Kompas ESG. Zarządzanie wizerunkiem Green Universities

Spis treści:

Wstęp

ROZDZIAŁ 1. Istota i założenia koncepcji zrównoważonego rozwoju
Katarzyna Kolasińska-Morawska

ROZDZIAŁ 2. Obowiązujące dyrektywy i wytyczne ESG
Marta Brzozowska

ROZDZIAŁ 3. Obraz szkolnictwa wyższego w Polsce
Paweł Morawski

ROZDZIAŁ 4. Wizerunek uczelni strategicznym wyróżnikiem rynkowym
Łukasz Sułkowski

ROZDZIAŁ 5. Kompas ESG składową konstruktu wizerunku Green Universities
Katarzyna Kolasińska-Morawska

ROZDZIAŁ 6. Pokolenia Z i Alfa interesariuszami uczelni przyszłości
Marta Brzozowska, Maja Morawska

ROZDZIAŁ 7. Ekopostawy i wybory pokolenia wskazaniem zmian w uczelniach
Katarzyna Kolasińska-Morawska

ROZDZIAŁ 8. Profesjonalizacja zarządzania uczelniami a koncepcja zrównoważonego rozwoju
Paweł Morawski

ROZDZIAŁ 9. Rekalibracja konstruktu uczelni – wzorzec Green Universities
Marta Brzozowska

Zakończenie
Bibliografia
Spis elementów graficznych

Adamowicz M., Koncepcje trwałego i zrównoważonego rozwoju wobec wsi i rolnictwa, Prace 
Naukowe Katedry Polityki Agrarnej i Marketingu, SGGW, 2006.
Adamowicz M., Dresler E., Zrównoważony rozwój obszarów wiejskich na przykładzie wybranych 
gmin województwa lubelskiego, Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej, Wrocław 2006.
Adamowicz M., Smarzewska A., Model oraz mierniki trwałego i zrównoważonego rozwoju 
obszarów wiejskich w ujęciu lokalnym, Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, 
Finanse i Marketing 2009, 1(50).
Agrawal J., Grimm P., Kamath S., Foscht T., A cross-country study of signals of brand quality, 
„Journal of Product & Brand Management” 2011, Vol. 20.
Altkorn J., Strategia marki, PWE, Warszawa 1999.
Apanowicz J., Metodologiczne uwarunkowania pracy naukowej, Difin, Warszawa 2005.
Babbie E., Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2019.
Barnett R., Limits of competence: Knowledge, Higher Education and Society, SRHE and 
Open University Press, Buckingham 1994.
Bartoszewski J.A., Richter M.M. (red.), Zmiany demograficzne w Europie a społeczno-eko-
nomiczna przyszłość Europy, Fundacja Coopernicus, Gdynia 2024, [za:] https://co-
opernicus.pl/wp-content/uploads/2024/08/Raport-demograficzny-082024.pdf?f-
bclid=IwY2xjawFOx6JleHRuA2FlbQIxMAABHZAR46fLHqkdkrbuZvGBcMs
Ep1rFLzFR36i-G4c-gS6y-6WEOD--vFSjvw_aem_VyPe6wj4RsiMZkOKMh-Z0g 
(dostęp: 4.06.2024).
Basalia G., The Evolution of Technologogy, Cabridge University Press, Cambridge 1999.
Bastedo M.N., The Organization of Higher Education: Managing Colleges for a New Era, Johns 
Hopkins University Press, 2012.
Bendermacher G.W.G., Egbrink M.G.A., Wolfhagen I.H.P., Dolmans D.H.J.M., Unravel-
ling quality culture in higher education: A realist review, „High. Educ.” 2017.
Berg A., Bolton P., Chen Y., Fresard L., Sustainable Finance and Banking: The Role of 
Environmental, Social and Governance (ESG) Metrics, „Journal of Financial Eco-
nomics” 2024.168 Bibliografia
Bice S., Coates H., University Sustainability Reporting: Taking Stock of Transparency, „Tertiary 
Education and Management” 2016, 22(1).
