Balle, M. (2006). The Thinking Production System. Reflections, 7(2).
Balle, M. (2008). Lean Transformation. Materiały seminaryjne VIII Międzynarodowej Konfe-
rencji Lean Manufacturing. Wrocław: Lean Enterprise Institute Polska.
Balle, M., Balle, F. (2005). Kopalnia złota. Powieść o zarządzaniu firmą w  oparciu o Lean 
Management. Wrocław: Lean Enterprise Institute Polska.
Balle, M., Balle, F. (2012). Dyrektor firmy jako Lean Menedżer. Powieść o  transformacji przed-
siębiorstwa. Wrocław: Lean Enterprise Institute Polska.
Balle, M., Balle, F. (2017). Skuteczne zarządzanie. Powieść o wykorzystaniu Lean w kierowa-
niu ludźmi. Wrocław: Lean Enterprise Institute Polska.
Balle, M., Chartier, N., Coignet, P., Olivencia, S., Powell, D., Reke, E. (2018). Lean Sensei. 
Idź, zobacz, rzucaj wyzwania. Wrocław: Lean Enterprise Institute Polska.
Balle, M., Jones, D., Chaize, J., Fiume, O. (2019). Strategia Lean. Kultura uczenia się kluczem 
do budowania przewagi konkurencyjnej. Warszawa: MT Biznes.
Bartkowiak, P., Niewiadomski, P. Menedżer a kierownik w organizacji. Zeszyty Naukowe 
Uniwersytetu Szczecińskiego nr 687. Finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia nr 48. Szcze-
cin, 2011.
Bendyk, E., Fliciak, M., Hofmokl, J., Kulisiewicz, T., Tarkowski, A. (2007). Kultura 2.0. 
Wyzwania cyfrowej przyszłości. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Audiowizualne.
Bernais, J., Ingram, J., Kraśnicka, T. (2010). ABC współczesnych koncepcji i metod zarządza-
nia. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach.
Bernard, C. (1938). The functions of the Executive. Cambridge: Harvard University Press.
Bernstein, R. (2010). Lean Culture: Collected Practices and Cases. New York: Productivity 
Press.
Bessant, J., Caffyn, S. (1997). High-involvement innovation through Continuous Impro-
vement. International Journal of Technology Management, 14(1).
Bhamu, J., Sangwan, K.S. (2014). Lean Manufacturing: literature review and research issu-
es. International Journal of Operations & Production Management, 34(7).
Bhuiyan, N., Baghel, A. (2005). An overview of Continuous Improvement: from the past 
to the present. Management Decision, 43(5).
Bicheno, J., Holweg, M. (2016). The Lean Toolbox. Towards Fast, Flexible Flow. Johannes-
burg: PICSIE Books.
Bielski, M. (1997). Organizacje. Istota, struktury, procesy. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu 
Łódzkiego.
Bielski,  M.  (2002).  Podstawy  teorii  organizacji  i  zarządzania.  Warszawa:  Wydawnictwo 
C.H. Beck.
Bryson, L. (1947). Science and Freedom. New York: Columbia University Press.
Buchkovska, M. Co to jest kod QR? Do czego służy: jak zeskanować kod QR? Pobrano 
z  lokalizacji  nano.komputronik.pl:  https://nano.komputronik.pl/n/co-to-kod-qr-
-jak-skanowac [dostęp: 20.01.2024].255 Bibliografia
Buczek, A. Lean Management – dwie strony medalu – wady i zalety. Pobrano z lokalizacji 
ConQuest  Consulting:  https://www.conquest.pl/blog/Lean-management-dwie-
-strony-medalu-wady-i-zalety [dostęp: 17.09.2024].
Bukłaha, E., Cabała, P. (2022). Przydatność wybranych koncepcji zarządzania zmianą 
w świecie VUCA. Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów. Zeszyt Naukowy 
186/2022. Warszawa.
Burzec-Burzyńska, E. (2012). Zastosowanie Lean Production na przykładzie Toyoty. Pro-
blemy Zarządzania, Finansów i Marketingu, 27.
Cameron, K. (2008). A process for changing organizational culture. W T.G. Cummings 
(red.), Handbook of organizational development. Thousand Oaks: Sage Publishing.
Cameron, K.S., Quinn, R.E. (2015). Kultura organizacyjna – diagnoza i zmiana. Model war-
tości konkurujących. Warszawa: Wolters Kluwer SA.
Ceopedia. Kaizen Pobrano z lokalizacji ceopedia.org: https://ceopedia.org/index.php/
File:KAIZEN.jpg [dostęp: 23.07.2023].
Chuda, A. (2023). Kultura organizacyjna jako czynnik zmian prorozwojowych w przedsiębior-
stwach  sektora  usług  komunalnych  (Rozprawa  doktorska  napisana  pod  kierunkiem 
dr hab. inż. M.K. Wyrwickiej, prof. PP). Poznań: Politechnika Poznańska.
Culture Thiking. 6 kroków wspierających zmianę kultury organizacyjnej Pobrano z lo-
kalizacji  kulturaorganizacyjna.pl:  https://kulturaorganizacyjna.com/6-krokow-
wspierajacych-zmiane-kultury-organizacyjnej [dostęp: 17.06.2024].
Czarniawska-Joerges,  B.  (1992).  Exploring  Complex  Organization:  A  cultural  Perspective. 
Newbury Park, London, New Delhi: Sage Publications.
Czarnowski, S. (2005). Kultura. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Czermiński, A., Czerska, M., Nogalski, B., Rutka, R., Apanowicz, J. (2002). Zarządzanie 
organizacjami. Toruń: Wydawnictwo „Dom Organizatora”.
Czerska, J. (2009). Doskonalenie strumienia wartości. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Czerska, J. (2011). Pozwól płynąć swojemu produktowi. Tworzenie ciągłego przepływu. Warsza-
wa: Wydawnictwo Placet.
Czerska, M. (1996). Organizacja przedsiębiorstw. Część II. Metodologia zmian organizacyjnych. 
Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Czerska, M. (2003). Zmiana kulturowa w organizacji. Wyzwanie dla współczesnego menedże-
ra. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Czerska,  M.  (2010).  Rola  i  znaczenie  metafor  w  naukach  o  organizacji  i  zarządzaniu. 
W: M. Czerska, A.A. Szpitter (red.), Koncepcje zarządzania. Podręcznik akademicki. 
Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Ćwikła, G., Grabowik, C., Gwiazda, A., Kalinowski, K., Gmur, R. (2017). Ocena działania 
systemu ciągłego doskonalenia Kaizen w przykładowej firmie. W: R. Knosala (red.), 
Innowacje w zarządzaniu i inżynierii produkcji. Opole: Oficyna Wydawnicza Polskie -
go Towarzystwa Zarządzania Produkcją.
Deal, T.E., Kennedy, A.A. (1982). Corporate Cultures: The Rites and Rituals of Corporate Life. 
