Greenwashing z perspektywy konsumentów a stabilność finansowa przedsiębiorstw

Spis treści:

Wstęp

ROZDZIAŁ 1. Zrównoważony rozwój jako podstawa odpowiedzialnych działań przedsiębiorstw

1.1. Koncepcja zrównoważonego rozwoju w ujęciu gospodarczym i społecznym
1.2. Gospodarka o obiegu zamkniętym jako element transformacji zrównoważonej
1.3. Działania na rzecz zrównoważonej gospodarki obiegu zamkniętego
1.4. Tworzenie wartości w kontekście gospodarki obiegu zamkniętego
1.5. Znaczenie przedsiębiorstw w gospodarce obiegu zamkniętego dla realizacji celów zrównoważonego rozwoju

ROZDZIAŁ 2. Greenwashing a stabilność finansowa przedsiębiorstw

2.1. Istota, definicje i ewolucja greenwashingu w kontekście zrównoważonego rozwoju i praktyk przedsiębiorstw
2.2. Zielona komunikacja i społeczna odpowiedzialność biznesu a zagrożenia greenwashingu
2.3. Czynniki, narzędzia i ramy prawne ograniczające greenwashing w przedsiębiorstwach
2.4. Stabilność finansowa przedsiębiorstw w kontekście ryzyka reputacyjnego greenwashingu

ROZDZIAŁ 3. Analiza empiryczna postrzegania greenwashingu przez konsumentów

3.1. Założenia, cel, zakres i pytania badawcze
3.2. Charakterystyka badanej grupy
3.3. Wyniki badań i ich analiza – percepcja działań ekologicznych przedsiębiorstw przez konsumentów
3.4. Odpowiedzi na pytania badawcze w kontekście uzyskanych wyników badań – wpływ identyfikacji greenwashingu na zachowania zakupowe
3.5. Wnioski i rekomendacje

Zakończenie
Bibliografia
Spis tabel
Spis wykresów
Spis rysunków

Abdelrahman H., Elimam I., Sustainability & environment management in underdeveloped  countries, „International  Journal  of  Agriculture  and Environmental Research” 2016, Vol. 2(5).
Aji T., Adiwijaya H., Consumer perception of greenwashing and its impact on brand loyalty, Jurnal Bisnis Mahasiswa, 2025.
Amel-Zadeh A., Serafeim G., Why and how investors use ESG information, „Financial Analysts Journal” 2018, Vol. 74(3).
Bofinger Y., Heyden K.J., Rock B., Corporate social responsibility and market efficiency: Evidence from ESG and misvaluation measures , „Journal of Banking & Finance” 2022, Vol. 134.
Braungart M., McDonough W., Cradle to cradle: Remaking the way we make things, North Point Press, 2002.
Davis K., The case for and against business assumption of social Responsibilities, „Academy of Management Journal” 1973, Vol. 16.
Dimitrieska S., Stankovska A., Efremova T., The six sins of greenwashing, „Economics and Management” 2017, Vol. 13(2).
Drexhage J., Murphy D., Sustainable development: From Brundtland to Rio 2012, United Nations 2010.
Dziewulska A., Krogulec E. (red.), Zrównoważony rozwój – koncepcja, perspektywy,  wyzwania,  Wydawnictwa  Uniwersytetu  Warszawskiego, Warszawa 2025.
Eccles R.G., Ioannou I., Serafeim G., The impact of corporate sustainability on organizational processes and performance (Working Paper No. 12-035), Harvard Business School 2014.
Flammer  C.,  Corporate  green  bonds,  „Journal  of  Financial  Economics” 2021, Vol. 142(2).
Frigo M.L., Anderson, R.J., Strategic risk management: A primer for directors and management teams, COSO 2011.
Hobson  K.,  Lynch  N.,  Diversifying  and  de-growing  the  circular  economy, „Futures” 2016, Vol. 82.
Jabłoński A., Stabilność finansowa przedsiębiorstwa a jego model biznesu, „Zeszyty  Naukowe  Uniwersytetu  Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach” 2015, Nr 104, Seria: „Administracja i Zarządzanie”.
Johnson C., The measurement of ESG and sustainable investment, „Journal of Securities Operations & Custody” 2020, Vol. 12(4).
Jonas  H.,  Zasada  odpowiedzialności.  Etyka  dla  cywilizacji  technologicznej, Wydawnictwo Platan, Kraków 1996.
Khan M., Corporate governance, ESG, and stock returns around the world, „Financial Analysts Journal” 2019, Vol. 75(4).
Lin Y., Chen S., Wang J., Greenwashing and corporate risk: The influence on stakeholder trust and firm performance , Atlantis Press, 2025.
Lyon  T.P.,  Maxwell,  J.W.,  Greenwash:  Corporate  environmental  disclosure under threat of audit, „Journal of Economics & Management Strategy” 2011, Vol. 20(1).
Murray A., Skene K., Haynes K., The circular economy, „Journal of Business Ethics” 2015, Vol. 130(3).
Obłój R., Strategia organizacji. Tworzenie, realizacja i ocena, Wolters Kluwer, Warszawa 2017.
Porter M.E., Kramer M.R., Strategy and society, „Harvard Business Review” 2006, Vol. 84(12).
Szczerbak M., Symbioza przemysłowa i greenwashing w kształtowaniu wizerunku przedsiębiorstwa, CeDeWu, Warszawa 2025.
Topczak M., Patalas-Maliszewska J., Model oceny poziomu ryzyka w przedsiębiorstwie  produkcyjnym,  „Zarządzanie  Przedsiębiorstwem.  Enterprise Management” 2019, Vol. 22(4).
Velte P., Does ESG performance have an impact on financial performance? „Journal of Global Responsibility” 2017, Vol. 8(2).
Whelan T., Atz U., Van Holt T., Clark K., ESG and financial performance, Rockefeller Asset Management, 2020.
Zieliński M., Korzyści z wdrożenia koncepcji CSR w zarządzaniu zasobami ludzkimi, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej” 2014, Nr 74.

