Formacje umundurowane w Rzeczypospolitej Polskiej. Aksjonormatywne studium w kontekście teoretycznym i empirycznym

Spis treści:

Wstęp

CZĘŚĆ PIERWSZA. Teoretyczna

ROZDZIAŁ 1. Filozoficzne fundamenty bezpieczeństwa a formacje umundurowane w Rzeczypospolitej Polskiej

ZAŁOŻENIA
1.1. Ontologiczny wymiar formacji umundurowanych
1.2. Epistemologiczny wymiar formacji umundurowanych
1.3. Aksjologiczny wymiar formacji umundurowanych
1.4. Metodologia stosowana w praktycznym wymiarze w formacjach umundurowanych
WNIOSKI

ROZDZIAŁ 2. Struktura organizacyjna i uwarunkowania prawne formacji umundurowanych w Rzeczypospolitej Polskiej

ZAŁOŻENIA
2.1. Ministerstwo Obrony Narodowej
2.2. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
2.2.1. Policja
2.2.2. Państwowa Straż Pożarna
2.2.3. Straż Graniczna
2.2.4. Służba Ochrony Państwa
2.3. Minister Koordynator Służb Specjalnych
2.3.1. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego
2.3.2. Służba Wywiadu Wojskowego i Służba Kontrwywiadu Wojskowego
2.3.3. Centralnego Biura Antykorupcyjnego
2.3.4. Agencja Wywiadu
2.3.5. Kolegium do Spraw Służb Specjalnych
2.4. Służba Więzienna
2.5. Krajowa Administracja Skarbowa
WNIOSKI

ROZDZIAŁ 3. Współpraca formacji umundurowanych w Rzeczypospolitej Polskiej

ZAŁOŻENIA
3.1. Współpraca czy współdziałanie – etymologia terminu
3.2. Wymiar prawny współpracy formacji umundurowanych
3.3. Współpraca w ustawach o formacjach umundurowanych
3.4. Współpraca formacji umundurowanych w wymiarze społecznym
3.5. Współpraca formacji umundurowanych w Polsce w kategoriach i stanach zagrożeń bezpieczeństwa narodowego (państwa) – szanse, wyzwania i oczekiwania wobec formacji umundurowanych
WNIOSKI

ROZDZIAŁ 4. Etyczny i moralny wymiar etosu formacji umundurowanych w Rzeczypospolitej Polskiej

ZAŁOŻENIA
4.1. Filozoficzne ujęcie etyki, moralności i etosu
4.2. Deontologiczny wymiar etyki zawodowej formacji umundurowanych
4.3. Moralność i etyka w ustawach formacji umundurowanych
WNIOSKI

ROZDZIAŁ 5. Prakseologiczny wymiar formacji umundurowanych w Rzeczypospolitej Polskiej

ZAŁOŻENIA
5.1. Prakseologia jako droga do skutecznego działania
5.2. Skuteczność w ustawach formacji umundurowanych
5.3. Prognoza w ustawach formacji umundurowanych
5.4. Projektowanie aksjonormatywnego modelu bezpieczeństwa podmiotu formacji umundurowanych
WNIOSKI

CZĘŚĆ DRUGA. Empiryczna

ROZDZIAŁ 6. Metodyka badań empirycznych

ZAŁOŻENIA
6.1. Metody, techniki i narzędzia badawcze. Zmienne i ich wskaźniki
6.2. Przebieg badań empirycznych
6.3. Charakterystyka badanych populacji
6.4. Stan badań dotyczących etycznego i moralnego wymiaru formacji umundurowanych

ROZDZIAŁ 7. Indywidualny wymiar bezpieczeństwa podmiotu w perspektywie godności

ZAŁOŻENIA
7.1. Wartości indywidualne a godność człowieka
7.2. Wymiary bezpieczeństwa podmiotu w perspektywie godności w ujęciu badacza
7.3. Empiryczna ocena (analiza) wartości indywidualnych bezpieczeństwa podmiotu formacji umundurowanych
WNIOSKI

ROZDZIAŁ 8. Wspólnotowy wymiar bezpieczeństwa podmiotu w ujęciu dobra wspólnego

ZAŁOŻENIA
8.1. Idea dobra wspólnego
8.2. Wymiary dobra wspólnego z perspektywy badacza
8.3. Empiryczna ocena wspólnotowego ujęcia dobra wspólnego wśród formacji umundurowanych
WNIOSKI

ROZDZIAŁ 9. Instytucjonalny wymiar bezpieczeństwa podmiotu jako objaw sprawiedliwości społecznej

ZAŁOŻENIA
9.1. Istota sprawiedliwości społecznej
9.2. Wymiary sprawiedliwości społecznej z perspektywy badacza
9.3. Empiryczna ocena instytucjonalnego wymiaru bezpieczeństwa podmiotu w ocenie przedstawicieli formacji umundurowanych
WNIOSKI

Zakończenie
Wykaz źródeł i literatury
Indeks osobowy
Wykaz tabel, rysunków i wykresów
Streszczenie