Massachusetts: Perseus Publishing.256 Bibliografia
Dekier, Ł. (2012). The origins and evolution of Lean Management system. Journal of In-
ternational Studies, 5(1).
Dekier,  Ł.,  Gryciuk,  A.  (2014).  Programy  sugestii  pracowniczych.  Doświadczenia  polskich 
przedsiębiorstw. Wrocław: Stowarzyszenie Lean Management Polska.
Denis, P. (2015). Lean Production Simplified: A  plain-language guide to the world’s most power-
ful production. Toronto: Lean Pathways Inc.
Denison, D. (1996). What is the difference between organizational culture and organiza-
tional climate? A native’s point of view on a decade of paradigm wars. Academy of 
Management Review, 21(3).
Denison, D. (2000). Organizational culture: can it be a key lever for driving organiza-
tional change? W: S. Cartwright, C. Cooper (red.), The Handbook of Organizational 
Culture. London: John Wiley & Sons.
Dobrowolski, K. (2019). Pod rękę z „Heraklitem”. Production Manager, 3(21).
Dyer, W.G. (1982). Culture in Organizational. A Case Study and Analysis. Cambridge: MIT.
Dyło, D. (2021). Metoda 3P. W: D. Stadnicka (Red.), Problemy w obszarach produkcyjnych. 
Część 2. Pracownik i technologie przyszłości. Studia przypadków. Kompendium wiedzy. 
Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
Encyklopedia PWN. Pobrano z lokalizacji encyklopedia.pwn.pl https://encyklopedia.
pwn.pl/haslo/perswazja;3956097.html [dostęp: 23.02.2024].
Encyklopedia  Zarządzania.  Pobrano  z  lokalizacji  mfiles.pl  https://mfiles.pl/pl/index.
php [dostęp: 23.02.2024].
Epodręczniki.pl. Kultura narodowa. Pobrano z lokalizacji Epodręczniki.pl: https://epo-
dreczniki.pl/a/przeczytaj/DLpG5NmF [dostęp: 10.10.2022].
Etzioni, A. (1964). Modern Organizations. Englewood: Prentice Hall.
Fang, S., Kleiner, B.H. (2003). Excellence at Toyota Motor Manufacturing in the United 
States. Management Research News, 26(2/3/4).
Faron, A. (2011). Lean Management. W: M. Hopej, Z. Kral (red.), Współczesne metody zarzą-
dzania w teorii i praktyce. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
Ford, H. (2003). Today and Tomorrow. Nowy Jork: Productivity Press.
Furman,  J.  (2016).  Wdrażanie  wybranych  narzędzi  koncepcji  Lean  Manufacturing 
w przedsiębiorstwie produkcyjnym. W: R. Knosala (Red.), Innowacje w zarządzaniu 
i inżynierii produkcji. Opole: Oficyna Wydawnicza Polskiego Towarzystwa Zarządza -
nia Produkcją.
Futura, K. (2022). Jak wykorzystać problemy by odnieść sukces. Tworzenie kultury Toyoty na 
całym świecie. Wrocław: Lean Enterprise Institute Polska.
Gajda, J. (2013). Zmiana kultury organizacyjnej. Trendy ve vzdělávání, Obecné aspekty a spe-
cifika vzdělávání v informační společnosti.
Gawlik, J., Plichta, J., Świć, A. (2013). Procesy produkcyjne. Warszawa: Polskie Wydawnic-
two Ekonomiczne.
George, D., Mallery, P. (2016). IBM SPSS Statistics 23 step by step: A simple guide and referen-
ce. Oxfordshire: Routledge.257 Bibliografia
Gesteland, R.R. (2000). Różnice kulturowe a zachowania w biznesie. Warszawa: Wydawnic-
two Naukowe PWN.
Gitling,  M.  (2003).  Człowiek  w  organizacji.  Ludzie  –  struktury  –  organizacje.  Warszawa: 
Difin.
Glenday, I. (2005). Przejdź na logikę przepływu. Przestań gasić pożary i popraw obsługę klienta. 
Wrocław: Lean Enterprise Institute.
Glinkowska, B. (2010). Modelowanie w procesach usprawniania organizacji – uwagi teore-
tyczno-metodyczne. Acta Universitatis Lodziensis Folia Oeconomica nr 234 (2010): 257.
Glisby,  M.,  Holden,  N.J.  (2003).  Contextual  Constraints  in  Knowledge  Management 
Theory: The cultural Embeddedness of Nonaka’s Knowledge-Creating Company. 
Knowledge and Process Management, 10(1).
Główny Urząd Statystyczny (2020). Podręcznik Oslo 2018. Warszawa: GUS.
Golarz, M. (2016). Zastosowanie metody Just in time w zarządzaniu organizacją. Journal 
of Modern Management Process, 2(1).
Gregulska-Oksińska, A. (2021). Użyteczność poznawcza wywiadu jako metody badaw-
czej zagadnienia kontroli zarządczej. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we 
Wrocławiu, 65(3).
Griffin, R.W. (2022). Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa: Wydawnictwo Na-
ukowe PWN.
Hall, E.T. (1984). Poza kulturą. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hamid, R.A. (2011). Factors influencing the success of Lean services implementation: 
conceptual framework. W: 2nd International Conference on Business and Economic Re-
search (2nd ICBER 2011). Langkawi Kedah, Malaysia.
Hammerberg, M., Sunden, J. (2014). Kanban in action. New York: Manning Publications.
Hamrol, A. (2018). Strategie i praktyki sprawnego działania. Lean, Six Sigma i inne. Warsza-
wa: Wydawnictwo PWN.
Hańderek, J. (2010). Pojęcia i definicje kultury . W: P. Mróz (Red.), Filozofia kultury. Kraków: 
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Harbour, R. Setting the stage for Lean Manufacturing success. Pobrano z lokalizacji https://
www.oliverwyman.de/content/dam/oliver-wyman/global/en/files/archive/2012/
NYC-AGE97201-002-RH-manufacturingSuccess-final.pdf [dostęp: 23.07.2023].
Harrison,  R.  (1992).  Understanding  your  organisation’s  character.  Harvard  Business 
Review.
Hines, P. (2010). How to create and sustain a Lean culture. Development and Learning in 
Organizations, 24(6).
Hirano, H. (1996). 5S for operators. 5 Pillars of the Visual Workplace. New York: Productivity 
Press.
Hofstede, G., Hofstede, G., Minkov, M. (2010). Cultures and Organisations. Software of the 
mind. Intercultural Cooperation and Its Importance. Nowy Jork: McGraw-Hill.
Hug, K., Mitrogogos, K. (2018). Impact of Lean Manufacturing on process industries. Karls-
krona: School of Management.258 Bibliografia
Imai, M. (1986). The Key to Japan’s Competitive Success. Nowy Jork: McGraw-Hill Education.