Boer de H., Jürgen E., Schimank U., On the way Towards new public management? The Gover-
nance of University Systems in England, the Netherlands, Austria and Germany, [w:] New 
forms of governance in research organizations, Springer, Dordrecht 2007. https://doi.
org/10.1007/978-1-4020-5831-8_5.
Boitier M., Rivière A., Freedom and responsibility for French universities: From global steering 
to local management, „Accounting, Auditing and Accountability Journal” 2013, 26(4).
Boitier M., Rivière A., Changing professions? The professionalization of management in univer-
sities, [w:] Multi-level governance in universities, „Springer” 2016, Cham.
Borejza  T.,  Najgorsze  wskazanie  w  historii  ludzkości.  Ostatnio  było  tak  4  mln  lat  temu!, 
SMOGLAB, https://smoglab.pl/rekord-co2-420-ppm z dnia 11.05.2022 (dostęp: 
10.05.2025).
Borys T., Zrównoważony rozwój jako przedmiot pomiaru wskaźnikowego, [w:] Borys T. (red.), 
Wskaźniki  zrównoważonego  rozwoju,  „Ekonomia  i  Środowisko”,  Warszawa–Biały-
stok 2005.
Brzozowska M., Kolasińska-Morawska K., Stroińska A., Pytel M., Rekalibracja dydaktyki 
wobec wyzwań ery post-COVID-19, [w:] Pituła B., Konieczny J. (red.), Zdalna edukacja 
– epizod czy trwały ślad, Adam Marszałek, Toruń 2021.
Clark B., Sustaining Change in Universities, Open University Press, Maidenhead 2004.
Collini S., What are universities for?, Penguin Books, Londyn 2012.
Dobrzański G., Dobrzańska B.M., Trwały i zrównoważony rozwój, [w:] Dobrzańska B., 
Dobrzański G., Kiełczewski G. (red.), Ochrona środowiska przyrodniczego, PWN, War-
szawa 2010.
Drosik A., Heidrich D., Ratajczak M. (red.), Wprowadzenie do zrównoważonego rozwoju, 
Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2022.
Dubar C., Tripier P., Boussard V., Sociologie des professions, Armand Colin, Paryż 2011.
Dubisz S. (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 2, PWN, Warszawa 2003.
Eccles R.G., Ioannou I., Serafeim G., The Impact of Corporate Sustainability on Organiza-
tional Processes and Performance, „Management Science” 2014, 60, 11. Wersja elektro-
niczna:  https://www.hbs.edu/ris/Publication%20Files/SSRN-id1964011_6791e-
dac-7daa-4603-a220-4a0c6c7a3f7a.pdf (dostęp: 7.07.2024).
Friede G., Busch T., Bassen A., ESG and Financial Performance: Aggregated Evidence from More 
than 2000 Empirical Studies, „Journal of Sustainable Finance & Investment” 2015.
Garbarski L., Rutkowski I., Wrzosek W. (red.), Marketing – punkt zwrotny nowoczesnej firmy, 
PWE, Warszawa 2001.
Garewicz J., Pokolenie jako kategoria socjofilozoficzna , „Studia Socjologiczne” 1983, 1(88).
Geissdoerfer M., Savaget P., Bocken N.M.P., Hultink E.J., The Circular Economy – A New 
Sustainability Paradigm? „Journal of Cleaner Production” 2017.
Giese G., Lee L., Melas D., Nagy Z., Nishikawa L., Foundations of ESG Investing: How ESG 
Affects Equity Valuation, Risk and Performance, „Journal of Portfolio Management” 2019.169 Bibliografia
Gomes S., Lopes J., Nogueira S., Willingness to pay more for green products: A critical challenge 
for Gen Z, „Journal of Cleaner Production” 2023.
Henkel S., Tomczak T., Heitmann M., Hermann A., Managing brand consistent employee 
behaviour: relevance and managerial control of behavioural branding, „Journal of Product 
& Brand Management” 2007, Vol. 16, No. 5.
Hood C., The „New Public Management” in the 1980s: variations on a theme, Accounting, orga-
nizations and society 1995, 20(2–3).