Wykaz źródeł i literatury
Źródła drukowane
Arystoteles, Etyka Nikomachejska, przeł. D. Gromska, [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, 
t. 5, PWN, Warszawa 2000.
Arystoteles, Etyka wielka, przeł. W. Wróblewski, [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 5, 
PWN, Warszawa 1996.
Arystoteles, Metafizyka , przeł. K. Leśniak, PWN, Warszawa 2013.
Arystoteles, Zachęta do filozofii, przeł. K. Leśniak, PWN, Warszawa 1980.
Bocheński J., De virtute militari. Zarys etyki wojskowej, Philed, Kraków 1993.
Bocheński J., Dzieła zebrane, t. V, Etyka, Philed, Kraków 1995.
Bocheński  J.,  Patriotyzm.  Męstwo.  Prawość  żołnierska,  Wydawnictwo  Antyk,  Komorów, 
brw.
Bocheński J., Szkice etyczne, zebrał i ułożył A. Bocheński, Veritas, Londyn 1953.
Bourdeau L., Theorie des Science plan de science integrale, Germer-Baillière, 1882.
Brentano F., Vom Ursprung Sittlicher Erkenntnis, Verlag Meiner, Hamburg 1955.
Broker P.J., Contemporary Teaching of Engineering Design, Institution of Engineering Desi-
gners, Londyn 1964.
Cyceron, O prawach, przeł. Iwona Żółtowska, Hachette, Warszawa 2010.
Descartes (Kartezjusz) R., Rozprawa o metodzie. Dobrego powodowania swoim rozumem 
szukania prawdy w naukach, przeł. T. Boy-Żeleński, PIW, Warszawa 1980.
Elementy  etyki  wojskowej:  z  rozkazu  wewnętrznego  biskupa  polowego  wojsk  polskich  z  lat 
1936–1939, red. J. Dohnalik, MON, WCEO, Warszawa 2017.
Etyka wojny: antologia tekstów, red. T. Żuradzki, T. Kuniński; aut. tekstów Simon Caney 
[i in.], Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 2009.
Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, przeł. 
E. Harnowska, Zysk i S-ka, Poznań 2001.
Gawlina J., Z wojny i wygnania. Listy i orędzia pasterskie. Kazania. Przemówienia, „Hosia-
num” Rzym, 1952.360 Wykaz źródeł i literatury
Gilson E., Byt i istota, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1963.
Głodź  S.L.,  Ojczyzna  jest  darem  Boga,  z  nauczania  Biskupa  Polowego  Wojska  Polskiego 
(1999–2002), t. III, red. J. Łukawy, Wydawnictwo Ordynariatu Polowego Wojska 
Polskiego, Warszawa 2003.
Goclenius R., Lexicon  philosophicum:  quo  tanquam  clave  philosophiae  fores  aperiuntur, 
G. Olms, 1964.
Granat W., Ku człowiekowi i Bogu w Chrystusie, t. I, Wydawnictwo KUL, Lublin 1972.
Kant I., Uzasadnienie metafizyki moralności, tłum. M. Wartenberg, PWN, Warszawa 1971.
Kant I., Krytyka czystego rozumu, t. II, przeł. R. Ingarden, PWN, Warszawa 1957.
Kant I., Uzasadnienie metafizyki moralności, tłum. M. Wartenberg, Kęty 2009.
Kotarbiński T., Dzieła wszystkie. Prakseologia, red. nauk. Danuta Miller, Ossolineum, Wro-
cław 2003.
Kotarbiński T., Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Ossolineum, 
Warszawa 1961.
Kotarbiński T., Traktat o dobrej robocie, Ossolineum, Wyd. 3 popr. i rozsz, Wrocław 1975.
Leśniewski S., O podstawach ontologii. Über die Grundlagen der Ontologie, Polskie Koło Na-
ukowe w Warszawie, Warszawa 1930.
Perry R.B., The general theory of value, Longmans, Green, New York 1926.
Picard M., Values, immediate and contributory, and their interrelations, New York University 
Press, New York 1920.
Platon, Państwo, przeł. Władysław Witwicki, Alfa, Warszawa 1994.
Polin R., Le création des valeurs, Presses Universitaires de France, Paris 1944.
Resich Z., Poznanie prawdy w procesie cywilnym, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1958.
Rosmini-Serbati A., La Costituzione secondo la giustizia sociale con un’appendice zsull’unità 
d’Italia, Tipografia di Giuseppe Redaelli, Milano 1848.
Sopoćko M., Pogadanki. Seria I. Obowiązki względem Ojczyzny, Kuria Biskupia W.P., War-
szawa 1922.
Summa Theologiae, Biblioteca de Autores Cristianos, Madrid 1955, I, q. 16, a. 1, c.
Tatarkiewicz W., O bezwzględności dobra, Nakład Gebethnera i Wolfa, Warszawa 1919.
Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, O Bogu, tłum. Bełch P., Katolicki Ośrodek Wydaw-
niczy „Veritas”, Londyn 1977, t. 2, (I, q. 13–26).
Wolffa Ch., Philosophia prima, sive ontologia, methodo scienntifica pertractata  […], Prostat in 
officina Liraria Rengeriana, Frankfurt-Lipska, 1730.
Akty prawne
Decyzja nr 125/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sprawie 
wprowadzenia  kodeksu  etycznego  postępowania  pracowników  i  żołnierzy  Dz.U. 
z 2011 r., nr 8, poz. 100.361 Wykaz źródeł i literatury
Decyzja nr 126 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 28 maja 2024 r. w spra-
wie określenia szczegółowego zakresu zadań i uprawnień Pełnomocnika Komendan-
ta Głównego Straży Granicznej do spraw Równego Traktowania i Etyki Zawodowej 
Dz.Urz.KGSG.2024.36.
Decyzja nr 48/07 Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 21 listopada 2007 r. 
w sprawie Kodeksu etyki zawodowej funkcjonariusza Centralnego Biura Antyko-
rupcyjnego Dz.Urz.CBA.2007.2.65.
Konkordat między Stolicą Apostolską i Polską, Dz.U. z 1998 r., nr 51, poz. 318.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r., nr 78, 
poz. 483.
Obwieszczenie  Marszałka  Sejmu  Rzeczypospolitej  Polskiej  z  dnia  2  kwietnia  2024  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy − Kodeks postępowania admini-
stracyjnego, Dz.U. z 2024 r., poz. 572.
Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie ogłosze-
nia  „Kodeksu  Honorowego  Żołnierza  Zawodowego  Wojska  Polskiego”  Dz.Urz.
MON.2008.5.55.
Pismo Komendanta Głównego PSP gen. bryg. W.B. Leśniakiewicza, Zasady etyki zawo-
dowej funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, brak miejsca wydania i daty.
Porozumienie Komendanta Głównego Policji i Komendanta Głównego Straży Granicz-
nej z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie współdziałania Policji i Straży Granicznej, 
Dz.Urz.KGP.2004.11.58.
Porozumienie Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowe i Komendanta Głównego 
Policji z dnia 8 maja 2013 r. o współpracy Policji z Żandarmerią Wojskową.
Porozumienie  między  Komendantem  Głównym  Policji  i  Delegatem  Konferencji  Epi-
skopatu Polski ds. duszpasterstwa policji zawarte w dniu 19 października 2007 r. 
w Warszawie w sprawie organizacji i funkcjonowania katolickiego duszpasterstwa 
w Policji, Dz.Urz.KGP.2007.20.154.
Porozumienie o współpracy zawarte w Warszawie w dniu 6.01.2009 r. pomiędzy Dyrekto-
rem Generalnym Służby Więziennej a Komendantem Głównym Państwowej Straży 
Pożarnej.
Porozumienie pomiędzy Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a Delegatem Kon-
ferencji  Episkopatu  Polski  ds.  Duszpasterstwa  Krajowej  Administracji  Skarbowej 
zawarte w dniu 23 listopada 2017 r. Delegatem Konferencji Episkopatu Polski jest 
Arcybiskup dr hab. prof. KUL Andrzejem Dzięgą.
Porozumienie z dnia 25 maja 2015 o współpracy pomiędzy Komendantem Głównym 
Państwowej Straży Pożarnej a Dowódcą Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych.
Porozumienie  zawarte  między  Biskupem  Polowym  a  Komendantem  Głównym  SG 
z 28 lutego 2023 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania duszpasterstwa katolic-
kiego w Straży Granicznej.
Porozumienie zawarte w Warszawie w dniu 19.06.2009 r. pomiędzy Dyrektorem General-
nym Służby Więziennej a Komendantem Głównym Policji.362 Wykaz źródeł i literatury
Raport NIK z 15.05.2025. KAP P/24/095 nr ewid. 17/2025/P/24/095/KAP Informacja 
o wynikach kontroli „Finansowanie Kościołów i innych związków wyznaniowych 
oraz niektórych związanych z nimi podmiotów przez wybrane jednostki publiczne”.
Regulamin  nr  1/2010  Dyrektora  Generalnego  Służby  Więziennej  z  dnia  18.10.2010 
ws.  zasad  etyki  zawodowej  funkcjonariuszy  i  pracowników  Służby  Więziennej 
na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej.
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 11 października 2022 r., w sprawie dzie-
dzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych, Dz.U. z 2022 r., 
poz. 2202.
Rozporządzenie  Ministra  Infrastruktury  i  Budownictwa  z  dnia  12  kwietnia  2017  r. 
w sprawie form współdziałania straży ochrony kolei z organami Krajowej Admini-
stracji Skarbowej, Dz.U. z 2017 r., poz. 838.
Rozporządzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  15  kwietnia  2004  r.  w  sprawie  form 
współdziałania  straży  ochrony  kolei  z  Żandarmerią  Wojskową,  Dz.U.  z  2004  r., 
nr 122, poz. 1270.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2004 r. w sprawie współ-
działania straży ochrony kolei z Policją, Strażą Graniczna i Inspekcją Transportu 
Drogowego, Dz.U. z 2004 r., nr 223, poz. 2262.
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w spra-
wie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycz-
nych, Dz.U. z 2011 r., nr 179, poz. 1065.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie form współ-
pracy straży gminnej (miejskiej) z Policją oraz sposobu informowania wojewody 
o tej współpracy, Dz.U. z 2021 r., poz. 1466.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 grudnia 2004 r. 
w sprawie zasad i trybu powierzania mienia funkcjonariuszom Policji, Straży Gra-
nicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej, Dz.U. z 2005 r., nr 6, 
poz. 51.
Rozporządzenie ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2024 r. 
w sprawie sposobu i trybu współdziałania Straży Granicznej z Siłami Zbrojnymi 
Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony granicy państwowej, Dz.U. z 2024 r., 
poz. 283.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 1998 r. 
w sprawie określenia szczegółowych zasad współpracy specjalistycznych uzbrojo-
nych formacji ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obro-
ny cywilnej i strażami gminnymi (miejskimi), Dz.U. z 1998 r., nr 161, poz. 1108.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. 
w sprawie opiniowania służbowego policjantów, Dz.U. z 2024 r., poz. 704.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2020 
roku w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej 
Straży Pożarnej, Dz.U. z 2020 r., poz. 280.363 Wykaz źródeł i literatury
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie szczegó-
łowych zasad wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych 
w zakładach karnych i aresztach śledczych, Dz.U. z 2003 r., nr 159, poz. 1546.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 października 2003 r. w sprawie try-
bu współdziałania Służby Więziennej z Policją w przypadkach zagrożenia lub naru-
szenia bezpieczeństwa zakładów karnych lub aresztów śledczych, Dz.U. z 2003 r., 
nr 199, poz. 1946.
Rozporządzenie  Ministra  Sprawiedliwości  z  dnia  31  października  2003  r.  w  sprawie 
sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, Dz.U. z 2003 r., 
nr 194, poz. 1902.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego 
zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Dz.U. z 2024 r., 
poz. 738.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegó-
łowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej, Dz.U. z 2015 r., poz. 1898.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu 
i zasad funkcjonowania Kolegium do Spraw Służb Specjalnych oraz zakresu czyn-
ności sekretarza tego Kolegium, Dz.U. z 2002 r., nr 103, poz. 929.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie współdziałania Służby 
Celno-Skarbowej i Straży Granicznej w zakresie zadań wykonywanych przez jed-
nostki pływające Krajowej Administracji Skarbowej, Dz.U. z 2017 r., poz. 508.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie wykonywania nie-
których czynności przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz współpra-
cy Służby Celno-Skarbowej z Policją i Strażą Graniczną, Dz.U. z 2017 r., poz. 386.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad 
udziału oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w za-
pobieganiu skutkom klęski żywiołowej lub ich usuwaniu, Dz.U. z 2003 r., nr 41, 
poz. 347 ze zm.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad 
udziału oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w za-
pobieganiu skutkom klęski żywiołowej lub ich usuwaniu, Dz.U. z 2003 r., nr 41, 
poz. 347 z późn. zm.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2022 r. w sprawie obiektów szcze-
gólnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa oraz ich szczególnej 
ochrony Dz.U. z 2022 r., poz. 880 z późn. zm.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie wykonywania nie-
których czynności przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz współpra-
cy Służby Celno-Skarbowej z Policją i Strażą Graniczną Dz.U. z 2017 r., poz. 386.
Rozporządzenie Rady ministrów z dnia 31 sierpnia 2023 roku w sprawie współdziałania 
Straży Granicznej oraz oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych rzeczypospolitej 
Polskiej, Dz.U. z 2023 r., poz. 1767.364 Wykaz źródeł i literatury
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu 
działań funkcjonariuszy Służby Więziennej podczas wykonywania czynności służ-
bowych, Dz.U. z 2010 r., nr 147, poz. 984.
Ustawa o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r., Dz.U. z 2010 r., nr 79, poz. 523 
z późn. zm.
Ustawa z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, Dz.U. z 2023 r., poz. 1080.
Ustawa  z  16  listopada  2016  r.  o  Krajowej  Administracji  Skarbowej,  Dz.U.  z  2023  r., 
poz. 615.
Ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Dz.U. z 2022 r., poz. 1969.
Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych, Dz.U. z 2016 r., 
poz. 904.
Ustawa  z  dnia  11  marca  2022  r.  o  obronie  Ojczyzny,  Dz.U.  z  2024  r.,  poz.  248 
z późn. zm.
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, Dz.U. z 2024 r., poz. 915 
z późn. zm.
Ustawa z dnia 14 czerwca 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji 
Wywiadu, Dz.U. z 2002 r., nr 74, poz. 676.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej, Dz.U. z 2013 r., 
poz. 189 z późn. zm.
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz.U. z 2025 r., 
poz. 172, 179, 222 z późn. zm.
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o współpracy rozwojowej, Dz.U. z 2021 r., poz. 1425.
Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej, Dz.U. z 2002 r., nr 62, 
poz. 558 z późn. zm.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 
z późn. zm.
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2016 r. zmieniająca zarządzenie w sprawie ustalenia regula-
minu organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Dz.U. 
MSWiA z 2016 r., poz. 22.
Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych, Dz.U. z 2023 r., 
poz. 616.
Ustawa  z  dnia  22  listopada  2013  r.  o  systemie  powiadamiania  ratunkowego,  Dz.U. 
z 2013 r., poz. 1635.
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji 
Wywiadu, Dz.U. z 2002 r., nr 74, poz. 676 z późn. zm.
Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, Dz.U. 
z 2013 r., poz. 628.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, Dz.U. z 1991 r., nr 81, 
poz. 351.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Dz.U. z 2024 r., poz. 400 
z późn. zm.365 Wykaz źródeł i literatury
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Dz.U. z 1991 r., nr 88, 
poz. 400.
Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, Dz.U. z 2023 r., poz. 122 
z późn. zm.
Ustawa  z  dnia  4  września  1997  r.  o  działach  administracji  rządowej,  Dz.U.  z  2013  r., 
poz. 743.
Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, Dz.U. z 2024 r., 
poz. 1907.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, Dz.U. z 2023 r., poz. 127.
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Dz.U. z 2024 r., poz. 179 z późn. zm.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, Dz.U. z 2018 r., poz. 138 
z późn. zm.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Dz.U. z 2006 r., 
nr 104, poz. 708 z późn. zm.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wy-