Imai, M. (1997). Genba Kaizen: A Commonsense, Low-Cost Approach to Management. Nowy 
Jork: McGraw-Hill Education.
Imai, M. (2021). Strategic Kaizen: Using Flow, Synchronization and Leveling Assessment to 
Measure and Strengthen Operational Performance. Nowy Jork: McGraw-Hill Education.
Ingaldi, M., Klimecka-Tatar, D. (2015). Analiza elementów domu Toyoty. Zeszyty Nauko-
we Quality. Production Improvement, 1(2).
Jagodziński, A., Knap, R. (2013). Metodologia badania kultury organizacyjnej. Zeszyty 
Naukowe PWSZ w Płocku.
Jakonis,  A.  (2012).  Lean  Management:  charakterystyka.  Przegląd  Naukowo-Metodyczny. 
Edukacja dla bezpieczeństwa, 4.
jakosc.biz. Kaizen a innowacje. Pobrano z  lokalizacji cdn.jakosc.biz: https://cdn.jakosc.
biz/wp-content/uploads/2012/07/030a-Kaizen-ainnowacje.jpg [dostęp: 17.07.2023].
Janiszewski, J.M., Siemieniuk, K. (2012). Lean Management jako koncepcja wspomaga-
jąca zarządzanie innowacjami w przedsiębiorstwie. Zeszyty  Naukowe Uniwersytetu 
Szczecińskiego. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania.
Jedynak, P. (2015). Lean Management implementation: Determinant factors and expe-
rience. Jagiellonian Journal of Management.
Jeffrey, R. (2018). Lean Six Sigma: A beginner step-by-step guide to implementing six sigma me-
thodology to an enterprise and manufacturing process. Independently published.
Jemielniak, D., Latusek, D. (2005). Zarządzanie. Teoria i praktyka od podstaw. Warszawa: 
Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego.
Jenei, I., Imre, N., Losonci, D. (2011). What is Lean culture – and how to measure it? Mate-
rials of 18th International Annual EurOMA Conference. Cambridge.
Jenei, I., Toarniczky, A., Losonci, D., Imre, N. (2014). Lean organisational culture – deve-
lopment and testing a measurement tool. European Journal of Cross-Cultural Compe-
tence and Management, 3(3/4).
Jóźwiakowski, P. (2015). Lean Management – metoda racjonalnego zarządzania produk-
cją. Zeszyty Naukowe DWSPiT. Studia z Nauk Technicznych, 4.
Just, S. (2012). Creating organizational culture: re-conceptualizing the relations between rhe-
torical strategies and material practices. Journal of Organizational Change Management.
Kagan, R., Jakubik, M. (2019). Na rozdrożach Lean Management. Przewodnik wdrożeniowy 
dla menedżerów. Wrocław: Lean Enterprise Institute.
Kamieński, M., Sieczkowski, L. (2019). Praktyczny przewodnik 5S, czyli jak wdrażać, żeby 
wdrożyć. Warszawa: MT Biznes.
Kędzierska-Szczepaniak, A., Szopik-Depczyńska, K., Łazorko, K. (2016). Innowacje w or-
ganizacjach. Warszawa: Texter.
Kieżun, W. (1997). Sprawne zarządzanie organizacją. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Kisielnicki, J. (2004). Zarządzanie organizacją. Warszawa: WSHiP.
Kłodkowska, J. (2014). Radzenie sobie pracowników ze zmianami w organizacji. Wrocław: 
Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.259 Bibliografia
Kłoskowska, A. (2006). Kultura masowa. Krytyka i obrona. Warszawa: Wydawnictwo Na-
ukowe PWN.
Kolasińska-Morawska, K. (2023). Strategie badań mieszanych. W: Ł. Sułkowski, R. Le-
nart-Gansiniec (red.), Metody badań mieszanych w naukach o zarządzaniu. Dąbrowa 
Górnicza: Wydawnictwo Naukowe Akademii WSB.
Koliński,  A.,  Tomkowiak,  A.  (2010).  Wykorzystanie  koncepcji  analizy  wąskich  gardeł 
w zarządzaniu produkcją. Gospodarka Materiałowa i Logistyka, 9.
Komor, M. (2010). Modele komunikacji miedzykulturowej. Ekonomiczne Problemy Usług.
Konecki, K. (1994). Kultura organizacyjna japońskich przedsiębiorstw przemysłowych. Studium 
socjologiczne. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Konieczka, K., Konieczna, M. (2019). Bariery i ograniczenia przy wdrożeniu metody 
6S: studium przypadku. Zeszyty  Naukowe  Politechniki  Poznańskiej,  79.  Organizacja 
i Zarządzanie.
Konopczuk, A. (2013). Ewolucja filozoficznego rozumienia pojęcia kultury. Acta Univer-
sitatis Wratislaviensis, 3(508), PRAWO CCVV/1.
Kopaliński, W. (1994). Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Warszawa: Wie-
dza Powszechna.
Kornicki, L. (2006). Jidōka – sposób na doskonalenie jakości i produktywności. Zarzą-
dzanie Jakością, 4.
Kostera, M. (1996). Postmodernizm w zarządzaniu. Warszawa: Wydawnictwo Ekonomiczne.
Kostera, M. (2003). Antropologia organizacji. Metodologia badań terenowych. Warszawa: Wy-
dawnictwo PWN.
Kostera, M., Kownacki, S. (1995). Kierowanie zachowaniami organizacyjnymi. W: A.K. Koź-
miński (red.), Zarządzanie. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kostera, M., Kownacki, S., Szumski, A. (2000). Zachowania organizacyjne: motywacja, przy-
wództwo, kultura organizacyjna. W: W. Piotrowski (red.), Zarządzanie. Teoria i praktyka. 
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kotarbiński, T. (1982). Traktat o dobrej robocie. Warszawa: Ossolineum.
Kotter, J. (1996). Leading Change. Boston: Harvard Business School Press.
Kotter, J., Heskett, J. (1992). Corporate Culture and Performance. Nowy Jork: A Division of 
Simon & Schuster Inc.
Kowalczyk, K., Szukała, M. (2016). Teorie kultury organizacji. W: K. Klincewicz (red.), Za-
rządzanie  organizacji  i  organizowanie  –  przegląd  perspektyw  teoretycznych.  Warszawa: 
Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.
Kowalsky, J.S. (1997). An Evaluation of the Design of Manufacturing Measurables for the 
Ford Production System. Massachusetts: Massachusetts Institute of Technology, Dept. of 
Mechanical Engineering.
Koźmiński, A.K. (2000). Zarządzanie. W: A.K. Koźmiński, W. Piotrowski (red.), Zarządza-
nie. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Koźmiński, A.K., Jemielniak, D. (2008). Zarządzanie od podstaw. Warszawa: Wydawnic-
two Akademickie i Profesjonalne.260 Bibliografia
Krafcik, J.F. (1988). Triumph of the Lean Production System. Sloan Management Review.