Hoover E., Harder M., What Lies Beneath the Surface? The Hidden Complexities of Organizatio-
nal Change for Sustainability in Higher Education, „Journal of Cleaner Production” 2014.
Howorth C., Wright M., Westhead P., Allcock D., Company metamorphosis: professionalization 
waves, family firms and management buyouts, „Small Business Economics” 2016, 47(3).
Kall J., Silna marka. Istota i kreowanie, PWE, Warszawa 2001.
Kaufmann H.R., Cajthaml M., Meier M.M., Behavioral branding: the interdisciplinary Hilti 
case, „International Journal of Management Cases” 2007, Vol. 9 No. 3/4.
Keller K.L., Brand synthesis: the multidimensionality of brand knowledge, „Journal of Consu-
mer Research” 2003, 29.
Kim J., Liu S., Su Y., University Social Responsibility and its Effects on Student’s Psychological 
Well-Being, „Journal of Education for Business” 2020.
Kolasińska-Morawska K., Brzozowska M., Czarny łabędź SARS-CoV-2 impulsem wirtuali-
zacji procesów zarządczo-dydaktycznych Uczelni w Polsce, [w:] „Media i Społeczeństwo” 
2021, 14, ATH, Bielsko-Biała 2021.
Kolasińska-Morawska K., Brzozowska M., Pytel M., Zarządzanie marką uczelni przez pry-
zmat logistycznej obsługi klienta, [w:] Patora-Wysocka Z., Szandurski J. (red.), „Przed-
siębiorczość i Zarządzanie” 2018, 19(12), cz. II, Wyd. SAN.
Kolasińska-Morawska K., Pytel M., E-learning – technologia w edukacji, [w:] Patora R., Ko-
lasińska-Morawska K. (red.), „Przedsiębiorczość i Zarządzanie” 2017, 18(4), cz. I, 
Wyd. SAN.
Kolasińska-Morawska K., Dbałość o klienta w procesie obsługi logistycznej, [w:] Kolasińska-
-Morawska K., Sułkowski Ł. (red.), Logistyka oczami kobiet, Difin, Warszawa 2022.
Kotler Ph., Kartajaya H., Setiawan I., Marketing 3.0, MT Biznes, Warszawa 2010.
Kozłowski S., Przyszłość ekorozwoju, KUL, Lublin 2007.
Kunasz M., Wykształcenie jako czynnik determinujący długość życia, „Edukacja Ekonomi-
stów i Menedżerów” 2015, 37(3).
Lozano  R.,  Diffusion  of  Sustainable  Development  in  Universities’  Curricula:  An  Empirical 
Example from Cardiff University, „Journal of Cleaner Production” 2010.
Lozano R., Lozano F., Mulder K., Huisingh D., Waas T., Advancing Higher Education 
for Sustainable Development: International insights and critical reflections, „Journal of 
Cleaner Production” 2013.
Lozano R., Lukman R., Lozano F.J., Huisingh D., Lambrechts W., Declarations for sustaina-
bility in higher education: Becoming better leaders, through addressing the university system, 
„J. Clean. Prod.” 2014, 48.170 Bibliografia
Łuszczyk M., Kazimierza górki niedźwiedź brunatny, czyli rzec z o terminologii rozwoju trwa-
łego, „Studia i Prace WNEiZ US” 2016, 46(2).
Mazzarol T., Soutar G., „Push-pull” factors influencing international student destination choice, 
„International Journal of Educational Management” 2002.
Mazzarol T., Stensaker B., Quality as Fashion: Exploring the Translation of a Management Idea 
into Higher Education, „Quality Assurance in Education” 2007.
Meadows D.H., Meadows D.L., Randers J., Behrens W.W. III, The Limits to Growth: 
A Report for the Club’s of Rome Project on the Predicament of Mankind, Universe 
Books, Nowy Jork 1972.
Meger Z., Kooperatywna edukacja zdalna, TK KUL, Lublin 2013.