wiadu Wojskowego, Dz.U. z 2006 r., nr 104, poz. 709 z późn. zm.
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, Dz.U. z 2010 r., nr 79, poz. 523 
z późn. zm.
Ustawa z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej, Dz.U. z 2009 r., nr 190, 
poz. 1474.
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji 
Wywiadu, Dz.U. z 2002 r., nr 74, poz. 676 późn. zm.
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu 
terroryzmu, Dz.U. z 2018 r., poz. 723 z późn. zm.
Załącznik nr 1 do Zarządzenie nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 20 mar-
ca 2003 r., Zasady etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 marca 2021 r. w sprawie organizacji wy-
konywania zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony, Dz.Urz. Ministra 
Sprawiedl., poz. 25.
Zarządzenie nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 20 marca 2003 r. w sprawie 
zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, Dz.Urz. KGSG nr 1, poz. 7.
Zarządzenie nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 1 kwietnia 2016 r. w sprawie regu-
laminu Komendy Głównej Policji, Zarządzenie nr 7 Komendanta Głównego Policji 
z dnia 14 lutego 2024 r. zmieniające zarządzenie w sprawie regulaminu Komendy 
Głównej Policji, Dz.Urz. KGP z dnia 4 kwietnia 2016 r., poz. 13.
Zarządzenie nr 27 Ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 18 października 
2024 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Spraw We-
wnętrznych i Administracji, Dz.U. z 2024 r., poz. 40.
Zarządzenie nr 33 Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie regu-
laminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej Dz.Urz. MON z 2015 r., 
poz. 250.366 Wykaz źródeł i literatury
Zarządzenie nr 45 Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2016 r. zmieniające zarzą-
dzenie w sprawie nadania statutu Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administra-
cji, M.P. z 2016 r., poz. 348.
Zarządzenie nr 70 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2011 r. w sprawie wy-
tycznych w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w sprawie zasad ety-
ki korpusu służby cywilnej, M.P. z 2011 r., nr 93, poz. 953.
Zarządzenie nr 73 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie nada-
nia statutu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, M.P. z 2002 r., nr 26, poz. 432, 
z późn. zm.
Zarządzenie nr 8 Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 12 września 
2024 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Komendy Głównej Pań-
stwowej Straży Pożarnej, Dz.U. z 2024 r., poz. 12.
Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie 
„Zasad etyki zawodowej policjanta”, Dz.Urz.KGP.2004.1.3.
Zarządzenie nr 90 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 10 listopada 2023 r. 
w  sprawie  zasad  etyki  zawodowej  funkcjonariuszy  Straży  Granicznej,  Dz.Urz.
KGSG.2023.97.
Zarządzenie nr 90 Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 8 października 
2018 r. w sprawie „Zasad etyki zawodowej funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa 
Wewnętrznego”, Dz.Urz. ABW z 2018 r., poz. 41.
Zarządzenie nr 91 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 września 2024 r. w sprawie nada-
nia statutu Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 września 
2024 r., M.P., poz. 805.
Zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nr 70 z dnia 6 października 2011 roku w sprawie 
wytycznych przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w sprawie zasad etyki korpu-
su służby cywilnej MP z 2011 r., nr 93, poz. 953.
Dokumenty Stolicy Apostolskiej
Jan Paweł II, Laborem  exercens, n. 19–20. https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/
pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_14091981_laborem-exercens.html,  dostęp 
10.05.2025.
Jan XXIII, Encyklika Mater et Magistra o współczesnych przemianach społecznych w świetle 
nauki chrześcijańskiej, Rzym 1961.
Konstytucja apostolska Jana Pawła II Spirituali militum curae z 21 kwietnia 1986, Acta 
Apostolicae Sedis 78:1986, s. 481–486.
Paul VI, Populorum progressio, n. 14. https://www.vatican.va/content/paul-vi/en/encycli-
cals/documents/hf_p-vi_enc_26031967_populorum.html, dostęp 10.05.2025.
Pius XI, Quadragesimo anno, AAS 23(1931), s. 177–228.367 Wykaz źródeł i literatury
Opracowania zwarte
Apanowicz J., Metodologia nauk, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa: Sto-
warzyszenie Wyższej Użyteczności „Dom Organizatora”, Toruń 2003.
Audi R., Epistemology. A Contemporary Introduction to the Theory of Knowledge, London–New 
York 1998.
Baran M., Znaczenie wojny: pytając o wojnę sprawiedliwą, Fundacja Liberté!, Łódź 2018.
Baumann P., Erkenntnistheore. Lehrbuch der Philosophie, Lehrbuch J.B. Metzler, Stuttgart-
-Weimar 2002.
Bąbiński Cz., Elementy nauki o projektowaniu, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, War-
szawa 1969.
Bąbiński Cz., Elementy nauki o projektowaniu, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, War-
szawa 1972.
Berkun S., Sztuka zarządzania projektami, Helion, Gliwice 2006.
Biesaga T., Podstawy etyki i bioetyki, WAM, Kraków 2016.
Brentano F., O źródle poznania moralnego, PWN, Warszawa 1989.
Brzezińśki J., Elementy metodologii badań psychologicznych, PWN, Warszawa 1980.
Bylina S., „SIŁA I OGIEŃ” społeczno-militarne uwarunkowania Jednostki Wojskowej AGAT 
w Gliwicach im. gen. dyw. Stefana Roweckiego „Grota”, Difin, Warszawa 2021.
Bylina S., Artecki A., Peacekeepers społeczno-militarne wymiary działalności Koła nr 43 Stowarzy-
szenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ w Białej Podlaskiej, Difin, Warszawa 2025.
Bylina S., Ciechanowski G., 12 batalion dowodzenia Ułanów Podolskich w Szczecinie służ-
ba – dzieje – tradycja, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Humanistycznego US MI-
NERWA, Szczecin 2017.
Bylina S., Jarmoch E., Działania pedagogiczno-społeczne ks. Ignacego Świrskiego na Uniwer-
sytecie Stefana Batorego w Wilnie w latach 1922–1932, Wydawnictwo WN IKRiBL, 
Siedlce 2021.
Bylina S., Filary pokoju w świetle konfliktów zbrojnych XXI wieku , Difin, Warszawa 2025.
Bylina S., Postawy społeczno-religijne kapelanów parafii garnizonowej św. Kazimierza Królewi-
cza w Białej Podlaskiej w latach 1992–2017, Wydawca Miejska Biblioteka Publiczna 
w Białej Podlaskiej, Biała Podlaska 2017.
Bylina S., Relacje państwo – Kościół katolicki na Południowym Podlasiu w II Rzeczypospolitej, 
Drohiczyńskie Towarzystwo Naukowe, Kuria Diecezjalna w Drohiczynie, Drohi-
czyn 2013.
Bylina S., System Bezpieczeństwa Narodowego. Aksjonormatywne studium w kontekście teore-
tycznym  i  praktycznym,  Wydawnictwo  UPH  Siedlce,  Drohiczyńskie  Towarzystwo 
Naukowe, Siedlce–Drohiczyn 2017.
Bylina S., Votum Glorii Bitwy Warszawskiej. Parafia p.w. Wniebowzięcia N.M.P. Cud nad Wi-
słą w Białej Podlaskiej (1925–2020). Tradycja i współczesność instytucji powiatu bialskie-
go, Wydawnictwo Tetragon, Warszawa 2020.368 Wykaz źródeł i literatury
Ciechorska-Kulesza K., Obracht-Prondzyński C., Organizacje pozarządowe w Elblągu: lu-
dzie, działania, współpraca z samorządem, Elbląska Uczelnia Humanistyczno-Ekono-
miczna, Elbląg 2012.
Ciereszko H., Błogosławiony Michał Sopoćko Apostoł Bożego Miłosierdzia Bożego. Życie i dzie-
ła, Wydawnictwo św. Jerzego w Białymstoku, Białystok 2025.
Cieślarczyk M., Kołodziejczyk A., Czynnik X: morale w życiu osobistym w działalności spo-
łecznej i zawodowej, Difin, Warszawa 2019.
Cieślarczyk  M.,  Teoretyczne  i  metodologiczne  podstawy  badania  problemów  bezpieczeństwa 
i obronności państwa, Wyd. UPH, Siedlce 2011.
Czarnota N., Rola Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Policji w Zwalczaniu Cyberterrory-
zmu, Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów 2023.
Daniluk P., Bezpieczeństwo i zarządzanie. Analiza strategiczna, Difin, Warszawa 2015.
Dawidczyk A., Analiza strategiczna w dziedzinie bezpieczeństwa państwa. Wybrane metody, 
Difin, Warszawa 2020.
Dawidczyk A., Jemioło T., Wprowadzenie do metodologii bezpieczeństwa, AON, Warsza-
wa 2008.
Dawidczyk A., Jurczak J., Łuka P., Metody, techniki, narzędzia nauk o bezpieczeństwie, Difin, 
Warszawa 2019.
Departament Porządku i Bezpieczeństwa Wewnętrznego, szkolenie i doskonalenie zawodo-
we funkcjonariuszy służb podległych MSWIA, Warszawa 2020.
Drabarek  A.,  Przedmiot  aksjologii.  Dyskusje  o  naturze  wartości  moralnych,  Wydawnictwo 
Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2019.
Drabik K., Bezpieczeństwo personalne i strukturalne, Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojen-
nej, Warszawa 2013.
Drabik K., Zagadnienia ontologiczne wojny, bezpieczeństwa i pokoju w poglądach wybranych 
myślicieli, Difin, Warszawa 2011.
Duszpasterstwo  służb  mundurowych  w  Polsce.  Aspekty  społeczno-historyczne,  red.  S.  Bylina, 
A. Nowicki, Wydawnictwo KUL, Lublin 2025.
Elzenberg H., Wartość i człowiek. Rozprawy z humanistyki i filozofii, Uniwersytet Mikołaja 
Kopernika, Toruń 2012.
Etyka współczesna, red. A. Bugajska, P. Świercz, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu 
Ignatianum w Krakowie, Kraków 2024.
Etyka żołnierska: etyka w służbie ojczyźnie, red. K. Jeżyna, J. Gałkowski, M. Kalinowski, 
MON, Warszawa 2008.
Fałdowski M., Etyka zawodowa Policjanta we współczesnej kulturze służby państwa demokra-
tycznego, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Szczytno 2019.
Fehler W., Podstawy  bezpieczeństwa  informacyjnego, Uniwersytet Przyrodniczo-Humani-
styczny w Siedlcach, Siedlce 2021.
Ficoń K., Inżynieria zarządzania kryzysowego, Bel Studio, Warszawa 2007.
Filozofia a  nauka: Zarys encyklopedyczny, red. Z. Cackowski, J. Kmita, K. Szaniawski, Wy-
dawnictwo: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1987.369 Wykaz źródeł i literatury
Flemming M., Międzynarodowe prawo konfliktów zbrojnych. Zbiór dokumentów , Bibliote-
ka Ośrodka Upowszechniania Międzynarodowego Prawa Humanitarnego, War-
szawa 1991.
Fuller L.L., Moralność prawa, przeł. S. Amsterdamski, PIW, Warszawa 1978.
Gasparski W. (red.), Problemy metodologii projektowania, PWN, Warszawa 1977.
Gasparski W., Nowoczesna koncepcja projektowania, „Człowiek i Nauka”, 1975.
Gasparski W., Projektowanie. Koncepcyjne przygotowanie działań, PWN, Warszawa 1978.
Gasparski W., Zrozumieć projektowanie, Instytut Wzornictwa Przemysłowego, Warsza-
wa 1991.
Gause D.C., Minch E., Procesy projektowania z perspektywy przestrzeni stanów. Projektowanie 
i Systemy: Zagadnienia metodologiczne, t. XII, Ossolineum, Wrocław 1990.
Giddens A., Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce później nowoczesności, 
PWN, Warszawa 2001.
Glen  A.,  Podstawy  poznania  bezpieczeństwa  podmiotu.  Aksjologia,  ontologia,  epistemologia, 
metodologia, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, Siedlce 2021.
Glen A., Poznanie bezpieczeństwa podmiotu prawda, metafory, myślenie, język, Uniwersytet 
w Siedlcach, Siedlce 2025.
Gołuchowski J., Technologie informatyczne w zarządzaniu wiedzą w organizacji, Wydawnic-
two Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice 2005.
Górska  E.,  Tytyk  E.,  Ergonomia  w  projektowaniu  stanowisk  pracy.  Podstawy  teoretyczne, 
OWPW, Warszawa 1998.
Greco J., Sosa E., (eds), The Blackwell Guide to Epistemology, Oxford: Blackwell 1999.
Hoffe O., Etyka państwa i prawa, Kraków 1992.
Horyń W., Metodyka pisania prac dyplomowych, AWL, Wrocław 2024.
Ingarden R., Przeżycie, dzieło, wartość, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1966.
Ingarden R., Spór o istnienie świata, t. 1, Warszawa 1960.
Itrich-Drabarek J., Etyka zawodowa funkcjonariuszy służb państwowych, Difin, Warsza-
wa 2016.
Itrich-Drabarek J., Etyka zawodowa funkcjonariuszy służb państwowych, Difin, Warsza-
wa 2019.
Jarmoch E., Bylina S., Te Deum Laudamus Biskupi – Duchowieństwo – Ruchy religijne Die-
cezji Siedleckiej w latach 1818–2018, Wydawnictwo Diecezji Siedleckiej UNITAS, 
Siedlce 2018.
Jarmoch E., Religijność żołnierzy zasadniczej służby wojskowej w warunkach przemian syste-
mowych, Warszawa 1998.
Jarmoszko S., Antropologia bezpieczeństwa. Kontury naukowej tożsamości, Siedlce 2015.
Jurczak J., Projektowanie jako narzędzie w naukach o bezpieczeństwie, Difin, Warszawa 
2024.
Kamiński M.A., Ewolucja wywiadu jako instytucji państwa, Akademia Sztuki Wojennej, 
Warszawa 2021.
Kamiński S., Nauka i metoda: pojęcie nauki i klasyfikacja nauk , TNKUL, Lublin 1992.370 Wykaz źródeł i literatury
Kapelani wrześniowi. Służba duszpasterska w Wojsku Polskim w 1939 r. Dokumenty, relacje, 
opracowania, red. W.J. Wysocki, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2001.
Katolicka Agencja Informacyjna, Kościół w Polsce – raport na 25-lecie KAI, Warszawa 2018.
Kitler W., Bezpieczeństwo narodowe RP. Podstawowe kategorie, uwarunkowania, system, Towa-
rzystwo Wiedzy Obronnej, Warszawa 2011.
Kitler W., Bezpieczeństwo narodowe: teoria i praktyka, Towarzystwo Wiedzy Obronnej, War-
szawa 2020.
Kompetencje społeczne w kierowaniu i dowodzeniu Siłami Zbrojnymi RP. Teoria i praktyka, 
(red.) J. Gutowski, A. Skrabacz, WCEO, Warszawa 2015.
Kopczewski M., Grobelny Z., Innowacyjność w teorii i praktyce w szkoleniu żołnierzy, Wy-
dawnictwo Akademii Wojsk Lądowych, Wrocław 2024.
Korzeniowski L.F., Podstawy nauk o bezpieczeństwie, Difin, Warszawa 2017.
Kossecki J., Cybernetyka społeczna, Warszawa 1981.
Kośmider T., Gąsiorek K., Smuniewski C., Chrześcijaństwo i bezpieczeństwo. Znaczenie Jana 
Pawła II w dyskursie polemologiczno-irenologicznym, Warszawa 2013.
Kitler W., Kośmider T. (red.), Metodologiczne i dydaktyczne aspekty bezpieczeństwa narodowe-
go, Difin, Warszawa 2015.
Kryszeń G., Prokop K., Aksjologia Polskiej Konstytucji, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 
2017.
Kubiak M., Loranty K., Etyka zawodowa żołnierzy demokratycznej Rzeczypospolitej, MON, 
KONJAN, Warszawa 2001.
Kuc B., Ścibiorek Z., Zarys metodologii nauk o bezpieczeństwie, Wydawnictwo Adam Mar-
szałek, Toruń 2018.
Leibniz G.W., Mondalogia, UMK, Toruń 1991.
Lisiński M., Ocena potencjału strategicznego przedsiębiorstwa, red. G. Gierszewska, M. Jaksa, 
Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2023.
Lubac H., Les eglises particulieres dans l’Eglise universelle, Paris 1971.
Łojek K., Rola Policji w kształtowaniu bezpieczeństwa przestrzeni, Szczytno 2007.
Metodologia pedagogiki społecznej, red. R. Wroczyński i T. Pilch, Wrocław 1974.
Military ethics and leadership, Ed. P. Olsthoorn, Leiden Brill Nijhoff, Boston 2017.
Minkina  M.,  Sztuka  wywiadu  w  państwie  współczesnym,  Oficyna  Wydawnicza  RYTM, 
Warszawa 2014.
Misiuk A., Kalaman M., Kierunki zmian organizacyjno-technicznych w Służbie Więziennej, 
Difin, Warszawa 2016.
Moczuk E., Socjologiczne aspekty bezpieczeństwa lokalnego, Uniwersytet Rzeszowski, Rze-
szów 2009.
Nadler G., The Planning and Design Approach, Wiley, New York 1981.
Niemczuk A., Filozofia dobra przed powstaniem aksjologii. Relacjonistyczne próby przezwy -
ciężenia trudności obiektywizmu i subiektywizmu, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1994.
Nowak L., Wstęp do idealizacyjnej teorii nauki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsza-
wa 1977.371 Wykaz źródeł i literatury
Nowak S., Metodologia badań socjologicznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 
1970.
Nowak S., Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2008.
Nowak W.A., Ontologia a aksjologia – co możemy zyskać, a co stracić, używając teorii aktora-
-sieci? Diagnoza wstępna, „Prace Kulturoznawcze XVIII”, Wrocław 2015.
Obłój K., Pasja i dyscyplina strategii. Jak z marzeń i decyzji zbudować sukces firmy , Poltext, 
Warszawa 2010.
Orzyłowska A., Dębska A., Wachowicz M., Kultura organizacyjna sił zbrojnych, sprawozda-
nie z badania WBBS WCEO, Warszawa 2010.
Ostrowski J., Alfred Espinas, precurseur de la praxeologie – ses antécédents et ses successeurs, 