Krajewski, M., Skórzyńska, A. (2017a). Podstawy – diagnozowanie w kulturze. W: M. Kra-
jewski, A. Skórzyńska (red.), Diagnoza w kulturze. Warszawa: Narodowe Centrum 
Kultury.
Krajewski, M., Skórzyńska, A. (2017b). Po co diagnozować? Trzy odpowiedzi. W: M. Kra-
jewski, A. Skórzyńska (red.), Diagnoza w kulturze. Warszawa: Narodowe Centrum 
Kultury.
Krasiński, M. (2013). Możliwość zastosowania metodyki kanban w zarządzaniu projek-
tami. Nauki o Zarządzaniu, Management Sciences, 1(14).
Krasiński, M. (2014). Kulturowe uwarunkowania wykorzystania japońskich koncepcji metod 
i  technik  zarządzania.  Wrocław:  Wydawnictwo  Uniwersytetu  Ekonomicznego  we 
Wrocławiu.
Kroeber, A., Kluckhohn, C. (1952). Culture:  A  critical  review  of  concepts  and  definitions. 
Cambridge, Massachusetts: Cambridge Massachusetts U.S.A.
Kroeber, A., Parsons, T. (1958). The Concepts of Culture and of Social Systems. American 
Sociological Review, 23.
Król, T. (2021). Lean Management po polsku. O dobrych i złych praktykach. 11 i pół powodu, 
dlaczego zmiana się nie udaje. Gliwice: OnePress.
Krupski, R. (2000). Podstawy oganizacji i zarządzania. Wałbrzych: IBIS.
Kryś, R., Bartnicki, M., Stachowicz, J. (1988). Kultura organizacyjna przedsiębiorstwa. Wro-
cław: Wydawnictwo Ossolineum.
Krzyworzeka, P. (2012). Kultura organizacyjna – ślepa uliczka teorii organizacji. Manage-
ment and Business Administration. Central Europe, 1(108).
Krzyżanowski, L. (1994). Podstawy nauki o organizacji i zarządzaniu. Warszawa: Wydaw-
nictwo Naukowe PWN.
kursyLean.pl. 10 zasad Kaizen. Pobrano z lokalizacji kursyLean.pl https://kursyLean.pl/
aktualnosci/10-zasad-Kaizen [dostęp: 17.07.2023].
Lancaster, J., Adams, E. (2018). Standaryzowana praca menedżera. Codzienna droga do trwa-
łego doskonalenia. Wrocław: Lean Enterprise Polska.
Lean Action Plan. 7 przykładów korzyści wizerunkowych Lean. Pobrano z lokalizacji 
Leanactionplan.pl  https://Leanactionplan.pl/7-przykladow-korzysci-wizerunko-
wych-Lean [dostęp: 10.07.2023].
Lean Action Plan. Diagram Ishikawy. Pobrano z lokalizacji Leanactionplan.pl https://
Leanactionplan.pl/ishikawa [dostęp: 1.08.2023].
Lean Action Plan. Marnotrawstwa. Pobrano z lokalizacji Leanactionplan.pl https://Le-
anactionplan.pl/marnotrawstwa [dostęp: 12.06.2023].
Lean Center, Słownik pojęć. Pobrano z lokalizacji Leancenter.pl http://www.Leancenter.
pl/slownik/index/letter/l [dostęp: 19.07.2024].
Lean Center, VSM. Pobrano z lokalizacji Leancenter.pl: http://www.Leancenter.pl/slow-
nik/index/letter/v [dostęp: 10.07.2023].261 Bibliografia
Lean Enterprise Institute. 10 przykazań szefa firmy wdrażającego filozofię Lean. Pobrano 
z  lokalizacji  Lean.org:  https://Lean.org/10-przykazan-szefa-firmy-wdrazajacego-
filozofie-Lean [dostęp: 10.07.2023].
Lean  Enterprise  Institute.  Sekret  procesu  rekrutacyjnego  Toyoty.  Pobrano  z  lokaliza-
cji  Lean.org:  https://Lean.org.pl/sekret-procesu-rekrutacyjnego-toyoty  [dostęp: 
10.07.2023].
Lean Partner. Diagram Spaghetti. Pobrano z lokalizacji Leanpartner.pl https://Leanpart-
ner.pl/diagram-spaghetti [dostęp: 1.08.2023].
Lean Six Sigma Definition. Fujio Cho. Pobrano z  lokalizacji Leansixsigmadefinition.com: 
https://www.Leansixsigmadefinition.com/glossary/fujio-cho [dostęp: 9.08.2023].
Lean.org. Standaryzacja pracy: czym jest i jakie są korzyści z jej stosowania (cz. 1/3). Po-
brano z lokalizacji Lean.org.pl https://Lean.org.pl/standaryzacja-pracy-czym-jest-
i-jakie-sa-korzysci-z-jej-stosowania-cz-13 [dostęp: 17.07.2023].
Lean-management.pl. Zasada 3G. Pobrano z lokalizacji Lean-management.pl https://Le-
an-management.pl/wcm/zasada-3g [dostęp: 8.07.2023].
Lewicka, D., Michniak, J. (2014). Rola kultury organizacyjnej w procesie budowania wysokiej 
jakości środowiska pracy. W: Ł. Sułkowski, C. Sikorski (red.), Metody zarządzania kultu-
rą organizacyjną. Warszawa: Difin.
Lewis, S. (1997). Family Friendly Employment Policies: A Route to Changing Organiza-
tional Culture or Playing about at the Margins. Gender, Work and Organization, 4(1).
Liker, J. (1996). Becoming Lean. Portland: Productivity Press.
Liker, J. (2021). Toyota Way: 14 Management Principles from the World’s Greatest Manufacturer. 
Nowy Jork: Hill Education.
Liker, J., Convis, G. (2012). Droga Toyoty do Lean Leadership. Osiągnięcie i utrzymanie dosko-
nałości dzięki kształtowaniu przywódców. Warszawa: MT Biznes.
Liker, J., Franz, J. (2013). Droga Toyoty do ciągłego doskonalenia. Jak osiągnąć znakomite wyni-
ki dzięki strategii i operacyjnej doskonałości. Warszawa: MT Biznes.
Liker, J., Hoseus, M. (2009). Toyota Culture: The Heart and Soul of the Toyota Way. Nowy 
Jork: McGraw Hill.
Liker, J., Meier, D. (2008). Toyota Talent. Rozwijaj swoich pracowników na sposób Toyoty. War-
szawa: MT Biznes.
Lisiecka, K., Burka, I. (2015). Źródła powstawania marnotrawstwa w organizacjach na 
przykładzie usługowych przedsiębiorstw ciepłowniczych. Zeszyty Ekonomiczne. Ze-
szyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 233.
Lisiński, M., Ostrowski, B. (2006). Lean Management w restrukturyzacji przedsiębiorstwa. 