Mocek  S.,  Rok  B.,  Zmiany  w  akademickim  niepublicznym  szkolnictwie  wyższym:  stan  na 
2025 r., z projekcją do 2030 r., [w:] Woźnicki J. (red.), Trendy, modele i perspektywy roz-
woju szkolnictwa wyższego w Polsce: 2021–2025, z projekcją do roku 2030, Wyd. Poli-
techniki Śląskiej, Gliwice 2022, https://frp.org.pl/images/publikacje/publication/
krasp_2022.pdf (dostęp: 10.05.2025).
Moore J., Barriers and pathways to creating sustainability education programs: policy, rhetoric 
and reality, „Environmental Education Research” 2005, 11.
Morańska D., Jędrzejko M., Edukacja wobec wyzwań społeczeństwa informacyjnego, WSB, 
Dąbrowa Górnicza 2012.
Morhart F.M., Herzog W., Tomczak T., Brandspecific leadership: turning employees into brand 
champions, „Journal of Marketing” 2009, Vol. 73 No. 5.
Mruk H., Marketing, Satysfakcja klienta i rozwój przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa 2012.
Newman J., An J., Organizational Change Management Framework for Sustainability, „Gre-
ener Management International” 2012, 57.
Nguyen N., LeBlanc G., Image and Reputation of Higher Education Institutions in Student’s 
Retention Decisions, „International Journal of Educational Management” 2001.
Owens T.L., Higher education in the sustainable development goals framework, „European Jour-
nal of Education” 2017, 52(4).
Patkowski P., Potencjał konkurencyjny marki, Poltex, Warszawa 2010.
Pieriegut J., Gra o biznes w przyszłości, „Eurologistics” 2016, 10.
Pilarczyk B., Mruk H. (red.), Kompendium wiedzy o marketingu, PWN, Warszawa 2006.
Pogorzelski J., Pozycjonowanie produktu, PWE, Warszawa 2008.
Poskrobko B., Ekorozwój jako podstawa aplikacyjnych założeń polityki ekologicznej, [w:] Gór-
ka K., Poskrobko B., Radecki W., Ochrona środowiska. Problemy społeczne, ekonomiczne 
i prawne, PWE, Warszawa 1989.
Posner K.A., Stalking the Black Swan: Research and Decision Making in a World of Extreme 
Volatility, „Columbia University Press” 2010.
Potyra M., Góral-Radziszewska K., Waśkiewicz K., Gawińska-Drużba E., Trwanie życia 
w 2022 r. Analizy statystyczne, GUS, Warszawa 2013, [za:] https://stat.gov.pl/obszary-
-tematyczne/ludnosc/trwanie-zycia/trwanie-zycia-w-2022-roku,2,17.html (dostęp: 
5.07.2024).171 Bibliografia
Pringle H., Gordon W., Zarządzanie marką, REBIS, Poznań 2008.
Przybylski B., Pokolenie X, Y oraz Z Próba uporządkowania ram czasowych i etykiet pokolenio-
wych, „Pedagogika Społeczna” 2023, 3(89).
Przybyłowski K., Hartley S., Kerin R., Rudelius W., Marketing, Dom Wydawniczy ABC, 
Kraków 1998.
Raczyńska M., Od elitarności do masowości. Stan szkolnictwa wyższego w Polsce po transforma-
cji ustrojowej z 1989 r., „Poliarchia” 2013, 1(01).
Rosa R., Boscarioli M., Regina de Freitas C., Zara K., A Systematic Review of the Trends and 
Patterns of Sustainability Reporting in Universities, „International Journal of Sustaina-
bility in Higher Education” 2023, [za:] https://www.emerald.com/insight/content/
doi/10.1108/IJSHE-12-2022-0399/full/html (dostęp: 25.04.2024).
Rostow  W.W.,  The  Stages  of  Economic  Growth:  A  Non-Communist  Manifesto,  Cambridge 
University Press, Cambridge 1960.
Salihu M.J., Ramadneh N.M., Rashid R.A.A., Sustainable higher education leadership: a con-
ceptual approach from the functionalist paradigm for higher institutions of learning. 2020, 
[za:] https://doi.org/10.18510/hssr.2020.822 (dostęp: 5.07.2024).