Librairie Générale de Droit et de Jurisprudence, Paryż 1973.
Page J.K., Contribution to Building for People, London 1966.
Pawłowski A., Tradycje etyki zawodowej w służbach policyjnych na ziemiach polskich, Wyższa 
Szkoła Policji w Szczytnie, Szczytno 2003.
Pawłowski A., Podstawowe uwarunkowania etyki zawodu policjanta, Wyższa Szkoła Policji 
w Szczytnie, Szczytno 2003.
Pfeifer J., Owens K., Military Leadership and Ethics, Canadian Forces Leadership Institute, 
Ottawa 2002.
Pietrzek E., Szczepanik R., Zaorski-Sikora Ł., Aksjologia życia publicznego, Wydawnictwo 
Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, Łódź 2021.
Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 1995.
Piłejko K., Prakseologia – nauka o sprawnym działaniu, PWN, Warszawa 1976.
Piwowarski J., Etyka funkcjonariusza Policji. Źródła, motywacje, realizacja, Wyższa Szko-
ła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” w Krakowie, Kra-
ków 2012.
Piwowarski J., Nauki o bezpieczeństwie: kultura bezpieczeństwa i redefinicja środowiska bezpie-
czeństwa, Difin, Warszawa 2020.
Płoski T., Duszpasterstwo w Wojsku Polskim. Stadium prawne z uwzględnieniem prawa hu-
manitarnego,  Wydawnictwo  Uniwersytetu  Warmińsko-Mazurskiego  w  Olsztynie, 
Olsztyn 2006.
Podgórski R.A., Metodologia badań socjologicznych: kompendium wiedzy metodologicznej dla 
studentów, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 2007.
Pokruszyński W., Filozofia bezpieczeństwa , AWSGE, Józefów 2013.
Pokruszyński W., Filozoficzne aspekty bezpieczeństwa , AWSGE, Józefów 2011.
Pokruszyński W., Piwowarski J., Bezpieczeństwo.  Perspektywa  filozoficzna  teorii i   praktyki, 
Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” w Krako-
wie, Kraków 2019.
Polak J., Współpraca i współdziałanie międzyorganizacyjne w telekomunikacji mobilnej, Zeszy-
ty Naukowe, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 2016, nr 299.
Potrzeszcz J., Aksjologia systemu prawa. Teoria i praktyka, Akademia Wymiaru Sprawiedli-
wości, Warszawa 2023.372 Wykaz źródeł i literatury
Prakseologia w zarządzaniu i dowodzeniu, t. 8, Etyczność w dowodzeniu, oprac. i red. nauk. 
W. Kieżun, J. Wołejszo, K. Mikurenda, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk: Aka-
demia Kaliska im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, Kalisz 2020.
Przewodnik dla pracowników Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy Służby 
Celno-Skarbowej, Warszawa 2019.
Pszczołowski T., Zasady sprawnego działania, Wiedza Powszechna, Warszawa 1982.
Pytlakowski W., Organizacja badań i ocena prac naukowych, Warszawa 1981.
Rechlewicz W., Elementy filozofii bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo z perspektywy historii filozofii 
i filozofii polityki , Difin, Warszawa 2012.
Rosa R., Filozofia bezpieczeństwa , Bellona, Warszawa 1995.
Rosa R., Zarys filozofii bezpieczeństwa , Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Sie-
dlcach, Siedlce 2023.
Sartre J.P., L’être et le néant. Essai d’ontologie phénoménologique, Gallimard, Paris 1979.
Schram G.N., Pluralism and the Common Good, „The American Journal of Jurispruden-
ce”, 1991.
Schroeder R., Dowodzenie podczas działań ratowniczych. Wybrane problemy, Szkoła Główna 
Służby Pożarniczej, Warszawa 2017.
Sienkiewicz P., Marszałek M., Świeboda H., Metodologia badań bezpieczeństwa narodowego, 
„Bezpieczeństwo” 2010, t. I, Warszawa 2010.
Sienkiewicz-Małyjurek K., Krynojewski F.R., Zarządzanie kryzysowe w administracji pu-
blicznej, Difin, Warszawa 2010.
Siwicki M., Przeciwdziałanie zagrożeniom w sieciach i systemach teleinformatycznych: kilka uwag 
na temat działalności ABW i CSIRT, Military Published Institut, Warszawa, 2020.
Sobczak S., Aksjologia i teleologia pedagogiki resocjalizacyjnej, Warszawa 2009.
Stachowiak Z., Metodyka i metodologia pisania prac kwalifikacyjnych , Warszawa 2001.
Stańczyk J., Formułowanie kategorii pojęciowej bezpieczeństwa, Wyd. FNCE, Poznań 2017.
Stefański M., Etyka zawodowa policjanta, Słupsk 1996.
Stróżewski W., Istnienie i wartość, Znak, Kraków 1981.
Styczeń T., Merecki J., ABC etyki, Wydawnictwo KUL, Lublin 2007.
Szczerba J.R. (red.), Etyka zawodowa Straży Granicznej. Materiały pokonferencyjne, Kętrzyn 
2000.
Szczurek T., Konflikty zbrojne problematyka filozoficzno-moralna , WAT, Warszawa 2009.
Sztompka P., Wyzwania wobec nauk społecznych, TAiWP Universitas, Kraków 1999.
Sztumski J., Wstęp do badań i technik badań społecznych, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 
1995.
Sztumski J., Wstęp do metod i technik badań społecznych, Katowice 2005.
Szulc B., Bezpieczeństwo a nauki o bezpieczeństwie, Wydawnictwo Adam Marszałek, To-
ruń 2024.
Ślipko T., Zarys etyki ogólnej, Wydawnictwo WAM, Kraków 2002.
Świderski K., Współpraca formacji mundurowych w utrzymaniu bezpieczeństwa transgraniczne-
go Polski, Wrocław 2018.373 Wykaz źródeł i literatury
Świniarski J., O naturze bezpieczeństwa. Prolegomena do zagadnień ogólnych, Ulmak, Warsza-
wa–Pruszków 1997.
Świniarski J., Chojnacki W., Filozofia bezpieczeństwa , Akademia Obrony Narodowej, War-
szawa 2004.
Tatarkiewicz W., Dzieje sześciu pojęć, Warszawa 2004.
Tischner J., Myślenie według wartości, Znak, Kraków 1982.
Tischner J., Myślenie według wartości, Znak, Kraków 2011.
Tożsamość nauk o bezpieczeństwie, red. S. Sulowski, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2015.
Tożsamość społeczna grup dyspozycyjnych, red. J. Maciejewski, W. Nowosielski, Wrocław 
2009.
Wasilewski J., Wekselberg V., Mała książeczka o współpracy, Difin, Warszawa 2021.
Wasiuta O., Wasiuta S., Wojna hybrydowa Rosji przeciwko Ukrainie, Arcana, Kraków 2017.
Weisenbeck J.D., Alfred North Whitehead’s philosophy of values, Mt. St. Paul College, Wauke-
sha, Wisconsin 1969.
Werkmeister H.W., Historical spectrum of value theories, Johnsen Publ. Co., Nebraska 1972.
Whutnow R., Rediscoveing the Sacred. Perspectives on Relogion in Contemporary Society, Mi-
chigen 1992.
Wiatr J.J., Socjologia wojska, MON, Warszawa 1982.
Wilk J., Walczak B., Elementy aksjologii Unii Europejskiej, Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pe-
dagogiczna „Ignatianum”, Wydawnictwo WAM, Kraków 2009.
Williams D., Security Studies. An Introduction, Routledge, London–New York 2008.
Wiszowaty E., Etyka Policji. Między prawem, moralnością i skutecznością, Oficyna Wydawni-
cza ŁOŚGRAF, Warszawa 2011.
Wiszowaty E., Służba w Policji jako obrona i ochrona wartości. Jakich wartości? Szkoła Wyż-
sza im. Pawła Włodkowica w Płocku, Płock 2010.
Wiśniewski B., Jakubczak R., System ochrony granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej. 
Stan obecny i prognozy na przyszłość, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, Szczyt-
no 2015.
Wiśniewski E., Metodyka wojskowych badań naukowych, ASG WP, Warszawa 1998.
Wojna, etyka, kultura, red. C. Kalita, S. Topolewski, Uniwersytet Przyrodniczo-Humani-
styczny w Siedlicach, Oficyna Wydaw. ASPRA-JR, Warszawa 2019.
Woleński J., Epistemologia. Poznanie, prawda, wiedza, realizm, PWN, Warszawa 2005.
Wróblewski R., Bezpieczeństwo narodowe zintegrowane i zrównoważone, Uniwersytet Przy-
rodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, Siedlce 2019.
Wróblewski R., Wprowadzenie do nauk o bezpieczeństwie, Uniwersytet Przyrodniczo-Hu-
manistyczny w Siedlcach, Siedlce 2017.
Wróblewski W., Wartości w podsystemie ochronnym systemu bezpieczeństwa narodowego. War-
tości funkcjonariuszy Policji i Służby Więziennej, Szkoła Główna Służby Pożarniczej, 
Warszawa 2020.
Współczesny terroryzm wymiary działania i skutki, red. S. Bylina, A. Aksamitowski, M. Cu-
pryjak, Szczecin 2018.374 Wykaz źródeł i literatury
Zalewski S., Służby specjalne w państwie demokratycznym, Akademia Obrony Narodowej, 
Warszawa 2005.
Zarządzanie w sytuacjach kryzysowych niepewności, red. K. Kubiak, Wyższa Szkoła Promo-
cji, Warszawa 2012.
Zeliaś A., Pawełek B., Wanat S., Prognozowanie ekonomiczne. Teoria – przykłady, zastosowa-
nia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.
Ziembiński Z., Podstawy nauki o moralności, Poznań 1981.
Ziembiński Z., Wstęp do aksjologii dla prawników, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 
1990.
Znaniecki F., Zagadnienie wartości w filozofii, Warszawa 1910.
Żebrowski A., Wywiad i kontrwywiad XXI wieku, Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji 
w Lublinie, Lublin 2010.
Sprawozdania z badań empirycznych
Abramczyk A., Postawy młodzieży poborowej wobec służby wojskowej, Łowicz 1998.
Bednarczyk  T.,  Żołnierze  służby  zasadniczej  wobec  powinności  wojskowych,  Łowicz  1997, 
s. 48, (mps arch. MWSHP).
Drozdowski R., Fatyga B., Filiciak M., Krajewski M., Szlendak T., Praktyki kulturowe Po-
laków, UMK, Toruń 2014.
Działalność  społeczno-wychowawcza  w  opinii  dowódców  (komunikat  z  badań),  oprac. 
M. Kleczkowski, M. Wachowicz, M. Baran-Wojtachno, Warszawa 2009.
Etyczne problemy służby w aspekcie profesjonalizacji sił zbrojnych, oprac. J. Zajdzik, Wojskowe 
Biuro Badań Społecznych, Warszawa 2009.
Kaźmierska K., Pałka J., Żołnierze ludowego Wojska Polskiego. Historie mówione, UŁ, Łódź 
2018.
Lipiec J., Komunikat  z  badań  sondażowych  żołnierzy  zasadniczej  służby  wojskowej, WIBS, 
Warszawa 1992.
Maciejewski J., Oficerowie Wojska Polskiego w  okresie przemian społecznej struktury i wojska. 
Studium socjologiczne, Wrocław 2002.
Mariański J., Godność ludzka – wartość ocalona, studium socjopedagogiczne, Szkoła Wyższa 
im. Pawła Włodkowica w Płocku, Płock 2017.
Mariański J., Kondycja religijna i moralna polskiej młodzieży, Kraków 1990.
Mariański J., Moralność w kontekście społecznym, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków 
2014.
Mariański  J.,  Moralność  w  procesie  przemian.  Szkice  socjologiczne,  Instytut  Wydawniczy 
PAX, Warszawa 1990.
Mariański J., Religijność w procesie w procesie przemian, Warszawa 1991.
Mariański J., Socjologia moralności, Wydawnictwo KUL, Lublin 2006.375 Wykaz źródeł i literatury
Mariański J., Zdaniewicz W., Wartości religijne i moralne młodych Polaków (raport z badań 
ogólnopolskich), Pallottinum, Warszawa 1991.
Mądrzycki T., Psychologiczne prawidłowości kształtowania się postaw, Warszawa 1970.
Michalewski G., Wartości, przywództwo, dowodzenie, Akademia Wojsk Lądowych imienia 
Tadeusza Kościuszki, Wrocław 2021.
Orzyłowska A., Pietrak K.A., Warunki materialne żołnierzy zawodowych, sprawozdanie z ba-
dania WBBS WCEO, Warszawa 2012.
Piwowarski W., Socjologia religii, KUL, Lublin 1996.
Realizacja w warunkach służby wojskowej zasady wolności sumienia i wyznania, Wojskowy 
Instytut Badań Socjologicznych, opr. M. Kłoczkowski, Warszawa 1994.
Religijność Polaków 1991 r. Studia empiryczne z socjologii religii, red. L. Adamczuk, W. Zda-
niewicz, Główny Urząd Statystyczny, Zespół Wyznań Religijnych, Warszawa 1993.
Sińczuch M., Branicka J., Generalny sondaż nastrojów żołnierzy zawodowych, WBBS, War-
szawa 2009.
Sińczuch M., Kiciński Ł., Łatacz J., Predel G., Weseliński M., Zauer J., Badania Społecz-
ne w Wojsku Polskim, Wojskowe Biuro Badań Społecznych w Wojskowym Centrum 
Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2017.
Sińczuch M., Zauer J., Edukacja obywatelska i proobronna w Siłach Zbrojnych RP. Postawy 
obywatelskie w wojsku, WCEO, Warszawa 2016.
Sińczuch M., Zauer J., Świadomość historyczna oraz poczucie patriotyzmu wśród żołnierzy za-
wodowych, WCEO, Warszawa lipiec 2015.
Społeczne aspekty zawodu wojskowego w badaniach empirycznych Wojskowego Biura Badań 
Społecznych:  materiały  zaprezentowane  na  konferencji  naukowej  zorganizowanej  przez 
Wojskowe  Biuro  Badań  Społecznych  będące  w  składzie  Wojskowego  Centrum  Edukacji 
Obywatelskiej, red. A. Orzyłowska, Ministerstwo Obrony Narodowej, Departament 
Wychowania i Promocji Obronności, WCEO, Warszawa 2010.
Staciwa Cz., Społeczne czynniki przemian światopoglądowych młodzieży wojskowej, Instytut 
Badań Społecznych WAP, Warszawa 1972.
Staciwa Cz., Wyniki porównawczych badań nad religijnością żołnierzy służby zasadniczej Woj-
ska Polskiego, Instytut Badań Społecznych WAP, Warszawa 1971.
Stochmal M., Państwowa Straż Pożarna w systemie bezpieczeństwa państwa. Studium socjolo-
giczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2015.
Śliwerski B., Klonowska I., Edukacja paramilitarna jako potencjał kadr dla służb munduro-
wych, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2025.
Wachowicz M., Weseliński M., Sińczuch M., Motywacje i postawy elewów wobec służby woj-
skowej, WCEO, Warszawa 2011.
Zajdzik J., Wachowicz M., Esprit de corps. Świadomość moralna żołnierzy zawodowych WP, 
sprawozdanie z badania WBBS, Warszawa 2006.
Zauer J., Świadomość historyczna, poczucie patriotyzmu, edukacja obywatelska i proobronna 
w Siłach Zbrojnych RP, WCEO, Warszawa 2017.
Zdaniewicz W., Kościół katolicki w Polsce 1945–1982, Poznań–Ołtarzew 1982.376 Wykaz źródeł i literatury
Zdaniewicz W., Kto wygrał? Kto przegrał? Postawy społeczno-religijne diecezjan włocławskich, 
red. W. Zdaniewicz, T. Zembrzuski, Ośrodek Sondaży Społecznych „Opinia”, War-
szawa 1997.
Artykuły i rozdziały w monografiach
Adamkiewicz M., Moralność podchorążych WAT: studium socjologiczne, „Biuletyn Wojskowej 
Akademii Technicznej” 1999, nr 7, s. 103–134.
Aksamitowski A., Dezinformacja a prawda w świetle konfliktów zbrojnych , [w:] Bezpieczeń-
stwo  człowieka  a  prawda, red. E. Jarmoch, A. Klim-Klimaszewska, S. Bylina, WN 
IKRiBL, Siedlce 2023, s. 81–94.
Allport G.W., Właściwości motywacji człowieka, [w:] Problemy osobowości i motywacji w psy-
chologii amerykańskiej, wybór i oprac. J. Reykowski, Warszawa 1964, s. 11–28.
Babiński G., Etapy procesu badawczego, [w:] Elementy socjologii, red. M. Bocheńska-Sewe-
ryn, K. Kluzowa, Wydawnictwo Interart, Warszawa 1996, s. 286–287.
Badiou A., Byt i zdarzenie, przeł. P. Pieniążek, Wydawnictwo UJ, Kraków 2010.
Badiou A., Court traité d’ontologie transitoire, Seuil, Paris 1998.
Bales R.E., Czego należy oczekiwać od utylitaryzmu czynów, „Etyka” 1973, nr 11, s. 87–109.
Baniak J., Miejsce „religijności ludowej”w katolicyzmie polskim, „Chrześcijanin w Świecie” 
1984, nr 5, s. 98–101 (recenzja książki pod red. W. Piwowarskiego, Religijność ludowa 
ciągłość i zmiana, Wrocław 1983).
Baniak J., Specyfika religijności ludowej, „Tygodnik Polski” 1984, nr 26, s. 7.
Baniak J., Zróżnicowania światopoglądowe Polaków, „Materiały Problemowe” 1986, nr 4, 
s. 68–90.
Becker-Pestka D., Etos służby w pracy personelu resocjalizacyjnego, „Colloquium Wydziału 
Nauk Humanistycznych i Społecznych” 2014, nr 4.
Bendykowski J., Projektowanie procesów i operacji logistycznych – wybrane problemy, „Zeszyty 
Naukowe Politechniki Śląskiej” 2017, z. 101, s. 28–35.
Bertrand A.L., Wierzbicki Z.T., Socjologia wsi w Stanach Zjednoczonych, Stan i tendencje roz-
wojowe, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 91–92.
Bieniek M., Bylina S., Gulak S., Udział Sił Zbrojnych RP w ramach systemu bezpieczeń-
stwa  narodowego,  [w:]  „Bezpieczeństwo  i  Obronność”  Siły  Zbrojne  RP  W  systemie 
bezpieczeństwa narodowego, red. J. Wojtycza, S. Kowalski, Oficyna Wydawnicza 
AFM  Krakowskiej  Akademii  im.  Andrzeja  Frycza  Modrzewskiego,  Kraków 
2021, s. 92–103.
Bohuszewicz P., Powieść neosarmacka – aksjologia, ideologia, polityka, „Litteraria Coperni-
cana” 2023, nr 1(45), s. 103–119.
Borowik I., Deklaracje wiary młodzieży w Polsce 1945–1992. Ciągłość czy zmiana?, [w:] „No-
mos” 1993, R. II, nr 3/4, s. 81–87.377 Wykaz źródeł i literatury
Borowski  A.,  Służba  Więzienna  a  współdziałanie  w  systemie  bezpieczeństwa,  „Internatio-
nal Letters of Social and Humanistic Sciences” 2014, 13, s. 110–121. https://doi.
org/10.18052/www.scipress.com/ILSHS.13.110, dostęp 24.10.2024.
Borys T., Płachciak A., Wartości a rozwój zrównoważony, in: Die Zukunft Europas und das 
Problem mit den Werten, ed. Badura H., Wissenschaftliche Schriftenreihe der Europäi-