Kraków-Kluczbork: Antykwa.
Logistyczny.com. Trylogia jakości. Pobrano z lokalizacji logistyczny.com https://logistycz-
ny.com/biblioteka/Kaizen-Lean/item/1010-trylogia-jakosci [dostęp: 1.08.2023].
Łukasik, K. (2013). Kultura organizacyjna i jej wpływ na jakość funkcjonowania firm ro -
dzinnych. Przedsiębiorstwo i Zarządzanie, 10(6), część III.262 Bibliografia
Maciąg, J. (2018). Kultura Lean Management w polskich szkołach wyższych (wynik ba-
dań pilotażowych). Nauka i Szkolnictwo Wyższe, 1(51).
Maciąg, J., Bugdol, M., Peter-Bombik, K. (2021). Metody i narzędzia wdrażania Lean Ma-
nagement. Poradnik dla menedżerów i pracowników szkół wyższych. Warszawa: Poltext.
Mann, D. (2014). Creating a Lean Culture. Tools to Sustain Lean Conversions. Nowy Jork: 
Productivity Press.
Marchwiński, C., Shook, J., Schroeder, A. (2018). Leksykon Lean. Ilustrowany słownik pojęć 
z zakresu Lean Management. Wrocław: Lean Enterprise Institute.
Marcinkowski, A. (2004). Audyt kultury organizacyjnej. W: P. Jedynak (red.), Audyt w zarzą-
dzaniu przedsiębiorstwem. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Maware, C., Parsley, D.M. (2022). The challenges of Lean Transformation and Implemen-
tation in the Manufacturing Sector. Sustainability 14.
Mazur, B. (2012). Kultura organizacyjna w zróżnicowanym wyznaniowo otoczeniu. Białystok: 
Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej.
Melton, T. (2005). The benefits of Lean Manufacturing. What Lean Thinking has to offer 
the process industries. Chemical Engineering Research and Design. Institution of Chemi-
cal Engineers.
Morgan, G. (2013). Obrazy organizacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Mostafa, S., Dumrak, J., Soltan, H. (2013). A framework for Lean Manufacturing. Produc-
tion & Manufacturing Research, 1(1).
Mouton, N., Just, S.N., Gabrielsen, J. (2016). Modeling Human Behavior by Shaping Organi-
zational Culture. W: L.J. Sanchez, E. de la Poza Plaza, L.A. Rodriguez (red.), Modeling 
Human Behavior: Individuals and Organizations. Nowy Jork: Nova Science Publishers.
Mydlarz, A. Kamishibai. Pobrano z lokalizacji inzynierjakosci.pl https://inzynierjako-
sci.pl/2019/03/kamishibai [dostęp: 23.03.2024].
Narusawa, T., Shook, J. (2018). Kaizen Express. Wrocław: Lean Enterprise Institute.
Nogalski, B. (2010). Lean Management. W: M. Czerska, A. Szpitter (red.), Koncepcje zarzą-
dzania. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Nogalski, B., Walentynowicz, P. (2009). Pomoc w podnoszeniu konkurencyjności partnerów 
biznesowych jako jedno z podstawowych założeń koncepcji Lean Management. W: S. La-
chiewicz, M. Matejun (red.), Zarządzanie rozwojem małych i średnich przedsiębiorstw. 
Warszawa: Wolters Kluwer.
Nosewicz,  K.  (2016).  Japońskie  metody  i  techniki  zarządzania  oraz  ich  zastosowanie 
w polskim przedsiębiorstwie. Journal of Modern Management Process, 2(1)/2016.
O’Reilly, C.A., Chatman, J., Caldwell, D.F. (1991). People and Organizational Culture. 
A Profile Comparison Approach to Assessing Person-Organization Fit. The Acade-
my of Management Journal, 34(3).
Oczka, M. Kultura organizacyjna. Czym jest i jakie ma znaczenie dla organizacji? Pobra-
no z lokalizacji harbingers.io: http://harbingers.io/blog/kultura-organizacyjna-co-
-to-jest [dostęp: 4.04.2021].
Ogburn, W., Nimkoff, M. (1940). Sociology. Boston: Houghton Mifflin Company.263 Bibliografia
Ohno, T. (1988). Toyota Production System. Beyond Large-Scale Production. Minneapolis: 
Productivity Press.
Olejniczak, T. (2015). Czy kultura ma znaczenie? ZZL w japońskich fabrykach w Polsce. War-
szawa: Wydawnictwo Poltext.
Olszewska, J. (2015). Wyzwania poznawcze związane z kulturą organizacyjną. W: C. Szmidt 
(red.), Współczesne problemy zarządzania i ekonomii. Wydawnictwo Poltext.
Omiotek, P. (2020). Lean Management w rosyjskich przedsiębiorstwach – studium przypad-
ków (Praca magisterska pod kierunkiem P. Walentynowicza). Gdańsk: Uniwersytet 
Gdański.
Ossowski, S. (2000). Z zagadnień psychologii społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe 
PWN.
Ostwald, W. (1907). The Modern Theory of Energetics. The Monist, 17.
Ouchi, W.G. (1993). Theory Z: How American Business Can Meet the Japanese Challenge. New 
York: Avon Books.
Pacana, A., Czerwińska, K. (2017). Wykorzystanie metody 8D do rozwiązania problemu 
jakościowego. Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie, 28(2).
Pałęga, M., Staniewska, E. (2012). Zastosowanie kart kanban w przedsiębiorstwie prze-
mysłowym. Czasopismo Logistyka, 6/2012.
Parkes, A. (2017). Kulturowe uwarunkowania Lean Management. Warszawa: Wydawnictwo 
Difin.
Pawłowski, E., Pawłowski, K., Trzcieliński, S. (2010). Metody i narzędzia Lean Manufactu-
ring. Poznań: Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej.
Pawłowski, M., Kułakowska, A., Piątkowski, Z. (2019). Kultura organizacyjna w organi-
zacji. Ekonomia, Zarządzanie, Informatyka, Marketing, PTPS.
Pawłyszyn, I. (2017). Pierwsze kroki na drodze „wyszczuplania” wdrożenie Lean Mana-
gement w organizacji. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, 72.
Penc, J. (1997). Strategia zarządzania. Warszawa: Agencja Wydawnicza Placet.
Penc, J. (2007). Decyzje i zmiany w organizacji. W poszukiwaniu skutecznych sposobów działa-
nia. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Peters, T.J. (1993). Management decision. Business Policy in Action, 31(6).
Peters, T.J., Waterman, R.H. (1982). In Search of Excellence: Lessons from America’s Best-Run 
Companies. Nowy Jork: Harper & Row.
Pettigrew,  A.M.  (1979).  On  Studying  Organizational  Cultures.  Administrative  Science 
Quarterly.