Akty prawne
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 537/2014, dyrektywę 2004/109/WE, dyrektywę 2006/43/WE oraz dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Dz.U. UE. L 322, 15–80.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r. zmieniająca dyrektywy 2005/29/WE i 2011/83/UE w zakresie wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej. Dz.U. UE L 2024/825.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE), Dz.U. L 197 z 24.07.2012.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów  wycofanych z eksploatacji, Dz.U. L 269 z 21.10.2000.
Komisja Europejska. Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on substantiation and communication of explicit environmental claims (Green Claims Directive) (COM(2023) 166 final), 2023.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestowanie oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 2019/2088. Dz.Urz. UE L 198.
European Commission. Directive (EU) 2022/2464 on corporate sustainability reporting. Official Journal of the European Union 2022, L 322.ISO 31000:2018 – Risk management – Guidelines. International Organization for Standardization.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dz.U. z 2022 r., poz. 1233.
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Dz.U. z 2023 r., poz. 1689, ze zm.
Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Dz.U. z 2023 r., poz. 845.

Netografia
United Nations Information Centre Warsaw, Agenda 21 – informacje. 
https://www.unic.un.org.pl/johannesburg/info_agenda21.php,  data dostępu: 10.12.2025.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Cele Zrównoważonego Rozwoju. 
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/cele-zrownowazonego-rozwoju, data dostępu: 14.12.2025.
EkoBezKantów,  Co  to  jest  zrównoważony  rozwój?,  https://ekobezkantow.
pl/blog/co-to-jest-zrownowazony-rozwoj, data dostępu: 19.12.2025.
Ellen  MacArthur  Foundation,  The  new  plastics  economy.  Global  commit-
ment  2019  progress  report,  2019,  https://www.newplasticseconomy.
org/assets/doc/Global-Commitment-2019-Progress-Report.pdf,  data 
dostępu: 20.05.2025.
Volans,  BSDC,  Breakthrough  business  models:  Exponentially  more  social, 
lean,  integrated  and  circular,  2016,  http://volans.com/wp-content/
uploads/2016/09/Volans_Breakthrough-Business-Models_Report_
Sep2016.pdf, data dostępu: 28.03.2025.
Ellen  MacArthur  Foundation,  Europe  becomes  the  first  regional  initiati-
ve to join the Foundation’s Plastics Pact network, 2020. https://www.
ellenmacarthurfoundation.org/news/european-plastics-pact-first-
regional-initiative-to-join-the-foundations-plastics-pact-network, 
data dostępu: 10.02.2025.
Circle Economy. The Circularity Gap Report 2020, 2020, https://www.circu-
larity-gap.world/2020, data dostępu: 26.08.2025.
Eurostat, Material flows in the circular economy – Circularity rate , https://
ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Mate-
rial_flows_in_the_circular_economy#-Circularity_rate,  data  dostępu: 
14.04.2025.
Deloitte Sustainability Consulting Central Europe, Gospodarka o obiegu 
zamkniętym. Jak wyzwolić potencjał z planowanych zmian. 2016, https://
www2.deloitte.com, data dostępu: 15.03.2025.
Ellen MacArthur Foundation, Growth within: A circular economy vision for 
a  competitive  Europe,  https://www.ellenmacarthurfoundation.org, 
data dostępu: 16.07.2024.
EFRAG, First set of draft ESRS, 2023, https://www.efrag.org, data dostępu: 
29.01.2024.
Komisja Europejska, Gospodarka o obiegu zamkniętym: Komisja proponuje 
nowe prawa dla konsumentów i zakaz pseudoekologicznego marketingu, 
2022, https://ec.europa.eu, data dostępu: 20.10.2024.
Parlament Europejski, Zwalczanie pseudoekologicznego marketingu: Jak UE 
reguluje  oświadczenia  środowiskowe,  2024,  https://www.europarl.eu-
ropa.eu, data dostępu: 15.01.2025.
Planet Tracker, The greenwashing hydra, 2023, https://planet-tracker.org, 
data dostępu: 3.01.2025.
TerraChoice, The sins of greenwashing: Home and family report, Ottawa, Ka-
nada 2010, https://www.twosides.info/wp-content/uploads/2018/05/
Terrachoice_The_Sins_of_Greenwashing_-_Home_and_Family_Edi-
tion_2010.pdf, data dostępu: 29.12.2025.
Wikipedia,  Greenwashing,  https://pl.wikipedia.org/wiki/Greenwashing, 
data dostępu: 10.11.2024.
GOZ w praktyce, Modele biznesowe gospodarki obiegu zamkniętego, 2024, 
https://gozwpraktyce.pl, data dostępu: 10.06.2024.
Świat OZE, 3 powody, dla których warto przejść na gospodarkę o obiegu za-
mkniętym, https://swiatoze.pl, data dostępu: 2.02.2025.
Eurostat, https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1& 
language=en&pcode=t2020_rt130&plugin=1, data dostępu: 11.12.2025.
Eurostat,  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php? 
title=Municipal_waste_statistics, data dostępu: 15.12.2025.
Elektromobilni, EV Klub Polska ma już 2 lat, https://elektromobilni.pl/ev-
-klub-polska-ma-juz-2-lata, data dostępu: 20.06.2025.
Supermarket News, FTC Hits Walmart with 3 million greenwashing pe-
nalty,  https://www.supermarketnews.com/foodservice-retail/ftc-
hits-walmart-with-3-million-greenwashing-penalty,  data  dostępu: 
12.12.2025.