sche Akademie für Lebensforschung, Integration und Zivilgesellschaft, Wien 2011, 
Vol. 13, p. 211–221.
Bronk A., Kategoria godności człowieka, „Annales Universitatis Curie-Skłodowska. Sectio 
I. Philosophia – Sociologia” 2010, nr 1(35), s. 90–95.
Brożek B., Normatywność prawa. Szkic teorii, „Logos i Ethos” 2010, nr 1(28), s. 29–66.
Buzan B., New Patterns of Global Security, „International Affairs” 1991, Vol. 67, No. 3, 
Jul.
Buzan B., People, States and Fear. The National Security Problem in International Relation, 
Wheatsheaf Books, Brighton 1983, s. 3.
Bylina S., „Pielgrzymi prawdy, pielgrzymi pokoju”, nauczanie papieży Benedykta XVI i Fran-
ciszka  w  kwestii  pokoju,  [w:]  Bezpieczeństwo  człowieka  a  religia,  red.  E.  Jarmoch, 
I.A. Trzpil, Siedlce 2013, s. 291–304.
Bylina S., „Rzeczpospolita Wolnych Rodzin” – nauczanie biskupa Antoniego Pacyfika Dydycza 
OFM Cap. Na temat rodziny w oparciu o osobiste więzi z parafią p.w. św. Apostołów Piotra 
i Pawła w Serpelicach, [w:] Idąc na cały świat. Księga Jubileuszowa z racji złotego jubile-
uszu kapłaństwa J.E. Ks. Bp. Dr. Antoniego Pacyfika Dydycza , Drohiczyńskie Towarzy-
stwo Naukowe, Drohiczyn 2013, s. 345–364.
Bylina S., Actions of Pope Francis in 2022 Against the War in Ukraine, „Humanitarian Stu-
dies: History and Pedagogy”, Ternopil 2022, 2 (04), p. 60–70.
Bylina S., Adamski A., Przywara B., The Holy See’s approach towards public security threat 
in Ukraine: media image and reality, „European Journal of Science and Theology”, 
August 2020, Vol. 16, No. 4, 53–64.
Bylina S., Archiwalia dotyczące duszpasterstwa wojskowego w zasobach Centralnego Archiwum 
Wojskowego w Warszawie, „ABMK” 124 (2025), s. 75–107.
Bylina S., Archiwalia krajowe na temat migracji Polaków w obliczu wybuchu II wojny świato-
wej, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a migracje, red. E. Jarmoch, A. Klim-Klimaszewska, 
S. Bylina, WN IKRiBL, Siedlce–Drohiczyn 2024, s. 77–106.
Bylina S., Archiwalia zagraniczne na temat migracji Polaków w II wojnie światowej, „Drohi-
czyński Przegląd Naukowy” 2024, nr 11, s. 27–54.
Bylina S., Artecki A., Zarys dziejów Koła nr 43 Stowarzyszenia Kombatantów Misji pokojo-
wych ONZ w Białej Podlaskiej, Difin, Warszawa 2025.
Bylina S., Ataki terrorystyczne na obiekty sakralne. Miasta w Nigerii w XXI w., [w:] Miasta 
trwogi. Terroryzm na obszarze zurbanizowanym, red. A. Aksamitowski, M. Cupryjak, 
Z. Kozak, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2016, s. 187–200.
Bylina S., Autorytet trenera jako wychowawcy wśród opinii młodzieży uprawiającej taekwon-
-do ITF, Coach’s Authority as an Educator in Estimation of Young People Going in 378 Wykaz źródeł i literatury
for Taekwondo, „Proceeding of Brest University Collection of Scientific Works”, 
Issue 11, Part 1, The Humanities and Social Sciences Brest 2016, s. 116–121.
Bylina S., Bishop Of Podlasie, Archbishop Jan Marceli Gutkowski Defender Of The Faith Aga-
inst Tsarism, „Humanitarian Studies: History and Pedagogy”, Ternopil 2022, 3 (3), 
p. 92–98.
Bylina S., Biskup Czesław Sokołowski i jego decyzje w pierwszych miesiącach II wojny świato-
wej, „Podlaski Kwartalnik Kulturalny” 2012, nr 1, s. 17–24.
Bylina S., Bylina D., Duszpasterstwo dekanatu bialskiego w latach 1926–1928 w świetle spra-
wozdań dziekańskich, „Rocznik Bialskopodlaski” 2014, t. XXII, s. 43–58.
Bylina S., Bylina D., Duszpasterstwo dekanatu węgrowskiego w latach 1926–1933 w świetle 
sprawozdań dziekańskich, „Drohiczyński Przegląd Naukowy” 2015, nr 7, s. 247–268.
Bylina S., Contemporary image of Polish Special Forces, [w:] NATO’s Eastern Flank Special 
Operations Forces, Wydawnictwo Grupy Uczelni Vistula, Defence24, Warszawa 2021, 
s. 269–289.
Bylina S., Dążenie  do  pokoju  jako  forma  dialogu  we  współczesnym  nauczaniu  Kościoła  ka-
tolickiego,  [w:]  Bezpieczeństwo  człowieka  a  Komunikacja  Społeczna,  red.  E.  Jarmoch, 
A.W. Świderski, I.A. Trzpil, Siedlce 2011, t. I, s. 87–97.
Bylina  S.,  Diecezja  (podlaska)  siedlecka  w  obliczu  odzyskania  przez  Polskę  niepodległości, 
„Rocznik Bialskopodlaski 2018, t. XXVI, s. 163–171.
Bylina S., Diecezja (podlaska) siedlecka w obliczu wybuchu II wojny światowej, „Roczniki 
Bialskopodlaskie” 2019/2020, t. XXVII/XXVIII, s. 21–40.
Bylina S., Duszpasterstwo dekanatu bialskiego w latach 1918–1922 w świetle sprawozdań dzie-
kańskich, „Rocznik Bialskopodlaski” 2013, t. XXI, s. 63–82.
Bylina S., Duszpasterstwo Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ, [w:] Dusz-
pasterstwo służb mundurowych w Polsce. Aspekty społeczno-duszpasterskie, red. S. Bylina, 
E. Jarmoch, Wydawnictwo KUL, Lublin 2024, s. 207–218.
Bylina S., Duszpasterstwo  wojskowe  w  tworzeniu  bezpieczeństwa  społecznego, Siedlce 2020, 
[w:] Elementy teorii i praktyki trans dyscyplinarnych badań problemów bezpieczeństwa, 
t. VI,  Jednoczenie  wiedzy  w  naukach  o  bezpieczeństwie, red. A. Glen, Wydawnictwo 
UPH, Siedlce 2020, s. 303–318.
Bylina S., Duszpasterstwo  wojskowe  w  tworzeniu  bezpieczeństwa  społecznego, Siedlce 2020, 
[w:] Elementy teorii i praktyki trans dyscyplinarnych badań problemów bezpieczeństwa, 
t. VI,  Jednoczenie  wiedzy  w  naukach  o  bezpieczeństwie, red. A. Glen, Wydawnictwo 
UPH, Siedlce 2020, s. 303–318.
Bylina S., Działalność ruchów i stowarzyszeń katolickich w Diecezji Podlaskiej w latach 
1918–1939, „Wiadomości Diecezjalne Siedleckie”, 2010, nr 11–12, s. 603–615.
Bylina S., Działania międzynarodowe w obronie społeczności lokalnej podczas wojny w Syrii 
w 2012 roku, [w:] Prawne i historyczne ujęcie wojny i terroryzmu, red. M. Cupryjak, 
P. Nowak, P. Ostrowski, Szczecin 2016, s. 141–150.
Bylina S., Działania międzynarodowe w obronie społeczności lokalnej podczas wojny w Syrii w 2012 
roku, [w:] red. M. Cupryjak, T. Grzywański, P. Nowak, Szczecin 2017, s. 149–156.379 Wykaz źródeł i literatury
Bylina S., Examples of the Relationship Between the Police and the Polish Army Over the Last 
Century, Internal Security Special Issue 110th Anniversary of Poland’s Regaining 
Independence, Police Academy, Szczytno 2018, s. 67–77.
Bylina S., Feliks Łukasz na Lewinie Lewiński z Bożej i Stolicy Apostolskiej Łaski Biskup Die-
cezji Podlaskiej Senator Królestwa Polskiego Orderu Św. Stanisława Kawaler, [w:] Dzie-
je Diecezji Janowskiej czyli Podlaskiej w latach 1818–1867, red. Ks. Edward Jarmoch, 
Ks. Roman Wiszniewski, Ks. Sławomir Bylina, Koronis, Siedlce 2017, s. 31–44.
Bylina S., Geneza i działalność Publicznego Gimnazjum nr 4 im. Stefana Kardynała Wyszyń-
skiego w Siedlcach, [w:] Jubileusz XX-lecia Szkoły Podstawowej nr 8 i Publicznego Gimna-
zjum nr 4 im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Siedlcach, red. S. Bylina, Siedlce 2010, 
s. 30–44.
Bylina S., Geneza powstania parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny , Cud nad Wi-
słą w Białej Podlaskiej na Woli, „Teologiczne Studia Siedleckie” 2020, t. XVII, nr 17, 
s. 195–206.
Bylina S., Greek Catholic Military Pastoral Care in the Face of World War II, „Humanitarian 
Studies: History and Pedagogy”, Ternopil 2024, 1 (7), p. 115–127.
Bylina S., Humanitarian institutions in Poland in the context of humanitarian education, in: 
Інновації освіті: перспективи розвитку матеріали і міжнародної науково-
практичної конференції м. Тернопіль, 20 травня 2021 р, Редакційна колегія: 
Лілія РЕБУХА et., Тернопіль 2021, c. 14–17.
Bylina S., Justice is a pillar of peace in the teaching of the Catholic Church, „European Journal 
of Science and Theology”, October 2022, Vol. 18, No. 5, s. 123–132.
Bylina  S.,  Kapelani  wojskowi  garnizonu  Szczecin  w  posłudze  duszpasterskiej  podczas  misji 
NATO, [w:] Służby specjalne i inne podmioty w systemie bezpieczeństwa państwa, red. 
Marek Cupryjak, T. Grzywański, P. Nowak, Szczecin 2016, s. 149–156.
Bylina S., Kapelani  wojskowi  Południowego  Podlasia  w  posłudze  duszpasterskiej  w  misjach 
NATO i EU, „Drohiczyński Przegląd Naukowy” 2017, nr 9, s. 83–94.
Bylina S., Konkordat z 10 lutego 1925 r. jako umowa międzynarodowa pomiędzy Rzeczypospoli-
tą a Stolicą Apostolską, „Drohiczyński Przegląd Naukowy” 2011, nr 3, s. 41–52.
Bylina S., Ks. Antoni Skrzymowski kapelan garnizonu Biała Podlaska w latach 1919–1935, 
„Podlaski Kwartalnik Kulturalny” 2019, nr 4, s. 5–18.
Bylina S., M. Pabich, The Place of Religion in Pluralistic Society, „European Journal of Scien-
ce and Theology February” 2024, Vol. 20, No. 1, p. 33–44.
Bylina S., Miejsca pamięci powiatu bialskiego związane z wojną polsko-sowiecką, „Roczniki 
Bialskopodlaskie” 2021, t. XXIX, s. 189–207.
Bylina S., Międzynarodowe zabiegi dyplomatyczne w kwestii wojny w Syrii w latach 2011–2014, 
[w:]  Kultura  bezpieczeństwa  potrzeby  i  uwarunkowania.  Bezpieczeństwo  współczesnego 
człowieka, red. M. Minkina, A. Filipek, J. Ważniewska, Siedlce 2016, t. II, s. 267–288.
Bylina S., Military chaplain – a priest among the military community in Poland, Kapelan woj-
skowy – kapłan pośród społeczności wojskowej w Polsce, „Religio et Societas” 2021, VI, 
s. 95–107.380 Wykaz źródeł i literatury
Bylina S., Model duszpasterstwa służb mundurowych w strategii systemu bezpieczeństwa naro-
dowego, [w:] Duszpasterstwo służb mundurowych w Polsce. Aspekty organizacyjno-prawne, 
red. S. Bylina, P. Stanisz, Wydawnictwo KUL, Lublin 2023, s. 101–124.
Bylina S., Model współpracy duszpasterstwa służb mundurowych w Polsce, [w:] Duszpasterstwo 
służb mundurowych w Polsce. Aspekty społeczno-duszpasterskie, red. S. Bylina, E. Jarmoch, 
Wydawnictwo KUL, Lublin 2024, s. 81–104.
Bylina  S.,  Obraz  Polski  okresu  międzywojennego  na  tle  dążeń  narodowowyzwoleńczych, 
[w:] Dzieje – Filozofia – Życie. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Iwanowi 
Akinczycowi w 70. rocznicę urodzin, red. E. Jarmoch, Siedlce 2011, s. 219–232.
Bylina S., Organy i instytucje państwowe w Polsce wobec zagrożenia migracyjnego, [w:] Instytucje 
wsparcia społecznego wobec aktualnych problemów, red. U. Bejma, M. Iżycki, L. Szot, 
Wydawnictwo Jedność, Kielce 2024, s. 65–80.
Bylina S., Peace in the Messages for pope Francis’ World Day of Peace, „Revue Internationale 
des Sciences Humaines et Naturelles/International Review for Human and Natural 
Sciense, Zürich – Schwitzeland 2022, Numéro 2, p. 111–123.
Bylina S., Podział terytorialny Diecezji Podlaskiej na tle kraju w latach 1918–1939, „Wiadomo-
ści Diecezjalne Siedleckie”, Siedlce 2011, nr 12, s. 541–557.
Bylina S., Pokój jako wartość powszechna we współczesnym nauczaniu Kościoła katolickiego, 
[w:] Bezpieczeństwo a wartości, red. E. Jarmoch, Siedlce 2010, s. 325–334.
Bylina S., Postawa biskupa Henryka Przeździeckiego wobec zagadnień życia politycznego w la-
tach 1918–1939, „Podlaski Kwartalnik Kulturalny” 2010, s. 28–35.
Bylina S., Postawy religijne młodzieży uprawiającej taekwon-do ITF w świetle społecznej na-
uki Kościoła katolickiego, [w:] Sport a globalizacja, red. Z. Dziubiński, Warszawa 2010, 
s. 189–200.
Bylina  S.,  Postawy  społeczno-religijne  duszpasterzy  kościoła  garnizonowego  św.  Wojciecha 
w Szczecinie, „Studia Paradyskie” 2016, nr 26, s. 19–40.
Bylina S., Postawy wobec wiary osób trenujących taekwon-do widziane przez pryzmat Kościo-
ła  katolickiego, „Polish Journal of Sport and Tourism”, Biała Podlaska 2010, nr 1, 
s. 58–61.
Bylina S., Powstanie i funkcjonowanie Szkoły Podstawowej nr 8 w Siedlcach w latach 1990–2004, 
[w:] Jubileusz XX-lecia Szkoły Podstawowej nr 8 i Publicznego Gimnazjum nr 4 im. Stefana 
Kardynała Wyszyńskiego w Siedlcach, red. S. Bylina, Siedlce 2010, s. 14–29.
Bylina S., Powstanie i funkcjonowanie Szkoły w latach 1912–1939, [w:] „Siedlecka Dwójka”. 
Setna rocznica powstania szkoły im. Gabriela Narutowicza w Siedlcach, red. S. Bylina, 
Siedlce 2012, s. 8–13.
Bylina S., Prawda filarem pokoju w  nauczaniu Papieża Franciszka, [w:] Bezpieczeństwo czło-
wieka a prawda, red. E. Jarmoch, A. Klim-Klimaszewska, S. Bylina, WN IKRiBL, 
Siedlce 2023, s. 183–192.
Bylina S., Prawda filarem pokoju w  nauczaniu papieża Franciszka, [w:] Bezpieczeństwo czło-
wieka a prawda. Human security and truth, red. E. Jarmoch, A. Klim-Klimaszewska, 
S. Bylina, WN IKRiBL, Siedlce–Drohiczyn 2023, s. 183–192.381 Wykaz źródeł i literatury
Bylina S., Prymas Tysiąclecia Kardynał Stefan Wyszyński jako patron Publicznego Gimnazjum 
nr 4 w Siedlcach, [w:] Jubileusz XX-lecia Szkoły Podstawowej nr 8 i Publicznego Gimna-
zjum nr 4 im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Siedlcach, red. S. Bylina, Siedlce 2010, 
s. 45–53.
Bylina S., Przesłanie św. Matki Teresy z Kalkuty nadzieją na pokój na Bałkanach, [w:] Bezpie-
czeństwo człowieka a nadzieja, red. E. Jarmoch, I.A. Trzpil, S. Bylina, Wydawnictwo 
Uniwersytetu  Przyrodniczo-Humanistycznego  w  Siedlcach,  Siedlce–Drohiczyn 
2020, s. 145–164.
Bylina S., Przyczynek do analizy postawy społeczno-religijnej kapelanów wojskowych parafii św. 
Kazimierza Królewicza w Białej Podlaskiej, „Podlaski Kwartalnik Kulturalny”, 2016, 
nr 4, s. 58–64.
Bylina S., Przyczyny  powstania  i  organizacja  diecezji  janowskiej  czyli  podlaskiej, [w:] Dzie-
je Diecezji Janowskiej czyli Podlaskiej w latach 1818–1867, red. Ks. Edward Jarmoch, 
Ks. Roman Wiszniewski, Ks. Sławomir Bylina, Koronis, Siedlce 2017, s. 9–29.
Bylina S., Przyczyny wojny domowej w Syrii zagrożeniem pokoju i bezpieczeństwa na Bliskim 
Wschodzie w latach 2011–2012, Elementy teorii i praktyki transdyscyplinarnych badań pro-
blemów bezpieczeństwa, red. A. Filipek, Siedlce 2017, s. 227–243.
Bylina S., Reaction of the Holy See against the war in Ukraine in 2014, „Roczniki Nauk Spo-
łecznych” 2022, t. XIV(50), nr 1, s. 159–176.
Bylina S., Reactions of the Catholic Churchagainst selected social safety hazards of modern 
Europe, Revue Internationale des Sciences Humaines Etnaturelles/Internatio-
nale Stiftung Schulung, Kunst, Ausbildung, Zürich-Schweiz, 2016, Numéro 1, 
p. 23–31.
Bylina S., Reakcje Kościoła powszechnego w obronie społeczności ukraińskiej w trakcie trwa-
nia wojny w 2014 r., [w:] Współczesne zagrożenia bezpieczeństwa, red. G. Ciechanowski, 
M. Romańczuk, J. Pilżys, Szczecin 2017, s. 99–108.
Bylina S., Reakcje międzynarodowe wobec zagrożeń bezpieczeństwa społeczeństwa podczas wojny 
w Syrii w 2011 roku, [w:] Współczesny terroryzm wymiary działania i skutki, red. A. Ak-
samitowski, S. Bylina, M. Cupryjak, Szczecin 2018, s. 219–228.
Bylina S., Reakcje papieża Franciszka w dobie eskalacji wojny w Ukrainie, [w:] Zmiany w sys-
temie bezpieczeństwa w XXI wieku, red. Magdalena Majchrzak, Grzegorz Ciechanow-
ski, Michał Romańczuk, Ewelina Kochanek, Piotr Ostrowski, Wydawnictwo Adam 
Marszałek, Toruń 2024, s. 297–309.
Bylina S., Recenzja: Bolesław Kuc, Zbigniew Ścibiorek. Zarys metodologii nauk o bezpieczeń-
stwie, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2018, s. 259.
Bylina S., Regulacje stosunków państwo Kościół katolicki na tle obchodów religijnych i państwo-
wych  na  terenie  Diecezji  Podlaskiej  w  latach  1918–1939, „Rocznik Bialskopodlaski” 
2012, t. XX, s. 359–372.
Bylina S., Relacje  kard.  Augusta  Hlonda  z  abp.  Józefem  Gawliną  w  latach  1923–1933, 
[w:]  Arcybiskup  Józef  Gawlina  w  oczach  historyków  i  duszpasterzy,  red.  Z.  Kępa, 
Warszawa–Mińsk Mazowiecki 2016, s. 23–37.382 Wykaz źródeł i literatury
Bylina S., Relacje kard. Augusta Hlonda z abp. Józefem Gawliną w latach 1933–1948, „Collo-
quia Theologica Ottoniana” 1/2016, s. 7–28.
Bylina S., Religious attitudes of a military chaplain in creating social security in Poland, „Religio 
et Societas” 2023, VIII, s. 33–48.
Bylina S., Rola Duszpasterstwa Wojskowego w dziejach Polski do 1918 r., [w:] Elementy teorii 
i praktyki trans dyscyplinarnych badań problemów bezpieczeństwa, t. IV, Odkrywanie zna-
czeń w naukach o bezpieczeństwie, red. A. Filipek, UPH, Siedlce 2015, s. 277–290.