Piasecka-Głuszak, A. (2013). Korzyści z wdrożenia Lean Management w polskich przed-
siębiorstwach w dobie kryzysu – wyniki badań ankietowych. Prace Naukowe Uniwer-
sytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 315.
Pieńkowski, M. (2021). Kompleksowy model dojrzałości Lean Manufacturing. Wrocław: Wy-
dawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Piernik, M. (2007). Kultura organizacyjna klubów Rotary w Polsce (praca doktorska pod 
kierunkiem prof. Władysława Jachera). Katowice.264 Bibliografia
Pietruszka-Ortyl, A., Potocki, A. (2003). Wstęp do typologii kultur. Zeszyty Naukowe, 626 
Akademii Ekonomicznej w Krakowie.
Pirasteh, R. TLS – Continuous Improvement Trio. Is it not the time to think differently? 
Materiały konferencji TOCICO. Pobrano z lokalizacji prinesol.com http://www.
prinesol.com/pdf/tocico2007/915TLS%20Continuous%20Improvement%20
Trio%20%20Pirasteh.pdf [dostęp: 13.05.2023].
Pocztowski, A. (2008). Zarządzanie zasobami ludzkimi. Strategie – procesy – metody. Warsza-
wa. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
porozmawiajmyojakości.pl.  San  Gen  Shugi.  Pobrano  z  lokalizacji  porozmawiajmyoja-
kosci.pl  http://www.porozmawiajmyojakosci.pl/baza-wiedzy/109-san-gen-shugi.
html [dostęp: 8.07.2023].
Procognita. Trzy rodzaje nieefektywności. Pobrano z lokalizacji procognita.pl https://
procognita.pl/src/Lean-nieefektywnosci.pdf [dostęp: 12.06.2023].
Przeździecka, M. System kanban – zarządzanie produkcją i redukcja jej kosztów. Pobra-
no  z  lokalizacji  4results.pl  https://4results.pl/kanban-sposob-na-sterowanie-pro-
dukcja [dostęp: 12.07.2023].
Puchalski,  J.  (2008).  Podstawy  nauki  o  organizacji.  Wrocław:  Wyższa  Szkoła  Oficerska 
Wojsk Lądowych im. gen. Tadeusza Kościuszki.
Quality, L.B. William, E. Deming – Guru Zarządzania przez Jakość. Pobrano z lokalizacji 
magazynlbg.pl  https://magazynlbg.pl/william-e-deming-guru-zarzadzania-przez-
-jakosc [dostęp: 9.08.2023].
Repstad, P. (1987). Naarthet  och  distans:  Kvalitativa  Metoder  i  Samhällsvetenskap. Lund: 
Studentlitteratur.
Richardson, T. The thinking behind Toyota hiring process. Pobrano z lokalizacji Lean.
org:  https://www.Lean.org/the-Lean-post/articles/the-thinking-behind-toyotas-
-hiring-process [dostęp: 10.07.2023].
Ries, E. (2011). Lean Startup: How Today’s Entrepreneurs Use Continuous Innovation to Create 
Radically Successful Businesses. Sydney: Currency.
Romanowska,  M.,  Jarosiński,  M.  (2001).  Kultura  organizacyjna.  W:  M.  Romanowska 
(Red.), Podstawy organizacji i zarządzania. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Rother, M. (2010). Toyota Kata: Zarządzanie ludźmi w celu doskonalenia zdobywania umiejęt-
ności i adaptacji oraz osiągania ponadprzeciętnych wyników. Wrocław: Lean Enterprise 
Institute.
Rother, M., Shook, J. (1999). Learning to See: Value Stream Mapping to Add Value and Elimi-
nate Muda. New York: Lean Enterprise Institute Inc.
Rutka, R., Czerska, M. (2002). Wpływ kultury organizacyjnej na metody i narzędzia pełnienia 
ról kierowniczych. W: J. Stankiewicz (Red.), Nowoczesne zarządzanie przedsiębiorstwem 
cz. 1. Zielona Góra: Redakcja Wydawnictw Matematyczno-Ekonomicznych.
Rychlewski, P. Lean Project One: Jak skutecznie wdrożyć i utrzymać system 5S. Bielawa: 
Lean  Project  One.  Pobrano  z  lokalizacji  tli.group  http://www.tli.group/wp-con-
tent/uploads/2018/02/EBOOK-Lean-project-one [dostęp: 8.07.2023].265 Bibliografia
Samuel, D., Found, P., Williams, S. (2015). How did the publication of the book The Ma-
chine that Changed the World change management thinking? Exploring 25 years of 
Lean literature. International Journal of Operations & Production Management, 35(10).
Schein,  E.  (2004).  Organizational  Culture  and  Leadership.  San  Francisco-London: 
Jossey-Bass.
Scholz, C., Hofbauer, W. (1990). Organisationskultur. Die vier Erfolgsprinzipien. Wiesbaden: 
Gabler.
Serafin,  K.  (2015).  Kultura  organizacyjna  jako  element  wspierający  realizację  strategii 
przedsiębiorstwa. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicz-
nego w Katowicach.
Shah, R., Ward, P.T. (2003). Lean Manufacturing: Context, practice bundles, and perfor-
mance. Journal of Operations Management.
Shimokawa, K., Fujimoto, T. (2011). Lean  Management.  Narodziny  systemu  zarządzania. 
Wrocław: Lean Enterprise Institute.
Shingo, S. (1981). A Study of the Toyota Production System from an Industrial Engineering 
Viewpoint. Connecticut: Productivity Press.
Shingo, S. (1986). Zero Quality Control: Source Inspection and Poka Yoke System. London: 
Routledge.
Shiva, V. Biodiversity, cultural diversity and celebration: Intimate links and matters of 
survival.  Pobrano  z  lokalizacji  liftfest.org.uk  http://www.liftfest.org.uk/lectures/
Shiva_transcript.pdf [dostęp: 4.04.2021].
Siemiński, M. (2008). Kształtowanie  kultury  organizacyjnej  przedsiębiorstw  przemysłowych. 
Toruń: Wydawnictwo „Dom Organizatora”.
Sikorski, C. (1990). Kultura organizacyjna w instytucji. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu 
Łódzkiego.
Sikorski, C. (1999). Zachowania ludzi w organizacji. Społeczno-kulturowe skutki zachowań. 
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Sikorski, C. (2006). Kultura organizacyjna. Efektywnie wykorzystaj możliwości swoich pracow-
ników. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Sikorski, C. (2008). O zaletach słabej kultury organizacyjnej. Zarządzanie Zasobami Ludz-
kimi, 6.
Sikorski, C. (2009). Kształtowanie kultury organizacyjnej. Filozofia , strategia, metody. Łódź: 
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Singh, J., Singh, H. (2015). Continuous Improvement Philosophy Literature Review and 
Directions. Benchmarking: An International Journal, 11(1).
Singh, V.R. (1998). Lean Manufacturing: Changing Paradigms in Product Manufacturing 
Design & Supply. The Third International Conference on Quality Management, 21.