Satterthwaite D., Barbara Ward and the Origins of Sustainable Development, Institute for 
Environment and Development, Londyn 2006.
Schmidt B., Soziale Nachhaltigkeit bei der Lieferantenauswahl. Eine conjont- und kausalanalyti-
sche ökonomische Untersuchung, Stuttgart 2013.
Seemiller C., Grace M., Generation Z. A Century in the Making, Routledge, Nowy Jork 2019.
Shields  R.,  Globalization  and  International  Education.  „Continuum  International  Publi-
shing Group” 2013.
Sibarani L.M.S., ESG (Environmental, Social, and Governance) Implementation to Strengthen 
Business Sustainability Pt, Migas–North Field, „European Journal of Business and 
Management Research” 2023.
Sikorski Cz., Profesjonalizm. Filozofia  zarządzania nowoczesnym przedsiębiorstwem, PWN, 
Warszawa 1995.
Skowroński A., Zrównoważony rozwój perspektywą dalszego postępu cywilizacyjnego, „Proble-
my Ekorozwoju” 2006, 1(2).
Sroka H., Stamka S., Wirtualna edukacja i wybrane kierunki realizacji, AE, Katowice 2005.
Strykowski W., Edukacja wspomagana mediami i edukacja medialna, [w:] Kubinowski D., 
Kultura, wartości, kształcenie, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2003.
Sułkowski Ł., Kultura akademicka. Koniec utopii?, PWN, Warszawa 2016.
Sułkowski Ł., Zarządzanie uczelnią cyfrową. Między utopią a dystopią władzy, PWN, Warsza-
wa 2022.
Sułkowski Ł., Bednarek M., Parkes A., Kulturowa zmienność procesów zarządzania, Difin, 
Warszawa 2016.
Sułkowski Ł., Seliga R., Buła P., Kolasińska-Morawska K., Professionalization of University 
Management in Poland, „Administraţie şi management public” 2020, 35.
Szulce H., Janiszewska K., Zarządzanie marką, AE, Poznań 2006.172 Bibliografia
Taskan B., Junça-Silva A., Caetano A., Clarifying the conceptual map of VUCA: a systematic 
review, „International Journal of Organizational Analysis” 2022, 30(7).
Tilbury D., Higher Education for Sustainability: A Global Overview of Commitment and Pro-
gress, „Palgrave Macmillan” 2011.
Trzepacz P., Geneza i istota koncepcji zrównoważonego rozwoju, [w:] Zrównoważony rozwój 
– wyzwania globalne: podręcznik dla uczestników studiów doktoranckich, UJ, Kraków 2015, 
[za:]  https://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/683a97d0-760c-4528-8952-2b2afb03bc88/do-
wnload (dostęp: 20.07.2024).
Veith W., Nachhaltigkeit, [w:] Heimbach-Steins M. (red.), Christliche Sozialethik, Regens-
burg 2004.
Vogt M., Nachhaltigkeit. Hoffnung – Handlung – Wandlung. Konzept Nachhaltigkeit, wykład 
wygłoszony w Monachium (Amerikanhaus) z dnia 29.11.2011 r., [za:] http://www.
bene-muenchen.de/fileadmin/user_upload/Bilder/RiVo/Vogt_Konzept_Nachhal-
tigkeit_29-11-2011.pdf (dostęp: 10.08.2024).
Walker C., ‘Generation Z’ and ‘second generation’: an agenda for learning from cross-cultural 
negotiations of the climate crisis in the lives of second generation immigrants, „Children’s 
Geographies” 2021, 19.
Wals A.E.J., Sustainability in higher education in the context of the un DESD. A review of lear-
ning and institutionalization processes, „J. Clean. Prod.” 2014, 62.
Woźnicki J. (red. nauk.), Prognoza rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do roku 2030. 
Wizja,  misja,  uwarunkowania  i  warianty  rozwojowe,  Oficyna  Wydawnicza  AGH, 
Warszawa 2024, https://frp.org.pl/images/53-IV-2024_Raport_Prognoza_rozwo-
ju_Woznicki.pdf.