Bylina S., Rola kapelana wojskowego w kształtowaniu morale żołnierzy, [w:] Morale w świetle 
wyników badań i procesie dydaktycznym, cz. II, red. nauk. M. Fałdowska, A. Filipek, 
J. Ważniewska, Warszawa 2016, s. 296–310.
Bylina S., Schematyzm Diecezji Siedleckiej czyli Podlaskiej w latach 1945–1992, Konferencja 
w Siedlcach 2012.09 „Rocznik Bialskopodlaski” 2016, t. XXIV, s. 293–316.
Bylina S., Socio attitudes of a military chaplain in the creation of social security of Poland, Reli-
gio et Societas 2022, VII, Verbum – vydavatelstwo KU Ruzemberok 2022 Teologicky 
Instytut KU v Spišské Podhradie 2022, s. 7–18.
Bylina S., Solidarność Piusa XII wobec sprawy polskiej w latach okupacji hitlerowskiej, [w:] Bez-
pieczeństwo człowieka a solidarność, red. E. Jarmoch, A.W. Świderski, I.A. Trzpil, Sie-
dlce 2013, s. 75–86.
Bylina S., Sprawiedliwość  filarem  pokoju w   Orędziach  na  Światowy  Dzień  Pokoju  papieża 
Franciszka, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a sprawiedliwość, red. E. Jarmoch, I.A. Trzpil, 
S. Bylina, WN IKRiBL, Siedlce–Drohiczyn 2022, s. 107–118.
Bylina S., Stan badań nad duszpasterstwem wojskowym w 1939 roku, [w:] Kampania polska 
1939 roku. Studia, Akademia Sztuki Wojennej, red. Juliusz Tym, Warszawa 2024, t. 3, 
s. 231–257.
Bylina S., Struktura  terytorialna  i  funkcjonowanie  Diecezji  Podlaskiej  w  latach  1918–1939, 
„Rocznik Bialskopodlaski” 2009–2012, t. XVII–XIX, s. 125–136.
Bylina  S.,  Struktury  Kościoła  katolickiego  w  procesie  budowania  bezpieczeństwa  i  pokoju, 
[w:] Elementy teorii i praktyki trans dyscyplinarnych badań problemów bezpieczeństwa, 
t. VI, W poszukiwaniu relacji między bezpieczeństwem i obronnością, red. J. Ważniewska, 
Siedlce 2017, s. 203–210.
Bylina S., Sytuacja wyznania greckokatolickiego na tle dążeń jednościowych, „Drohiczyński 
Przegląd Naukowy”2010, s. 97–112.
Bylina S., Szkic dziejów parafii wojskowych na  terenie Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, 
[w:] Pomorze militarne wokół zagadnień polityki i obronności na Pomorzu Zachodnim 
w polskim 70-leciu, Szczecin 2017, s. 133–138.
Bylina S., The phenomenon of migration of Poles in the face of the outbreak of the Second World 
War. Outline of the problem, „Społeczeństwo i Polityka”2023, nr 3, s. 215–230.
Bylina S., The relations between the Holy See and state and religious leaders in Romania at 
the  turn  of  the  20th  and  21st  centuries, ISTORIA ȘI VIITORUL UNEI BISERICI 
– reflec ții la 75 de ani de la intarea BRU în catacombe – Editori: ALEXANDRU 383 Wykaz źródeł i literatury
BUZALIC IONUȚ MIHAI POPESCU, PRESA UNIVERSITARĂ CLUJEANĂ 
Rumunia 2023, s. 79–90.
Bylina S., The relationship between the Catholic Church and the State in the background of the 
contacts with the Vatican in 1918–1939 „Social Dissertations” „Rozprawy Społeczne”, 
2011, t. V, nr 2, s. 3–12.
Bylina S., Peace in the Messages for pope Francis’ World Day of Peace, „Revue Internationale 
des Sciences Humaines et Naturelles International/Review for Human and Natural 
Sciense”, Zürich – Schwitzeland 2022, Numéro 2, p. 111–123.
Bylina S., The Relationships of John Paul Ii and Cardinal Josef Slipyi as an Example of Building 
of  Relations  and  Peace,  Matepiali  МІЖНАРОДНА  НАУКОВО-ПРАКТИЧНА 
КОНФЕРЕНЦІЯ  «Україна  і  світ  у  концептуальних  засадах  Патріарха 
Йосифа Сліпого» INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE «Ukraine 
and the world in the conceptual foundations of Patriarch Josyp Slipyj», red. O.E. Gomo-
tiuk, 2023, s. 33–36.
Bylina S., True is a pillar of peace in the Messages for pope Francis’ World Day of Peace, „Scientia 
Internationale Wissenschaftlicze Zeitschrift” 2022, 1, p. 34–41.
Bylina S., Uczniowsko-Parafialny Klub Sportowy „Barka” , [w:] Jubileusz XX-lecia Szkoły Pod-
stawowej nr 8 i Publicznego Gimnazjum nr 4 im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Sie-
dlcach, red. S. Bylina, Siedlce 2010, s. 74–76.
Bylina S., Udział kapelanów wojskowych w międzynarodowych misjach poza granicami pań-
stwa, Res Politicae 2024, t. 16, s. 57–67.
Bylina S., Walczący o zaprowadzenie pokoju. Wywiad z chorążym Grzegorzem Waszczukiem 
z 12. batalionu dowodzenia Ułanów Podolskich w Szczecinie, Żołnierze Pomorza Zachod-
niego w Afganistanie. Wspomnienia, relacje, refleksje, red. G. Ciechanowski, Szczecin 
2016, s. 147–152.
Bylina S., Wezwanie do pokoju i miłosierdzia we współczesnym nauczaniu Kościoła katolic-
kiego, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a miłosierdzie. Opieka i ochrona, red. E. Jarmoch, 
I.A. Trzpil, A.W. Świderski, Siedlce 2017, s. 309–322.
Bylina S., Współdziałanie Policji i Wojska w II i III Rzeczypospolitej w zakresie szkolenia woj-
skowego funkcjonariuszy, [w:] Współdziałanie Policji z innymi podmiotami, Oficyna Wy -
dawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2021, s. 255–270.
Bylina  S.,  Współdziałanie  Policji  Państwowej  i  Wojska  Polskiego  w  trosce  o  bezpieczeństwo 
niepodległego Państwa, [w:] Dawniej niż wczoraj 100 lat Polskiej Policji, Wydawnictwo 
Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Szczytno 2019, s. 211–227.
Bylina S., Współpraca Straży Ochrony Kolei w ramach strategii systemu bezpieczeństwa narodo-
wego, [w:] Logistyka i bezpieczeństwo w XXI wieku. Wybrane Zagadnienia, red. S. Ejdys, 
R. Dzik, Poznań 2024, s. 125–144.
Bylina S., Wychowanie do pokoju w nauczaniu papieży XXI w., [w:] Bezpieczeństwo człowie-
ka  a  wychowanie, red. E. Jarmoch, A.W. Świderski, I.A. Trzpil, t. I, Siedlce 2015, 
s. 231–242.384 Wykaz źródeł i literatury
Bylina S., Wychowanie młodzieży do pokoju we współczesnym nauczaniu Kościoła katolickie-
go, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a sytuacja młodzieży, red. E. Jarmoch, I.A. Trzpil, 
A.W. Świderski, Siedlce 2016, s. 237–246.
Bylina S., Wyścig zbrojeń jako współczesne zagrożenie pokoju w nauczaniu Kościoła katolic-
kiego, [w:] Bezpieczeństwo a rozwój naukowo-techniczny, red. E. Jarmoch, Siedlce 2012, 
s. 201–224.
Bylina S., Zakres posługi duszpasterskiej kapelanów wojskowych Generalnego Dziekanatu WP 
w okresie PRL, IPN, Gdańsk 2024.
Bylina S., Zarys dziejów duszpasterstwa wojskowego na Południowym Podlasiu, „Drohiczyń-
ski Przegląd Naukowy” 2016, nr 8, s. 279–300.
Bylina S., Zasoby źródeł do dziejów Policji Państwowej okręgu wileńskiego w latach 1919–1939 
„Archiva Ecclesiastica” 17/2024, s. 33–53.
Bylina S., Zatroskani o krzewienie pokoju. Wywiad z plutonowym Krzysztofem Klimczakiem 
z 12. batalionu dowodzenia Ułanów Podolskich, [w:] Polacy w misjach poza granicami 
kraju, doświadczenia, wspomnienia, perspektywa, red. G. Ciechanowski, Szczecin 2015, 
s. 225–234.
Bylina S., Zerwanie konkordatu z dnia 12 września 1945 r. jako początek „rozdziału” Kościoła 
katolickiego od państwa w okresie stalinowskim w Polsce, [w:] Wiara, Nadzieja, Miłość. 
Księga jubileuszowa Ks. Profesora Edwarda Jarmocha w 60. rocznicę urodzin i 35. rocznicę 
pracy duszpasterskiej i naukowej, red. R. Rosa, T. Zacharuk, t. II, Siedlce–Drohiczyn 
2013, s. 411–428.
Bylina S., Źródła  do  dziejów  parafii  Wniebowzięcia  Najświętszej  Maryi  Panny , czyli  Cudu 
nad Wisłą w Białej Podlaskiej na Woli, „Podlaski Kwartalnik Kulturalny” 2020, nr 2, 
s. 25–39.
Bylina S., Źródła i materiały do dziejów duszpasterstwa wojskowego na terenie diecezji siedlec-
kiej, „Rocznik Bialskopodlaski” 2015, t. XXIII, s. 359–380.
Bylina S., Życie obozowe w Camp Marechal de Lattre de Tassigny w Novo Selo podczas XXXVI 
zmiany PKW KFOR w Kosowie, [w:] Sztuka przetrwania. Życie codzienne w ekstremal-
nych warunkach obozowych w XX–XXI wieku, red. Z Chyra-Rolicz, M. Fałdowska, 
Wydawnictwo Naukowe UPH Siedlce, Siedlce 2019, s. 397–413.
Bylina S., ВОСПИТАНИЕ МОЛОДЁЖИ В ДУХЕ СПРАВЕДЛИВОСТИ И МИРА 
В УЧЕНИИ ПАПЫ РИМСКОГО БЕНЕДИКТА XVI, Proceeding of Brest Uni-
versity Collection of Scientific Works Issue  12 Part 1 The Humanities and Social 
Sciences Brest 2016, s. 101–109.
Cabała P., Małkus T., Tyrańska M., Zasady i strategie projektowania w opiniach kierowników 
i ekspertów, [w:] Praktyka projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa, pod 
red. A. Stabryły, Kraków 2015.
Cieślarczyk M., Brzydkie kaczątko – czyli głos w dyskusji o miejscu i roli nauk o bezpieczeństwie 
wśród innych dyscyplin i dziedzin wiedzy, „Zeszyty Naukowe AON” 2008, nr 4(73), 
s. 29–38.385 Wykaz źródeł i literatury
Cieślarczyk M., Metody i techniki badawcze stosowane w badaniach problemów bezpieczeń-
stwa, [w:] Bezpieczeństwo. Teoria – Badania – Praktyka, red. A. Czupryński, B. Wi-
śniewski,  J.  Zboina,  CNBOP-PIB,  Józefów  2015;  P.  Sztompka,  Wyzwania  wobec 
nauk społecznych, Kraków 1999.
Cisek  M.,  Systemy  łączności  i  informatyki  w  działaniach  ratowniczych,  „Bezpieczeństwo 
i Technika Pożarnicza”, 2015, Vol. 38, Issue 2, s. 119–125.
Cupryjak  M.,  Dylemat  prawdy  a  funkcjonowanie  systemu  antyterrorystycznego  w  aspekcie 
bezpieczeństwa społecznego, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a  prawda, red. E. Jarmoch, 
A. Klim-Klimaszewska, S. Bylina, WN IKRiBL, Siedlce 2023, s. 111–128.
Czernik M., Rola motywacyjna przepisów dyscyplinarnych w Wojsku Polskim, [w:] Zasady ety-
ki zawodowej w służbach mundurowych, red. P. Jóźwiak i K. Opaliński, Szkoła Policji 
w Pile, Piła 2013, s. 40–43.
Czupryński A., Bezpieczeństwo w ujęciu aksjologicznym, [w:] Bezpieczeństwo na lądzie, morzu 
i w powietrzu w XXI wieku, red. J. Zboina, CNBOP-PIB, Józefów 2014.
Czyżyk P., Rabij E., Współpraca Policji z Krajową Administracją Skarbową, „Policja. Kwar-
talnik Kadry Kierowniczej Policji” 2018, nr 2, s. 14–21.
Ćwiklinski M., Metodyka przeglądu zakresu literatury (scoping review), [w:] Współczesne za-
rządzanie – koncepcje i wyzwania, red. A. Skopiński, A. Modliński, Szkoła Główna 
Handlowa, Warszawa, s. 53–68.
d’Azeglio L.T., Saggio teoretico di diritto naturale appoggiato sul fatto, Stamperia d’Antonio 
Muratori, Palermo 1840.
Darczewska K., Kilka uwag o modelu katolicyzmu polskiego, [w:] Religia i życie społeczne, 
red. W. Zdaniewicz, Poznań–Warszawa 1983, s. 93–113.
Dingemans L., Rémy J., Kryteria żywotności katolicyzmu, [w:] Ludzie – wiara – Kościół. Ana-
lizy socjologiczne, red. B. Cywiński, Warszawa 1966, s. 117–139.
Dobkowski J., Ewolucja pojęcia „formacja” w polskim prawie administracyjnym, [w:] 100-lecie 
Policji. Organizacja i funkcjonowanie, red. E. Ura, S. Pieprzny, M. Pomykała, Rzeszów 
2019, s. 40–52.
Drabarek A., Wartości moralne i działanie w procesie edukacji dla bezpieczeństwa, [w:] A. Skra-
bacz, L. Kanarski (red.), Edukacja dla bezpieczeństwa. Teoria i praktyka, Wojskowe Cen-
trum Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2014.
Drabik K., Konflikt moralny na  tle uwarunkowań służby wojskowej, Myśl Wojskowa, nr 2 
(2006), s. 171–180.
Dumkiewicz K., Jakość życia funkcjonariuszy Straży Granicznej na odcinku północno-wschod-
niej  Polski, [w:] Dobrostan  w  grupach  dyspozycyjnych.  Ujęcie  współczesne  i  historyczne, 
red. J. Gierszewski, I. Osmólska, Uniwersytet Pomorski w Słupsku, Słupsk 2023, 
s. 241–258.
Dydycz A.P., „Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli” (Łk 4, 21). O Jubileuszowym 
„Roku łaski”, Drohiczyn, dnia 2 lutego 2000 r., [w:] A.P. Dydycz, Wy jesteście moim 
listem. Listy pasterskie 1994–2009, Drohiczyn 2010, s. 259–260.386 Wykaz źródeł i literatury
Fałdowska M., Filipek A., Ważniewska J. (red.), Morale, cz. 2, Morale w świetle wyników 
badań i w procesie dydaktycznym, Warszawa 2016.
Faron A., Aksjologia prawa administracyjnego. Czas jako wartość w funkcjonowaniu urzędu 
gminy, „Rocznik Administracji Publicznej” 2022, nr 8, s. 55–75.
Filozofia a  nauka: Zarys encyklopedyczny, red. Z. Cackowski, J. Kmita, K. Szaniawski, Wy-
dawnictwo: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1987.
Florczak-Wątor M., Aksjologia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] Argumenty i rozumo-
wania prawnicze w konstytucyjnym państwie prawa: Komentarz, red. M. Florczak-Wątor, 
A. Grabowski, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, Kraków 2021.
Gasparski W., O logicznej teorii projektowania ze szczególnym uwzględnieniem projektowania 
inżynierskiego, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej” 1978, nr 65/561.
Gierszewski J., Dobrowolski F., Gdaniec M., Wizerunek Policji w badaniach społecznych, 
[w:] Dobrostan w grupach dyspozycyjnych. Ujęcie współczesne i historyczne, red. J. Gier-
szewski, I. Osmólska, Uniwersytet Pomorski w Słupsku, Słupsk 2023, s. 61–84.
Gil D., Etyka funkcjonariusza Służby Więziennej. Czy właściwa postawa funkcjonariusza może 
oddziaływać programowo na skazanego?, [w:] Zasady etyki zawodowej w służbach mundu-
rowych, red. P. Jóźwiak, K. Opaliński, Szkoła Policji w Pile, Piła 2013, s. 44–50.
Gizicki W., Bylina S., Gizicka D., Educating for peace complementarity of the papal messages 
in the context of the World Day of Pace, „European Journal of Science and Theology”, 
June 2021, Vol. 17, No. 3, 65–76.
Glen A., Epistemological Determinants of Cognition of Subject Security, Central „European 
Journal of Security Studies” 2023, Vol. 1, Issue 1, s. 7–16.
Granat M., Godność człowieka z art. 30 Konstytucji RP jako wartość i jako norma prawna, 
„Państwo i Prawo” 2014, z. 8, s 19–16.
Granat W., Godność człowieka i jej współczesne uzasadnienia, [w:] Aby poznać Boga i człowie-
ka. Cz. 2, O człowieku dziś, red. B. Bejze, Warszawa 1974, s. 246–247.
Gronek K.A., Identyfikacja żołnierzy zawodowych z  wojskiem. Morale i przywództwo wojsko-
we, „Bezpieczeństwo Obronność Socjologia. Biuletyn” 2017, nr 2(4), s. 7–11.
Gronek  K.A.,  Prestiż  społeczny  Sił  Zbrojnych  RP  a  morale  żołnierzy,  „Bezpieczeństwo 
Obronność Socjologia. Biuletyn” 2015, nr 2(4), s. 28–48.
Gryz J., Wspólnota bezpieczeństwa, Humanities and Social Sciences 2015 HSS, Vol. XX, 
22 (1/2015), pp. 33–46.
Hac P., Współdziałanie policji i służby więziennej w ujawnianiu przestępstw oraz wykrywaniu 
sprawców, [w:] Rozważania nad problematyką bezpieczeństwa publicznego. Przeciwdzia-
łanie zagrożeniom. Rola służb, red. T. Kośmider, M. Strzec, Wydawnictwo Instytutu 
Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2019, s. 124–125.
Hartmann N., Metafizyczny problem wartości, [w:] Z fenomenologii wartości, red. W. Gale-
wicz, (Wydawnictwo PAT, Kraków 1988.
Hills M.D., Kluckhohn  and  Strodtbeck’s  Values  Orientation  Theory, „Online Readings in 
Psychology and Culture” 2002, 4(4), p. 5, https://doi.org/10.9707/2307-0919.1040, 
dostęp 12.11.2024.387 Wykaz źródeł i literatury
Hołub A., Zagrożenia współczesnego świata w pryzmacie ideologicznej „prawdy” radykalizmu, 
[w:]  Bezpieczeństwo  człowieka  a  prawda,  red.  E.  Jarmoch,  A.  Klim-Klimaszewska, 
S. Bylina, WN IKRiBL, Siedlce 2023, s. 69–80.
Jagusiak B., Rola filozofii społecznej w  określeniu zadań edukacji dla bezpieczeństwa, „Colloqiu 
Pedagogika” 2024, nr 2(54), s. 117–138.
Janczewski Z., Forma i materia sakramentów w: Leksykon Prawa Kanonicznego. Stowarzy-
szenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubel-
skiego; 2019. s 781–794.
Janik M., Koordynacja działań ratowniczych w sytuacjach kryzysowych, „Zeszyty Naukowe 
SGSP” 2018, nr 68(4), s. 45–58.
Janikowski W., Transcendentalia w teorii wartości Tadeusza Czeżowskiego, [w:] W. Tyburski, 
R. Wiśniewski (red.), Tadeusz Czeżowski (1889–1981). Dziedzictwo idei: logika – filozo -
fia – etyka , Wydawnictwo UMK, Toruń 2002, s. 161–169.
Januszewski M., Pykacz J., i in., Współpraca cywilno-wojskowa w sytuacjach kryzysu, Scien-
tific Journal of the Military Univeristy of Land Forces, Wydawnictwo Akademii 
Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki, Wrocław 2014.
Jarmoch E., Bylina S., Powstanie i organizacja Ligi Katolickiej w II Rzeczypospolitej, [w:] Hi-
storia – kultura – spółdzielczość. Studia i szkice dedykowane prof. dr hab. Zofii Chyrze-Ro -