Skrzypek, A. (2011). Kultura Kaizen i jej wpływ na doskonalenie zarządzania. Organizacja 
i Zarządzanie: Kwartalnik Naukowy, 3(15).
Smircich,  L.  (1983).  Concepts  of  Culture  and  Organizational  Analysis.  Administrative 
Science Quarterly.266 Bibliografia
Smircich, L. (1983). Studying Organisations as Cultures. Beyond Method: Strategies for So-
cial Research.
Sobka, M. (2014). Zmiany organizacyjne w teorii i praktyce. Lublin: Politechnika Lubelska.
Sosnovskikh, S. (2016). Toyota Motor Corporation: Organizational Culture. Philosophy 
Study, 6(7).
Srokowski, Ł. (2011). Zmienić myślenie o firmie. Zarządzanie kulturą organizacyjną w  Polsce. 
Warszawa: Wydawnictwo Poltext.
Stańczyk,  S.  (2020).  Triangulacja  –  łączenie  metod  badawczych  i  urzetelnienie  badań. 
W: W. Czakon (red.), Podstawy metodologii badań w naukach o zarządzaniu. Pia-
seczno: Wydawnictwo Nieoczywiste.
status.net. 6 Benefits of Lean Management (and 4 Disadvantages). Pobrano z  lokalizacji 
status.net https://status.net/articles/Lean-management [dostęp: 10.07.2023].
Sterniczuk, K. (2021). 14 zasady Toyoty. From Genba with Love. E-miesięcznik o Lean Ma-
nagement i ciągłym doskonaleniu, 5.
Stępień, B. (2016). Zasady pisania tekstów naukowych. Prace doktorskie i artykuły. Warszawa: 
PWN.
Stroińska,  E.,  Trippner-Hrabi,  J.  (2016).  Rola  kultury  organizacyjnej  w  kształtowaniu 
efektowności organizacji. Studia i Prace WNEIZ US, 44(3).
Strychalska-Rudzewicz, A. (2012). Kultura organizacyjna a innowacyjność przedsiębiorstwa: 
diagnoza kultury na przykładzie dwóch organizacji. W: A. Bechler, T. Bernat, A. Cedro, 
P. Cieszczyk i inn. (red.), Kształtowanie procesów innowacyjnych w nowoczesnych 
organizacjach. Szczecin: Zeszyty Naukowe nr 714, Ekonomiczne Problemy Usług nr 90.
Sudoł, S. (1988). Przedsiębiorstwo przemysłowe: ekonomika, organizacja, zarządzanie. Warsza-
wa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Sułkowski, Ł. (2002a). Kulturowa zmienność organizacji. Warszawa: Wydawnictwo PWE.
Sułkowski, Ł. (2002b). Procesy kulturowe w organizacji: koncepcje, badania i typologia kultur 
organizacyjnych. Toruń: TNOiK.
Sułkowski, Ł. (2012). Organizacja jako przedmiot badań nauk o zarządzaniu. Łódź: Wydaw-
nictwo SAN.
Sułkowski, Ł. (2012). Wieloznaczność kultury organizacyjnej. Przedsiębiorstwo i Zarzą-
dzanie, 13(12).
Sułkowski, Ł. (2014). Zmiana kultury organizacyjnej – paradygmaty, modele i metody zarzą-
dzania. W: Ł. Sułkowski, C. Sikorski (Red.), Metody zarządzania kulturą organizacyjną. 
Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Sułkowski, Ł. (2020). Kultura organizacyjna od podstaw. Łódź: Wydawnictwo Społecznej 
Akademii Nauk.
Sułkowski, Ł., Lenart-Gansiniec, R. (2023). Istota i znaczenie badań mieszanych w zarządza-
niu. W: Ł. Sułkowski, R. Lenart-Gansiniec (red.), Metody badań mieszanych w naukach 
o zarządzaniu. Dąbrowa Górnicza: Wydawnictwo Naukowe Akademii WSB.
Supernat, J. Kaizen (ciągłe doskonalenie). Pobrano z lokalizacji supernat.pl https://www.
supernat.pl/abecadlo_zarzadzania/hasla/Kaizen.html [dostęp: 12.07.2023].267 Bibliografia
Swadźba, U. (2015). Etos Pracy w Polsce. Ewolucja zjawiska. W: U. Swadźba, B. Pactwa, M. Żak 
(red.), Praca – więź – integracja: wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa: monografia 
powświęcona pamięci prof. zw. dr. hab. Władysława Jachera. T. 1. Praca, przedsiębiorczość, 
gospodarka oparta na wiedzy. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Szara, M., Ksykiewicz-Dorota, A., Klukow, J., Lamont, M. Przegląd narzędzi badawczych 
do oceny kultury organizacyjnej w systemie opieki zdrowotnej. Zeszyty Naukowe Po-
litechniki Śląskiej. Seria: Organizacja i zarządzanie z. 117, Katowice 2018.
Szmurło, A. (2013). Kultura organizacyjna jako czynnik wpływający na funkcjonowa-
nie  przedsiębiorstwa.  Zeszyty  Naukowe  Uniwersytetu  Przyrodniczo-Humanistycznego 
w Siedlcach.
Szreder, M. (2004). Metody i techniki sondażowych badań opinii. Warszawa: PWE.
Szwedzka, K., Lubliński, P. Koncepcja implementacji systemu kanban – studium przy-
padku. Oficyna Wydawnicza Polskiego Towarzystwa Zarządzania Produkcją. Po -
brano  z  lokalizacji  ptzp.org.pl  http://www.ptzp.org.pl/files/kongerencje/kzz/
artyk_pdf_2015/T1/t1_0635 [dostęp: 12.07.2023].
Świtek, S. (2021). Proces akceptacji koncepcji Lean Six Sigma w organizacji. Warszawa: Poltext.
Tata, J., Prasad, S. (1998). Cultural and structural constraints on Total Quality Management. 
Total Quality Management.
Taylor, E.B. (1896). Cywilizacja pierwotna. Badania rozwoju mitologii, filozofii, wiary, mowy, 
sztuki i zwyczajów. Warszawa: Drukarnia F. Csernaka.
Taylor, F. (1911). Principles of Scientific Management. New York-London: Harper & Brothers.
The Culture Factor Group, Country Comparison Tool. Pobrano z lokalizacji https://www.
hofstede-insights.com/country-comparison/japan,poland [dostęp: 31.01.2023].
Toyota. Historia Toyoty – od bawełny do samochodów. Pobrano z lokalizacji toyota.za-
brze.pl https://www.toyota.zabrze.pl/historia [dostęp: 10.07.2023].
Trenkner, M. (2016). Rola i zadania kierowników w realizacji koncepcji Lean Management 
– aspekty społeczne. W: J. Lichtarski (red.), Między teorią i praktyką zarządzania. Doko-
nania, dylematy, inspiracje. Nauka dla praktyki gospodarczej i samorządowej. Łódź-War-
szawa: Wydawnictwo Społecznej Akademii Nauk.