Akty prawne
Agenda 21 – https://sustainabledevelopment.un.org/outcomedocuments/agenda21.
Agenda na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030, http://www.unesco.pl/662.
Declaration on the Human Environment (Stockholm Declaration), UN Conference on the 
Human  Environment,  Stockholm  16.06.1972,  [w:]  Environmental  Law  Guidelines 
and Principles.1, United Nations Environment Programme.
Deklaracja z Rio w sprawie środowiska i rozwoju, Konferencja Narodów Zjednoczonych 
„Środowisko i Rozwój”, Rio de Janeiro 3–14.06.1992, http://libr.sejm.gov.pl/tek01/
txt/inne/1992.html.
Dokumenty  końcowe  Konferencji  Narodów  Zjednoczonych  „Środowisko  i  Rozwój” 
– Szczyt Ziemi, Rio de Janeiro 3–14.06.1992, Instytut Ochrony Środowiska.
Dyrektywa CSRD, opublikowana 16.12.2022 r. i obowiązująca od 5.01.2023 r. Wersja pol-
ska:  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32022L2464 
(dostęp: 20.04.2025).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14.12.2022 r. w spra-
wie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 173 Bibliografia
2006/43/WE  oraz  dyrektywy  2013/34/UE  w  odniesieniu  do  sprawozdawczości 
przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (data publikacji: 14.12.2022 r.), 
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32022L2464.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE z dnia 22.10.2014 r. zmienia-
jąca dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do ujawniania informacji niefinanso -
wych i informacji dotyczących różnorodności przez niektóre duże jednostki oraz 
grupy w Unii Europejskiej takie jak Jednostki Zainteresowania Publicznego (JZP), 
w  tym  spółki  giełdowe,  banki,  zakłady  ubezpieczeń  wymóg  raportowania  (data 
publikacji:  22.10.2014  r.),  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri= 
CELEX%3A32014L0095.
European Commission, The European Green Deal, Brussels 2020.
European Commission, Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), Brussels 2021.
Komisja  Europejska,  Wniosek  –  dyrektywa  w  sprawie  należytej  staranności  przedsię-
biorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (data publikacji: luty 2023 r.), https://
commission.europa.eu/publications/proposal-directive-corporate-sustainability- 
due-diligence-and-annex_en.
Komisja Europejska, Wspólne Centrum Badawcze, GreenComp, Europejskie ramy kompe-
tencji w zakresie zrównoważonego rozwoju, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2022, 
https://data.europa.eu/doi/10.2760/182235.
Komunikat Komisji Europejskiej: Otwieranie edukacji: Innowacyjne nauczanie i uczenie się 
dla wszystkich poprzez nowe technologie i otwarte zasoby edukacyjne, COM(2013) 654, 
[za:] http://ec.europa.eu/education/news/doc/openingcom_en.pdf.
Konstytucja RP.
Konwencja o różnorodności biologicznej, sporządzona w Rio de Janeiro dnia 5.06.1992 r., 
Dz.U. z 2002 r., nr 184, poz. 1532.
Polityka Ekologiczna Państwa http://www.mrr.gov.pl.
Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzona 
w Nowym Jorku dnia 9.05.1992 r., Dz.U. z 1996 r., nr 53, poz. 238.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4.06.2021 r. (data publika-
cji: 4.06.2021 r.), https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/?uri=CELEX% 
3A32021R2139.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2178 z dnia 6.07.2021 r. uzupełniające 
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 przez sprecyzo-
wanie  treści  i  prezentacji  informacji  dotyczących  zrównoważonej  środowiskowo 
działalności gospodarczej, które mają być ujawniane przez przedsiębiorstwa pod-
legające art. 19a lub 29a dyrektywy 2013/34/UE, oraz określenie metody spełnienia 
tego obowiązku ujawniania informacji (data publikacji: 6.07.2021 r.), https://eur-
-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32021R2178.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1214 z dnia 9.03.2022 r. (data publika-
cji:  9.03.2022  r.),  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX: 
32022R1214.174 Bibliografia
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18.06.2020 r. 
w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające 
rozporządzenie (UE) 2019/2088 (data publikacji: 18 czerwca 2020 r.), https://eur-
-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32020R0852.