licz, UPH, Siedlce 2014, s. 549–558.
Jarmoch E., Bylina S., Семья как основа воспитания в учении папы римсково фран-
циска в: социоиогические измерения личности студента в оброзователь-
ном процессе, Сборник материалов Республиканской аучной конференции 
Брест 17–18 апрела 2015 года, Брест 2015, c. 138–147.
Jarmoch E., Globalne postawy wobec religii, [w:] Religijność Polaków 1991, red. L. Adamczuk, 
W. Zdaniewicz, Główny Urząd Statystyczny, Zespół Wyznań Religijnych, Warszawa 
1993, s. 16–24.
Justyński K., Współdziałanie Policji z Państwową Strażą Pożarną na przykładzie województwa 
śląskiego, „Zeszyty Naukowe SGSP” 2017, nr 63/3, s. 47–56.
Kalaman M., Służba Więzienna w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, [w:] A. Mi-
siuk, M. Kalaman (red.), Kierunki zmian organizacyjno-technicznych w służbie więzien-
nej, Difin, Warszawa 2016, s. 28–38.
Kamiński A., Metoda, technika, procedura badawcza w pedagogice empirycznej, [w:] Metodolo-
gia pedagogiki społecznej, red. R. Wroczyński i T. Pilch, Wrocław 1974.
Kamiński R., Przekonanie religijne jako wskaźnik przynależności do parafii w  świetle badań 
socjologicznych, „Wiadomości Diecezjalne Podlaskie” 1984, nr 1, s. 17–32.
Kazuro A., Funkcjonowanie Sił Zbrojnych RP w sytuacjach kryzysowych, „Studia Bezpieczeń-
stwa Narodowego”2020, R. 10, nr 17, s. 111–128.
Kokiel A., System wartości życiowych szeregowych funkcjonariuszy Policji w dobie intensyfika -
cji zmian społeczno-kulturowych, [w:] Szeregowcy w grupach dyspozycyjnych. Socjologiczna 
analiza zawodu i jego roli w społeczeństwie, red. J. Maciejewski, A. Krasowska-Morut, 
A. Rusak, Wrocław 2009, s. 267–272.388 Wykaz źródeł i literatury
Kołodziejczyk A., Wojsko jako zbiorowość społeczna, „Bezpieczeństwo Obronność Socjolo-
gia. Biuletyn” 2016, nr 4(6), s. 5–17.
Kołodziejczyk K., Wartości w opiniach podchorążych i oficerów , „Poglądy i Doświadczenia” 
1996, nr 4, s. 44–57.
Konieczny M., Status, rola i zadania Straży Granicznej w Polsce, „Security, Economy & Law” 
2021, s. 31–42.
Konopka B., Patriotyzm i nacjonalizm od święta w przeddzień rocznicy stulecia odzyskania 
prze Polskę niepodległości, „Bezpieczeństwo. Obronność. Socjologia. Biuletyn” 2017, 
nr 1–2(7–8), s. 5–23.
Kowalczyk J., Znaczenie etyki zawodowej funkcjonariuszy Służby Więziennej, „Studia Admi-
nistracji i Bezpieczeństwa” 2023, nr 15, s. 67–84.
Kowalewski M., Kowalczyk B., Hendler Z., Systemy łączności radiowej w służbach bezpieczeń-
stwa publicznego w Polsce, „Telekomunikacja i Techniki Informacyjne” 2008, nr 3–4, 
s. 33–48.
Krąpiec M.A., Dobro wspólne, [w:] Powszechna encyklopedia filozofii, red. A. Maryniarczyk, 
t. II, PTTA, Lublin 2001, s. 628–639.
Kroczek P., Znaczenie preambuły do konkordatu z 1993 roku dla interpretatora, Annales Ca-
nonici, 14/2018, No. 2, s. 237–252.
Kruszka M., Etyka zawodowa funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, [w:] Zasady 
etyki zawodowej w służbach mundurowych, red. P. Jóźwiak, K. Opaliński, Szkoła Policji 
w Pile, Piła 2013, s. 84–91.
Krzewińska A., Grzeszkiewicz-Radulska K., Klasyfikacja sondażowych technik otrzymywa -
nia materiałów, „Przegląd Socjologiczny” 2013, nr 1, Vol. 62, s. 9–31.
Kto wygrał? Kto przegrał? Postawy społeczno-religijne diecezjan włocławskich 97, red. W. Zda-
niewicz, T. Zembrzuski, Ośrodek Sondaży Społecznych „Opinia”, Warszawa 1997.
Kubiak M., Etyka wojskowa jako etyka normatywna, „Zeszyty Naukowe Akademii Obrony 
Narodowej” 2004, nr 2(55), s. 316–331.
Kubiak M., Kadra Wojska Polskiego wobec kodyfikacji norm moralności zawodowej, [w:] Trans-
formacja instytucjonalno-organizacyjna wojska na progu XXI wieku, red. W. Chojnacki, 
AON, Warszawa 2004, s. 242–247.
Kubiak M., Marcinkowski M. (red.), Konteksty bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego – 
jedność w różnorodności, Siedlce 2021.
Kubiak M., Wychowawcze oddziaływanie etyki zawodowej na postawy kadry WP wobec in-
stytucji wojska i służby wojskowej, [w:] Edukacja w wyższych szkołach wojskowych, red. 
Ryszarda Stępnia, AON, Warszawa 2002, s. 235–242.
Kubiak W., Filozoficzne u  jęcie dobra w Sumie Teologii św. Tomasza z Akwinu, „Studia Philo-
sophiae Christianae” 1988, t. XXIV, nr 1, s. 182–193.
Kulczycki  R.,  Bezpieczeństwo  a  nauka  i  dydaktyka,  [w:]  K.  Jałoszyński,  B.  Wiśniewski, 
T. Wojtuszek red., Współczesne postrzeganie bezpieczeństwa, Bielsko-Biała 2007.
Laska A., Sprawiedliwość społeczna jako „pojęcie przygodnie sporne”, „Świat Idei i Polityki” 
2006, t. VI, s. 85–101.389 Wykaz źródeł i literatury
Leibniz G.W., Ogólne uwagi do zasad filozofii Kartezjusza , [w:] Pisma z teologii mistycznej, 
Wydawnictwo Znak, Kraków1994.
Lenart-Kłoś K., Wartości funkcjonariuszy Służby Więziennej, „Zeszyty Naukowe KUL” 2019, 
62, nr 1(245), s. 91–106.
Lewandowski M., Zadania Służby Więziennej na rzecz bezpieczeństwa państwa – kierunki 
zmian, „Wiedza Obronna”, t. 266–267, nr 1–2.
Lisowski  M.,  Zasady  etyki  zawodowej  funkcjonariuszy  Centralnego  Biura  Antykorupcyjne-
go i odpowiedzialność za ich nieprzestrzeganie na tle uregulowań obowiązujących w in-
nych służbach, [w:] Zasady etyki zawodowej w służbach mundurowych, red. P. Jóźwiak, 
K. Opaliński, Szkoła Policji w Pile, Piła 2013, s. 103–108.
Longstaff S., Military ethics and its application to the australian defence force, „United Service” 
2020, Vol. 71, No. 3, p. 5–8.
Maciąg T., Rola wartości moralnych w procesie resocjalizacji, „Bezpieczeństwo. Teoria i Prak-
tyka”, 2008, numer specjalny.
Maciejewski J., Bezpieczeństwo ontologiczne podejmowane we Wrocławskiej Szkole Socjologii 
Grup Dyspozycyjnych, [w:] Dobrostan w grupach dyspozycyjnych. Ujęcie współczesne i hi-
storyczne, red. J. Gierszewski, I. Osmólska, Uniwersytet Pomorski w Słupsku, Słupsk 
2023, s. 47–59.
Maciejewski J., Dojwa K., Uczestnictwo kobiet w Siłach Zbrojnych, Straży Granicznej i Policji 
– analiza socjologiczna, WSOWL, Wrocław 2012.
Makles C., Prolegomena do filozofii bezpieczeństwa , „Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edu-
kacja dla Bezpieczeństwa” 2011, nr 4, s. 21–28.
Maliszewski B., Metafora i aksjologia wzorzec człowieka w renesansowej literaturze parenetycz-
nej, „Przestrzenie Teorii” 2022, nr 37, s. 275–290.
Marek I., Militaryzacja Służby Więziennej, [w:] Służba Więzienna w systemie obronnym pań-
stwa, red. Z. Piątek, S. Olearczyk, Stowarzyszenie Ruch Wspólnot Obronnych, War-
szawa 2011, s. 106–115.
Mariański J., Dynamics of Changes in Rural Religiosity under Industrialization. The Case of 
Poland, „Social Compass” 1981, 28, nr 1, s. 633–678.
Mariański J., Godność ludzka jako wartość i sposoby jej uzasadniania w opinii młodzieży, 
„Zeszyty Naukowe KUL” 2019, 62, nr 4(248), s. 5–29.
Mariański  J.,  Modlitwa  indywidualna  jako  przedmiot  badań  socjologicznych,  „Collectanea 
Theologica” 1985, nr 3, s. 134–151.
Mariański J., Motywy wiary w świetle badań socjologicznych, „Collectanea Theologica” 1975, 
nr 45, z. 3, s. 137–150.
Mazuryk M., Zoń M., Słowo wstępne, [w:] M. Mazuryk, M. Zoń (red.), Służba więzienna. 
Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2013, s. 21.
Mieszalski S., O dydaktycznych uwarunkowaniach współpracy, „Kwartalnik Pedagogiczny” 
1982, nr 3–4, s. 63.
Minkina M., Problematyka wywiadu z pespektywy teorii stosunków międzynarodowych, 
„Secretum” 2014, nr 1, s. 44–62.390 Wykaz źródeł i literatury
Mis  A.,  Ontologia  jako  wstęp  do  filozofii,  „Edukacja  Filozoficzna  Dydaktyka  Filozofii” 
1988, Vol. 5, s. 263–274.
Misiuk A., Cywilne służby specjalne w Polsce po 1989 r. Próba refleksji, [w:] Urząd Ochrony 
Państwa 1990–2015, Warszawa 2015, s. 40–51.
Misiuk A., Policja Polska w świetle wypowiedzi komendantów głównych Policji w latach 
1990–2018, „Securitologia” 2018, nr 1.
Misiuk A., System wartości moralnych w policji polskiej okresu międzywojennego, [w:] Policja 
– etyka – Kościół, red. E. Wiszowaty, G. Kędzierska, W. Pływaczewski, Wyższa Szkoła 
Policji, Szczytno 2002.
Młynarska-Sobaczewska A., Dobro wspólne jako kategoria normatywna, „Acta Universitatis 
Lodziensis Folia Iuridica” 2009, nr 69, s. 61–72.
Moch N., Jagusiak B., Analiza strategiczna jako narzędzie projektowania strategii bezpieczeń-
stwa Unii Europejskiej, [w:] Teoretyczny wymiar bezpieczeństwa europejskiego, red. B. Ja-
gusiak, K. Karski, Warszawa 2017, s. 96–113.
Molesztak A., Hierarchia wartości moralnych, [w:] Moralność i etyka w ponowoczesności, red. 
Z. Sareło, Warszawa 1996, s. 133–137.
Najam A., The Four-C’s of Third Sector-Government Relations: Cooperation, Confrontation, 
Complementarity and Co-optation, „Nonprofit Management and Leadership” 2000, 
No. 10/4, s. 375–396.
Nauki o bezpieczeństwie: poszukiwanie podstaw, red. Szpyra R., Wyd. AszWoj, Warszawa 2022.
Nowak  M.,  Aksjologia  współczesnej  pedagogiki  resocjalizacyjnej  jako  podstawa  jej  sukcesu, 
„Roczniki Pedagogiczne” 2019, t. 11(47), numer specjalny, s. 17–28.
O Policję bliższą ludziom. Inspiracje pedagogiczne w służbie funkcjonariuszy, red. A. Zellma, 
E. Wiszowaty, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, Szczytno 2017.
O powinnościach żołnierskich, t. I, Na fundamencie historii i tradycji, red. A. Drzewiecki, Aka-
demia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, Wojskowe Centrum Edu-
kacji Obywatelskiej im. płk. dypl. Mariana Porwita, Napoleon V, Oświęcim 2016.
O powinnościach żołnierskich, t. II, Tym co polskość zachowali i o nią walczyli. red. M. Kar-
das, Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, Wojskowe Cen-
trum Edukacji Obywatelskiej im. płk. dypl. Mariana Porwita, Napoleon V, Oświę-
cim 2016.
O powinnościach żołnierskich, t. III, Na krętych drogach żołnierskich losów. red. A. Drzewiec-
ki, Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, Wojskowe Centrum 
Edukacji Obywatelskiej im. płk. dypl. Mariana Porwita, Napoleon V, Oświęcim 2016.
O powinnościach żołnierskich, t. IV, Między powołaniem a świadomym wyborem, suplement, 
red. M. Kardas, Akademia Marynarki Wojennej im. Boharerów Westerplatte, Woj-
skowe Centrum Edukacji Obywatelskiej im. płk. dypl. Mariana Porwita, Napole-
on V, Oświęcim 2016.
Odlanicka-Poczobutt M., Prakseologia a klasyczne kryteria oceny sprawności systemów logi-
stycznych, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria: Organizacja i Zarządza-
nie” 2014, z. 70, s. 339–355.391 Wykaz źródeł i literatury
Odziemkowski  J.,  Rola  wychowawcza  duszpasterstwa  wojskowego  w  latach  1918–1947, 
[w:] Dzieje kształcenia i wychowania w Polskiej Marynarce Wojennej, Akademia Marynar-
ki Wojennej, Gdynia 1998, s. 68–74.
Ostrowska R., Współpraca  służb  mundurowych  z  Systemem  Powiadamiania  Ratunkowego, 
„Przegląd Policyjny” 2021, R. 31, nr 2 (2021), s. 267–277.
Ostrowska U., Aksjologia pedagogiczna − subdyscyplina naukowa pedagogiki, „Roczniki Pe-
dagogiczne” 2017, t. IX(45), nr 2.
Pamięć o nich nigdy nie zaginie…, [w:] Mogiły żołnierskie 7. Pułku Ułanów Lubelskich im. 
Gen.  Kazimierza  Sosnkowskiego,  red.  L.  Celej,  S.  Bylina,  M.  Chabrowski,  J.  Cyga, 
W.K. Cygan, A. Kuligowska, J. Kuligowski, K. Szczypiorski, Muzeum Ziemi Miń-
skiej, Mińsk Mazowiecki 2014, s. 149–150.
Papuziński  A.,  Aksjologiczne  podstawy  międzynarodowej  polityki  zrównoważonego  rozwoju 
(Metodologiczne aspekty badań), [w:] Die Zukunft Europas und das Problem mit den Wer-
ten, ed. Badura H., Wissenschaftliche Schriftenreihe der Europäische Akademie für 
Lebensforschung, Integration und Zivilgesellschaft, Wien 2011, Vol. 13, p. 175–196.
Pasierbek W., Szlachta B., Słowo wstępu, [w:] Etyka współczesna, red. A. Bugajska, P. Świercz, 
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, Kraków 2024, s. 7–8.
Pawełczyńska A., Postawy ludności wiejskiej wobec religii, „Roczniki Socjologii Wsi” 1968, 
t. VIII, s. 71–93.
Pawłowski  A.,  Etyka  polskiej  Policji.  Próba  zestawienia  głównych  problemów,  [w:]  Policja 
w Polsce. Stan obecny i perspektywy, Tom 1, pod red. A. Szymoniak, W. Ciepiela, Wyd. 
Naukowe INPiD Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań 2007, s. 251–259.
Pawłowski A., Rola i znaczenie etyki w formacjach policyjnych, [w:] Etyka Zawodowa Straży 
Granicznej. Materiały pokonferencyjne, red. J.R. Szczerba, Kętrzyn 2000, s. 53–55.
Perez C., The Science and Ethos of Military Intervention, „Peace Review” 2018, Vol. 30, No. 4, 
509–517.
Pichlak M., Między aksjologią a ontologią dyskursu konstytucyjnego. Obiektywizacja wartości 
w prawie, „Przegląd Prawa i Administracji” 2014, XCVI, s. 39–56.
Piechowiak M., Filozoficzne podstawy rozumienia dobra wspólnego , „Kwartalnik Filozoficz -
ny” 2003, XXXI, 2, s. 5–35.
Pieczywok A., Podstawowe kategorie etyczno-prawne i organizacyjne w pracy zawodowej funk-
cjonariuszy służb bezpieczeństwa publicznego, „Przegląd Prawno-Ekonomiczny” 2018, 
43, 2, s. 183–197.
Pilecki G., Wybrane problemy etyki zawodowej funkcjonariuszy służby więziennej, [w:] Wybra-
ne zagadnienia psychospołeczne instytucji penitencjarnych, red. H. Chmielewska et al., 
Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu, Kalisz 1996.
Pisarski M., Bylina S., Gaweł A., Adamski A., The Social Impact of Papal Messages on the 
World Day Of Peace in The Light of Sociological Analysis of Data From Twitter, „Europe-
an Journal of Science and Theology” 2025, February.
Piwowarow W.G., Badania socjologiczne nad religią i ateizmem w Związku Radzieckim, 
„Euhemer” 1977, nr 4, s. 127–135.392 Wykaz źródeł i literatury
Piwowarski J., Czop A., Kultura moralno-etyczna jako fundament skuteczności polskiej Policji, 
[w:] 225 lat policji w Polsce. Policja współczesna, red. P. Majer, M. Seroka, Uniwersytet 
Warmińsko-Mazurski, Olsztyn 2017, s. 187–202.
Piwowarski  W.,  Operacjonalizacja  pojęcia  „religijność,  „Studia  Socjologiczne”  1975,  nr  4, 
s. 171.
Płoski T., Działalność Policji w świetle międzynarodowych standardów praw człowieka i zasad 
etyki zawodowej policjanta, [w:] Z. Kępa, A. Szerauc (red.), Ku etycznym zasadom służb 
mundurowych, Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, Płock 2009.
Płoski T., Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój. Nauczanie pasterskie Biskupa Polowego 
Wojska Polskiego 8 V – 31 XII 2009, red. Z. Kępa, Wydawnictwo Adam Marszałek, 
Toruń 2010.
Płoski T., Miłość  żąda  ofiary.  Nauczanie  pasterskie  Biskupa  Polowego  Wojska  Polskiego 
1 I – 31 VIII 2008, red. Z. Kępa, Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblios, 
Warszawa 2008.
Polin R., The philosophy of values in France, [w:] M. Farber (red.), Philosophy thought in France 
and the United States, University of Buffalo, Buffalo, New York 1950.
Potencjał  kadrowy  Służby  Więziennej  w  kontekście  wykonywanych  zadań  służbowych,  red. 
M. Szewczyk, S. Grzesiak, Wyższa Szkoła Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2022.
Prawda, kłamstwo, przemilczenie w literaturze pięknej i wybranych tekstach kultury, red. M. Wa-
not-Miśtura, E. Wierzbicka-Piotrowska, Elipsa, Warszawa 2024.
Prońko J., Teoretyczne  aspekty współdziałania, [w:] Współdziałanie struktur  organizacyjnych 
resortu spraw wewnętrznych i administracji z pozostałymi elementami systemu obronnego, 
red. E. Nowak i B. Wiśniewski, MSWiA, Warszawa 2006.
Przesławski T., Normy etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, 
„Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2015, nr 89, s. 45–59.
Ptaszek S.W., Wychowanie dla bezpieczeństwa a efektywność nauczania etyki wojskowej: teoria 
i praktyka. Cz. 1, „Studia Bezpieczeństwa Narodowego” 2015, nr 8, s. 261–270.
Rembierz M., Epistemologia  Jana  Woleńskiego  w  kontekście  polskich  tradycji  filozoficznych , 
[w:] Studia z Filozofii Polskiej 2008, t. 3, s. 377–386.
Romanowska M., Dworzecki Z., Teoria i praktyka zarządzania, [w:] Podstawy organizacji 
i zarządzania, red. M. Romanowska, Difin, Warszawa 2001.
Rosa R., Wybrane koncepcje bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego w dziejach myśli filo -