Trompenaars, F., Hampden-Turner, C. (2002). Siedem wymiarów kultury. Znaczenie różnic 
kulturowych w działalności gospodarczej. Kraków: Oficyna Ekonomiczna.
Ufnal, K. (2021). Metoda 5S. W: D. Stadnicka (red.), Problemy w obszarach produkcyjnych. 
Część 2. Pracownik i technologie przyszłości. Studia przypadków. Kompendium wiedzy. 
Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
Urban, W. (2015). The Lean Management Maturity Self-assessment Tool Based on Orga-
nizational Culture Diagnosis. Procedia – Social and Behavioral Sciences.
Urbaniak, M. (2004). Zarządzanie  jakością.  Teoria  i  praktyka. Warszawa: Wydawnictwo 
Difin.
Varnom,  M.  (2007).  Transformacja  Lean  w  przedsiębiorstwie  Unipart.  W:  T.  Koch  (red.), 
Forum Lean Supply Chain dla Europy Centralnej. Materiały konferencyjne. Wrocław: 
Lean Enterprise Institute Polska.268 Bibliografia
Veres, C. (2020). Conceptual Model for Introducing Lean Management Instruments. Pro-
cedia Manufacturing, 46.
Walentynowicz,  P.  (2013).  Uwarunkowania  skuteczności  wdrażania  Lean  Management 
w  przedsiębiorstwach  produkcyjnych  w  Polsce.  Gdańsk:  Wydawnictwo  Uniwersytetu 
Gdańskiego.
Walentynowicz, P. (2014). Lean organizational culture as an example of a positive organi-
zational culture. Journal of Positive Management, 5(1).
Walentynowicz, P. (2016a). Angażowanie pracowników w rozwój przedsiębiorstwa z wykorzy-
staniem założeń koncepcji Kaizen. W: Z. Malara (red.), Oblicza innowacji w gospodarce 
i społeczeństwie. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
Walentynowicz, P. (2016b). Kluczowe czynniki implementacji Lean Management w przedsię-
biorstwie. W: A. Zakrzewska-Bielawska (red.), Stan i perspektywy rozwoju nauk o za-
rządzaniu: wybrane problemy. Warszawa-Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji 
i Kierownictwa „Dom Organizatora”.
Walentynowicz, P. (2017). Lean Management – przeszła, aktualna czy perspektywiczna 
koncepcja  zarządzania?  Acta  Elbingensia.  Kwartalnik  Naukowy  Elbląskiej  Uczelni 
Humanistyczno-Ekonomicznej, Nauki Ekonomiczne, Zarządzanie Publiczne, 7.
Walentynowicz, P. (2022). Continuous Improvement jako rekomendowana strategia roz-
woju przedsiębiorstwa. Organizacja i Kierowanie, 2(191).
Walentynowicz, P., Szreder, J. (2010). Kaizen Project Implementation Method. W: P. Wróbel 
(red.), Flow Management in Business Processes. Rzeszów: WSIiZ Rzeszów.
Walentynowicz, P., Szreder, J. (2019). The method of the small implementation of Lean Mana-
gement in a small enterprise. W: A.W. Serbulov (red.), Uprawlenie innowacjami: wyzowy 
i mozliwosci dla ostrasliej i sektorow ekonomiki. Kaliningrad: Baltijskij Federal’nyj Uni-
versitet Imeni Immanuila Kanta.
Walentynowicz, P., Szreder, J. (2022). The methods of change of organizational culture 
in companies using Lean Management. The 40th International Business Information 
Management Association Conference. Seville, Spain: IBIMA.
Wiendlocha, T. System Sugestii. Nauka na błędach. Pobrano z lokalizacji lmcg.com.pl 
https://lmcg.com.pl/files/24628/NEAPCO_Systemy-Sugestii---nauka-na-ble-
dach.pdf [dostęp: 12.07.2023].
Williamson, O.E. (1975). Markets and Hierarchies: Analysis and Antitrust Implications: A Stu-
dy  in  the  Economics  of  Internal  Organization. California: Business & Public Policy 
Group.
Winkler, R. (2010). Efektywność – próba konceptualizacji pojęcia. Zeszyty Naukowe Uni-
wersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 820.
Wiśniewska, M.Z., Wierzba, P. (2022). Kultura Lean Management: pomiar i metodyka 
samooceny na przykładzie wybranej placówki medycznej. Problemy jakościowe. War-
szawa: Wydawnictwo Sigma-Not.
Włodarczyk, E. (2003). Kultura. W: J. Pilch (red.), Encyklopedia Pedagogiczna XXI wieku 
(Tom II). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.269 Bibliografia
Wojtowicz, A. (1999). Zmiany w firmie a  kultura organizacyjna. Zeszyty Naukowe MWSE 
w Tarnowie, nr 3.
Wojtowicz, A. (2004a). Istota i modele kultury organizacyjnej – przegląd koncepcji. Ze-
szyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie.
Wojtowicz, A. (2004b). Kultura organizacyjna a proces zarządzania strategicznego. Zeszy-
ty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie, nr 6.
Wolniak, R. (2007). Wpływ indywidualizmu i kolektywizmu kulturowego na wdrażanie 
koncepcji zarządzania jakością. Przegląd Organizacji nr 1(804).
Wolniak,  R.,  Szeptuch,  A.,  Zięcina,  G.  (2017).  Analiza  zachowań  kadry  kierowniczej 
w międzynarodowej organizacji z branży hutniczej z wykorzystaniem typologii Ca-
merona i Quinna. E-mentor, 2(69).
Womack, J.P., Jones, D.T. (2008). Lean Thinking. Wrocław: Wydawnictwo ProdPress.
Womack, J., Jones, D., Roos, D. (2007). Maszyna, która zmieniła świat. Wrocław: ProdPress.
com.
Zamostny, B. (2014). Systemy zarządzania przedsiębiorstwem – techniki Lean Management 
i Kaizen. E-book: Wydawnictwo Wiedza i Praktyka.
Zarębska, A. (2002). Zmiany organizacyjne w przedsiębiorstwie. Teoria i praktyka. Warszawa: 
Wydawnictwo Difin.
Zbiegień-Maciąg, L. (2008). Kultura w organizacji. Identyfikacja kultur znanych firm.  Warsza-
wa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Złotowska, K. (2020). Lean Hospitals. Praktyczny przewodnik po Lean Healthcare. Jak opty-
malizować procesy w ochronie zdrowia tworząc wartość dodaną. Toruń: Lean Process.
Źródło-Loda, M. (2018). Organizacja – podstawy funkcjonowania. W: P. Lenik (red.), Zarzą-
dzanie organizacjami. Krosno: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława 
Pigonia w Krośnie.