Standardy i wskazówki dotyczące zapewnienia jakości w Europejskim Obszarze Szkol-
nictwa Wyższego, 2015, Konferencja Ministerialna, Tłumaczenie tekstu. Wersja ory-
ginalna: http://www.coe.int/t/dg4/highereducation/News/pub_res_EN.pdf.
Strategia Zrównoważonego Rozwoju Polski do 2025 r., Ministerstwo Środowiska, Warszawa 
1999,  http://www.access.zgwrp.org.pl/materialy/dokumenty/StrategiaZrownowa-
zonegoRozwojuPolski/index1.html.
Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development, General Assembly, 
A/RES/70/1, 21.10.2015, https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/
RES/70/1&Lang=E.
UN Global Compact, Warszawa, [za:] https://edukacjaklimatyczna.org.pl/wp-content/ 
uploads/2022/06/Edukacja-Klimatyczna-w-Polsce-2022--rekomendacje- 
Okraglego-Stolu.pdf.
UNESCO 2010, [za:] https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000191870.
Raporty
Raport Analiza ludności na lata 2023–2060, 2023, GUS Warszawa, [za:] https://stat.gov.
pl/obszary-tematyczne/ludnosc/prognoza-ludnosci/prognoza-ludnosci-na-la-
ta-2023-2060,11,1.html.
Raport Badanie świadomości i zachowań ekologicznych mieszkańców Polski 2022, [za:] https://
www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/badania-swiadomosci-ekologicznej.
Raport BIG InfoMonitor: „Zetki” po maturze: roszczeniowe dzieciaki, czy rozsądni fi-
nansowo młodzi dorośli?, [za:] https://media.big.pl/informacje-prasowe/834643/
zetki-po-maturze-roszczeniowe-dzieciaki-czy-rozsadni-finansowo-mlodzi-
dorosli.
Raport Brundtland G.H., 1987, Our Common Future, Report of the World Commission 
on Environment and Development, United Nations, A/42/427, Oxford University 
Press, Oxford. Wersja elektroniczna: http://www.un-documents.net/ocf-09.htm.
Raport Ellen MacArthur Foundation, Circular Economy: A Systemic Approach to Economic 
Development, 2020.
Raport Global Peace Indeks (GPI) 2024, Instytut Ekonomii i Pokoju (IEP), [za:] https://
www.economicsandpeace.org/wp-content/uploads/2024/06/GPI-2024-web.pdf.
Raport GUS, Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2023 roku. 
Stan na 31.12.2023, wersja elektroniczna: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/
ludnosc/ludnosc.
Raport Milenijne Cele Rozwoju dla Polski. Wersja elektroniczna https://www.unic.un.org.
pl/cele.php.175 Bibliografia
Raport ONZ „World Population Propects 2024”, [za:] https://www.un.org/development/
desa/pd/world-population-prospects-2024.
Raport Report of the World Summit on Sustainable Development, Johannesburg, South 
Africa 26.08–4.09.2002, A/CONF.199/20, https://documents-ddsny.un.org/doc/ 
UNDOC/GEN/N02/636/93/PDF/N0263693.pdf?OpenElement.
Raport The Deloitte Global 2022 Gen Z and Millenial Survey, 2022, Deloitte. Wersja elek-
troniczna:  https://www.deloitte.com/global/en/issues/work/genzmillennialsu-
rvey-2022.html.
Raport United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Divi-
sion, 2022, World Population Prospects 2022: European Union Projections.
Raport  We  are  the  Social,  Digital  2025:  Global  Overview  Report,  https://datareportal.
com/reports/digital-2025-global-overview-report.
Raport, Was 2018 the Year of the Influential Sustainable Consumer?, Nielsen Report.
Raport, Zmiana klimatu. Zagrożenia, adaptacja i wrażliwość, 2022, IPCC, [za:] https://www.
ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/outreach/Raport_IPCC_cz2_29_11_22_
OST.pdf.
Raport: Problems of the Human Environment, Report of the Secretary-General, United 
Nations, 1969, https://digitallibrary.un.org/record/729455.
Internet
https://beeco.edu.pl/wp-content/uploads/2024/03/Raport-Z-Badania-Swiadomosci-
-Be.Eco-2024.pdf
https://finance.ec.europa.eu/regulation-and-supervision/financial-services-legislation/
implementing-and-delegated-acts/corporate-sustainability-reportingdirective_en
https://finance.ec.europa.eu/regulation-and-supervision/financial-services-legislation/
implementing-and-delegated-acts/taxonomy-regulation_en
https://infuture.institute/raporty/wplyw-trendow-na-cele-zrownowazonego-rozwoju
https://noizz.pl/eko-generacja-z/xdjgl7t
https://obserwatorgospodarczy.pl/2023/04/21/przerazajaca-prognoza-demograficzna-
dla-polski-ubeda-nas-miliony
https://polon.nauka.gov.pl/en
https://radon.nauka.gov.pl
https://raportowanie-niefinansowe.pl/raport-efrag-czyli-pierwsze-wnioski-dotyczace-
implementacji-esrs
https://retailnet.pl/2023/07/11/badanie-pokolenie-gen-z-i-milenialsi-podbijaja-rynek-
zakupow-online
https://sjp.pwn.pl/sjp/profesjonalizacja;2508545
https://stat.gov.pl
https://svs.gsfc.nasa.gov/5060176 Bibliografia
https://swps.pl/nauka-i-badania/nasze-dzialania/badania-i-wdrozenia/35313-jakie-sa-
polskie-zetki-raport-ekspercki-o-mlodej-generacji
https://synesgy.pl/blog/nowe-obowiazki-raportowe-2024-csrd
https://thinktank.ue.wroc.pl/raportowanie-esg-a-szkolnictwo-wyzsze
https://thinktank.ue.wroc.pl/wp-content/uploads/2024/06/Impakt_nr-1_2024_inter-
net.pdf
https://uek.krakow.pl
https://www.bankier.pl/wiadomosc/Niemal-wszyscy-maturzysci-chca-isc-na-stu-
dia-7692638.html
https://www.deloitte.com/pl/pl.html
https://www.efrag.org/sites/default/files/sites/webpublishing/SiteAssets/EFRAG%20
Update%20July%202024.pdf
https://www.gazetaprawna.pl/praca/artykuly/9551308,pokolenie-zet-co-to-za-pokolenie-
i-co-wyroznia-je-na-rynku-pracy.html
https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/grupa-robocza-ds-spolecznej-
odpowiedzialnosci-uczelni
https://www.gov.pl/web/nauka/katalog-dobrych-praktyk-spolecznej-odpowiedzialnosci-
uczelni-w-obszarze-esg
https://www.gov.pl/web/nauka/spoleczna-odpowiedzialnosc-uczelni
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/cele-zrownowazonego-rozwoju
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/zrownowazony-rozwoj
https://www.gov.pl/web/sdg-portal-wiedzy/art1
https://www.gpw.pl
https://www.msk.earth
https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals
https://www.unic.un.org.pl/strony-2011-2015/zrownowazony-rozwoj-i-cele- 
zrownowazonego-rozwoju/2860
https://www.vogue.pl/a/jak-pokolenie-z-zmienia-swiat
https://www.worldometers.info/watch/world-population
https://www.youtube.com/watch?v = VFkQSGyeCWg
https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/press-releases/articles/trzy-czwarte-
millenialsow-i-przedstawicieli-pokolenia-Z-uwaza-ze-to-ostatni-moment-na-
podjecie-walki-ze-zmianami-klimatu.html
https://zielonasiec.pl/wp-content/uploads/2024/05/Raport-Pokolenie-Z-a-zielone-
umiejetnosci-%E2%80%93-Polska-Zielona-Siec.pdf