zoficznej – wartości historyczne i współczesne, [w:] Filozofia bezpieczeństwa personalnego  
personalnego i strukturalnego tradycja – współczesność – nowe wyzwania, red. R. Rosa, 
M. Lipińska-Rzeszutek, M.J. Kubiak, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 
2008, 9–67.
Ruczkowski P., Aksjologia samorządowych instytucji oszczędnościowo-kredytowych – czy to jesz-
cze ma sens? „Studia Prawnoustrojowe” 2024, nr 65, s. 435–452.
Rzymowski J., Prawo jako problem ontologiczny – czym jest prawo, „Przegląd Prawa Publicz-
nego” 2022, nr 12, s. 7–14.393 Wykaz źródeł i literatury
Siemak Z., Tradycje i etyka zawodowa w świadomości współczesnych policjantów. Raport z ba-
dań, „Przegląd Policyjny” 2004, nr 1–2, s. 171–181.
Sitek B., Zasady etyczne stosowane w cyberprzestrzeni, [w:] B. Sitek, J. Knap, S. Sagan, Ł. Ro-
man, Nowoczesne narzędzia informatyczne w przeciwdziałaniu zagrożeniom bezpieczeń-
stwa, WSGE, Józefów 2016, s. 71–84.
Skorupa A., Wartości uniwersalne w polityce, [w:] Partnerstwo Wschodnie: etyczne i społeczno-
-prawne aspekty relacji między Unią Europejską a Ukrainą, t. 1, Etyczne aspekty relacji 
między Unią Europejską a Ukrainą, Gorzów Wielkopolski 2018, s. 37–49.
Skrabacz A., Postawy żołnierzy Wojska Polskiego wobec religii i nauki Jana Pawła II. Komu-
nikat z badań, [w:] Święty Jan Paweł II syn oficera Wojska Polskiego , red. A. Skrabacz, 
J. Dohnalik, MON, WCEO, Ordynariat Polowy, Warszawa 2016, s. 129–144.
Skuczyński P., Społeczne odczytanie Konstytucji RP a aksjologia konstytucyjna i konstytucyjna 
ontologia społeczna, „Archiwum Filozofii Prawa i  Filozofii Społecznej” 2022, nr  1, 
s. 100–112.
Sobczyk P., Aksjologia Konstytucji RP w postulatach Episkopatu Polski, „Seminare” 2008, 
nr 25, s. 159–172.
Socjologiczny wizerunek profesjonalnych Sił Zbrojnych RP, red. A. Orzyłowska, MON. De-
partament Wychowania i Promocji Obronności, Warszawa 2012.
Sosnowski L., Wittgenstein L., Transcendentalizm a problem wartości, [w:] J. Lipiec (red.), 
Studia z ontologii i epistemologii wartości, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1990.
Sprengel B.,  Etyka  zawodowa  policjanta, [w:]  B. Sprengel, A.  Strzelecki (red.), Urzędnik 
w administracji publicznej, Włocławek 2005.
Spychała M., Projektowanie ergonomiczne systemów z uwzględnieniem kompetencji wykonaw-
ców zadań, „Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej” 2014, nr 63, Organizacja 
i Zarządzanie.
Stabryła A., Generalne formuły postępowania badawczego w procesie projektowania, „Zeszyty 
Naukowe. Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna” 2012, nr 1(20), s. 175.
Stanar D., The vital significance of military ethics, „Journal of Military Ethics” 2021, Vol. 20, 
No. 3/4, s. 237–250.
Statut Ordynariatu Polowego w Polsce, „Biuletyn Urzędowy Ordynariatu Polowego” 2021, 
nr 1(1).
Stefański M., Etos  zawodowy  funkcjonariusza  policji, [w:] 225  lat  policji  w  Polsce.  Policja 
współczesna, red. P. Majer, M. Seroka, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn 
2017, s. 229–244.
Stochmal M., Funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej w świetle badań socjologicznych, 
„Zeszyty Naukowe SGSP” 2013, 48, nr 3.
Stoiński A., Przeobrażenia idei sprawiedliwości społecznej, „Roczniki Filozoficzne” 2018, 
t. LXVI, nr 1, s. 79–97.
Sulmasy D.P., Four Basic notions of the common good, „ST John’s Law Review” 2001, 75, 
s. 303–310.394 Wykaz źródeł i literatury
Szczerba  J.R.,  Uwarunkowania  moralno-etyczne  postaw  funkcjonariuszy  Straży  Granicz-
nej  w  świetle  wyników  badań  socjologicznych  przeprowadzonych  w  Straży  Granicznej, 
[w:] J.R. Szczerba (red.), Etyka zawodowa Straży Granicznej. Materiały pokonferencyjne, 
Kętrzyn 2000, s. 89–122.
Sztompka P., Teoria socjologiczna końca XX wieku. Wstęp do wydania polskiego, [w:] J. Tur-
ner, Struktura teorii socjologicznej, PWN, Warszawa 1995.
Szymańska P., Czajka B., Duda D., Thomas A., Rola Służby Więziennej w systemie bezpie-
czeństwa państwa, [w:] Zrównoważony rozwój europejski i zielony ład imperatywami do-
skonalenia warsztatu naukowca, red. J. Buzka, H.A. Kretka, M. Staniszewskiego, wy-
dawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice, 2023.
Ślipko T., Deontologia jej dzieje i miejsce w systemach etycznych, „Sudia Philosophiae Chri-
stianae UKSW” 2004, 40(2), s. 83–97.
Święcicki A., Społeczne uwarunkowania polskiej religijności, „Więź” 1977, nr 5–6, s. 3–20.
Święty Jan Paweł II syn oficera Wojska Polskiego , MON, Ordynariat Polowy, WCEO, War-
szawa 2014.
Świniarski J., Filozofia bezpieczeństwa personalnego i  strukturalnego – próbą kompleksowego 
ujęcia wyzwań współczesności, [w:] Filozofia bezpieczeństwa personalnego …, s. 177–197.
Świniarski J., O kryzysie etyki, etyki wojskowej i niektórych poszukiwaniach nowego jej Paradyg-
matu, „Edukacja Humanistyczna w Wojsku” 2005, nr 2, s. 5–23.
Tytyk E., Projektowanie ergonomiczne, PWN, Warszawa–Poznań 2001.
Trzosa A., Łyziński K., The Potential of Emergency Medical Response to CBRNE Threats 
in the Context of Military-Civilian Cooperation, SAFETY & FIRE TECHNOLOGY, 
Vol. 64 ISSUE 2, 2024, p. 158–174.
Urban P., Etyka zawodowa policjanta. Część II. Badania ankietowe, „Zagadnienia Społecz-
ne” 2020, nr 1(13), s. 98–111.
Urbańska M., Problematyka wartości w wybranych lirykach Jacka Bierezina, „Acta Universi-
tatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica” 2024, nr 1(68), s. 163–184.
W.  Ptaszek  S.,  Wychowawcze  moralne  w  opiniach  podchorążych  WAT,  [w:]  Edukacja 
w  wyższych  szkołach  wojskowych, red. Ryszarda Stępnia, AON, Warszawa 2002, 
s. 253–258.
Wardzała-Kordyś J., Perchla-Włosik A., Funkcjonariusze Służby Więziennej. Wybrane aspekty 
socjologiczne, [w:] Grupy dyspozycyjne w obliczu Wielkiej Zmiany: kulturowe i społeczne 
aspekty funkcjonowania w świetle procesów integracyjnych, red. J. Maciejewski, M. Bo-
dziany,  K.  Dojwa,  Wydawnictwo  Uniwersytetu  Wrocławskiego,  Wrocław  2010, 
s. 507–515.
Wendland M., Epistemologia Kanta jako rozwiązanie sporu empiryzmu z racjonalizmem, „Fi-
lozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna” 2012, t. I, nr 2, s. 155–168.
Władecka G., Rola szkoły, wojska, Kościoła w kształtowaniu postaw patriotycznych młodzieży 
poborowej na podstawie badań w województwie częstochowskim, [w:] Rola Kościoła i tra-
dycji chrześcijańskiej w patriotycznym wychowaniu żołnierza polskiego, red. J. Słupecki, 
Gdynia 1991, s. 41–47.395 Wykaz źródeł i literatury
Wojtyła K., Miłość i odpowiedzialność, [w:] Człowiek i moralność, red. T. Styczeń, J. Gałkow-
ski, A. Rodziński, Lublin 1982, s. 24–34.
Wróblewski R., Jak uprawiać nauki o bezpieczeństwie?, [w:] Kultura bezpieczeństwa. Potrzeby 
i uwarunkowania. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Marianowi Cieślarczyko-
wi z okazji siedemdziesiątych urodzin, t. I, red. S. Jaczyński, J. Kunikowski, Uniwersytet 
Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, Siedlce 2016, s. 91–108.
Wrzosek M., Dylematy prognozowania w naukach o bezpieczeństwie, [w:] Dylematy bezpie-
czeństwa i zarządzania w kontekście współczesnych wyzwań i zagrożeń, red. M. Wrzosek, 
ASzWoj, Warszawa 2023, s. 20–47.
Wrzosek M., Prakseologiczny wymiar jakości informacji rozpoznawczej, [w:] Prakseologia w za-
rządzaniu i dowodzeniu. Tom 4. Ekonomiczność w dowodzeniu, red. J. Wołejszo, ASz-
Woj, Warszawa 2017, s. 117–137.
Wyszomirska M., Konieczny A., Problems  and  Directions  of  Cooperation  of  the  National 
Rescue and Firefighting System with the Structures of Local Self-Government, SAFETY 
& FIRE TECHNOLOGY, Vol. 60 ISSUE 2, 2022, pp. 60–76.
Zacharuk T., Prawda o inkluzji w kontekście bezpieczeństwa, [w:] Bezpieczeństwo człowieka 
a prawda, red. E. Jarmoch, A. Klim-Klimaszewska, S. Bylina, WN IKRiBL, Siedlce 
2023, s. 17–24.
Zaremba J., Aksjologia prawa finansowego , „Białostockie Studia Prawnicze” 2020, Vol. 25 
nr 1, s. 89–98.
Zdaniewicz  W.,  Religijność  podchorążych,  kadetów  i  marynarzy  Marynarki  Wojennej  RP, 
[w:] Rola Kościoła i tradycji chrześcijańskiej w patriotycznym wychowaniu żołnierza pol-
skiego. Materiały konferencji naukowej, Gdynia 1991.
Zięba R., O tożsamości nauk o bezpieczeństwie, „Zeszyty Naukowe AON” 2012, nr 1 (186).
Zubrzycki W., Postawa policjantów pododdziałów antyterrorystycznych Policji w świetle badań 
naukowych, [w:] M. Fałdowska, A. Filipek, J. Ważniewska (red.), Morale, cz. 2, Morale 
w świetle wyników badań i w procesie dydaktycznym, Warszawa 2016, s. 20–37.
Żak M., Miejsce etyki zawodowej w służbie polskiego policjanta, „Górnośląskie Studia Socjo-
logiczne. Seria Nowa” 2013, s. 165–184.
Żeber-Dzikowska I., Edukacyjne wyzwania dla bezpieczeństwa i odpowiedzialności w aspek-
cie zrównoważonego rozwoju, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a prawda, red. E. Jarmoch, 
A. Klim-Klimaszewska, S. Bylina, WN IKRiBL, Siedlce 2023, s. 35–54.
Źródła internetowe
22 zasady postępowania dobrego dowódcy OSP/PSP – Droga Ratownika, https://www.droga-
ratownika.pl/22-zasady-postepowania-dobrego-dowodcy-osppsp, dostęp 1.04.2025.
Aksjologia, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/aksjologia;3866999.html, dostęp 10.05.2025.
Aksjologia, https://sjp.pwn.pl/sjp/aksjologia;2439226.html, dostęp 20.12.2024.396 Wykaz źródeł i literatury
Argandoña A., The Common Good, IESE Business School Working Paper 2011, No. 937, 
https://ssrn.com/abstract?1947309 lub http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1947309 9, 
dostęp 10.05.2025.
Bednik  M.,  Postępowanie  na  miejscu  zdarzenia  drogowego,  https://wielkopolska.policja.
gov.pl/wlk/dzialania-policji/ruch-drogowy/aktualnosci/178077,postepowanie-na-
miejscu-zdarzenia-drogowego.html, dostęp 10.05.2025.
Bezpieczeństwo na akwenach wodnych w sezonie letnim, https://www.gov.pl/web/kppsp-ni-
sko/bezpieczenstwo-na-akwenach-wodnych-w-sezonie-letnim, dostęp 10.05.2025.
Biskup  Romuald  Kamiński, https://episkopat.pl/biskup-romuald-kaminski-2, dostęp 
1.07.2023.
Biskup Wiesław Lechowicz, https://episkopat.pl/en/biskup-wieslaw-lechowicz-2, dostęp 
1.07.2023.
Bołotowicz D., Porozumienie między SG i KAS. Dostęp online: file:///C:/Users/Ja/Do -
wnloads/Porozumienie-miedzy-SG-i-KAS-1.pdf, 2017, dostęp 10.04.2024.
CBOS, https://www.cbos.pl/PL/home/home.php, dostęp 10.07.2025.
CBOS, Komunikat z badań „Religijność Polaków w ostatnich dziesięcioleciach”, nr 50/2024, 
https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_050_24.PDF, dostęp 10.08.2025.
Dąbrowski  W.,  Najnowsze  technologie  w  Policji,  https://gazeta.policja.pl/997/archi-
wum-1/2020/numer-178-styczen-2020/184130,Najnowsze-technologie-w-Policji.
html, dostęp 1.04.2025.
Demmke Ch., Le Bihan A., INNOVATION AND EFFECTIVENESS OF ETHICS PO-
LICIES IN CENTRAL PUBLIC ADMINISTRATIONS IN EUROPE, Study for the 
Polish Presidency of EUPAN April 2025, Innovation-and-effectiveness-of-ethics-
-policies_report.pdf, dostęp 10.05.2025.
Deontologia,  https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/deontologia;3891845.html,  dostęp 
10.05.2025.
Długosz Z., Pojęcie bezpieczeństwa jako kategorii ontologicznej, www. im.org.pl/ins/news/
ontologia.pdf, dostęp 20.01.2018.
Dobro wspólne, https://mfiles.pl/pl/index.php/Dobro, dostęp 10.05.2025.
Dzielnicowy  bliżej  nas  –  o  program, https://dzielnicowy-blizej-nas.policja.pl/dbn/o-pro-
gramie, dostęp 9.03.2025.
Encyklopedia PWN [online], aksjologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, dostęp 28.11.2022.
Encyklopedia PWN, aksjologia, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/aksjologia;3866999.
html, dostęp 20.12.2024.
Epistemologia, https://sjp.pwn.pl/slowniki/epistemologia.html, dostęp 10.03.2025.
Etos, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/etos;3898924.html, dostęp 10.05.2025.
Etyka, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/etyka;3898956.html, dostęp 10.05.2025.
Gajewska E., Wspólne szkolenia funkcjonariuszy SG i innych służb, https://www.strazgra-
niczna.pl/pl/aktualnosci/3251,Wspolne-szkolenia-funkcjonariuszy-SG-i-innych-
sluzb.html, dostęp 10.04.2025.
Godność, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/godnosc;3906325.html, dostęp 10.05.2025.397 Wykaz źródeł i literatury
Gruber T.R., Toward Principles for the Design of Ontologies Used for Knowledge Sharing, Stan-
ford Knowledge Systems Laboratory, Stanford University, 1993, http://tomgruber.
org/writing/onto-design.pdf, dostęp 10.06.2025.
Grupa MSWiA, https://bip.mswia.gov.pl/bip/grupa-mswia/18094,Grupa-MSWiA.html, 
dostęp 20.06.2016.
Grzenia  J.,  metoda,  metodyka,  metodologia,  https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/metoda-
-metodyka-metodologia;7632.html, dostęp 10.02.2025.
Karbowniczek  K.,  „Bezpieczny  Maluch”  w  Lublinie,  https://lubelska.policja.gov.pl/lub/
aktualnosci/141970,Bezpieczny-Maluch-w-Lublinie.html, dostęp 5.05.2025.
Kierowanie i dowodzenie Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej https://www.bbn.gov.pl/
dokumenty/zalaczniki/1/1-14061.jpg, dostęp 15.05.2015.
KMP Lublin, Bezpieczna szkoła, https://lublin.policja.gov.pl/llu/informacje/aktualnosci
/107329,Bezpieczna-szkola.html, dostęp 5.05.2025.
KMP Lublin, Jestem Bezpieczny, https://lublin.policja.gov.pl/llu/informacje/aktualnosci
/33133,Jestem-Bezpieczny.html, dostęp 9.05. 2025.
KMP Lublin, Projekt  edukacyjny:  „BEZPIECZNY  INTERNET”, https://lublin.policja.
gov.pl/llu/prewencja/programy-i-projekty-edu/64492,Projekt-edukacyjnyquotBEZ
PIECZNY-INTERNETquot.html, dostęp 9.05.2025.
Kodeksy etyczne, https://antykorupcja.gov.pl/ak/import/kodeksy-etyczne, dostęp 21.05.2025.
Kolegium do spraw służb specjalnych, https://bip.abw.gov.pl/bip/nadzor-i-kontrola/kolegium-
ds-sluzb-spec/18,Kolegium-ds-sluzb-specjalnych.html, dostęp 21.05.2025.
Kolegium ds. służb specjalnych, https://bip.abw.gov.pl/bip/nadzor-i-kontrola/kolegium-ds-
sluzb-spec/18,Kolegium-ds-sluzb-specjalnych.html, dostęp 21.06.2025.
Komenda Główna Policji i Inspekcja Handlowa Artykułów Rolno-Spożywczych wzmocnią współ-
pracę w celu przeciwdziałania i wykrywania oszustw żywnościowych, https://policja.pl/
pol/aktualnosci/227444,komenda-glowna-policji-i-inspekcja-handlowa-artykulow- 
rolno-spozywczych-wzmocnia.html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Komenda Główna Straży Granicznej, Wspólne ćwiczenia służb CEPEX 2024, https://stra-
zgraniczna.pl/pl/aktualnosci/13879,Wspolne-cwiczenia-sluzb-CEPEX-2024.html, 
dostęp 24.10.2024.
Komendanci PSP i KGP podpisali porozumienie ws. współdziałania policji i straży, https://
www.radiomaryja.pl/informacje/komendanci-psp-i-kgp-podpisali-porozumienie-
ws-wspoldzialania-policji-i-strazy, dostęp 10.04.2025.
Konieczny  A.,  Prawo  musi  dogonić  rzeczywistość  |  Przegląd  Pożarniczy  –  PP  KGPSP, 
https://www.ppoz.pl/czytelnia/organizacja/Prawo-musi-dogonic-rzeczywi-
stosc/idn:2142, dostęp 1.04.2025.
Korsgaard Ch.M., The sources of normativity, „The Tanner Lectures on Human Values”, 
t. XV, Salt Lake City 1994 (wersja online), https://tannerlectures.utah.edu/_docu-
ments/a-to-z/k/korsgaard94.pdf, dostęp 20.12.2024.
Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa, https://policja.pl/pol/mapa-zagrozen-bezpiecze
/33880,dok.html, dostęp 10.06.2025.398 Wykaz źródeł i literatury
Krawczyk M., Broszura na temat Krajowej Administracji Skarbowej, Izba Administracji Skar-
bowej  w  Poznaniu,  https://www.wielkopolskie.kas.gov.pl/documents/3470530/ 
4875518/20170221.1.broszura+KAS.pdf, dostęp 16.01.2024.
Kręci Mnie Bezpieczeństwo… przez cały rok szkolny. Nowa akcja MSWiA i Policji, https://
policja.pl/pol/aktualnosci/148080,Kreci-Mnie-Bezpieczenstwo-przez-caly-rok-
szkolny-Nowa-akcja-MSWiA-i-Policji.html, dostęp 10.06.2025.
Lista biura mon, http://www.mon.gov.pl/ministerstwo/lista-biura, dostęp 20.06.2016.
Lista departamentów mon, http://www.mon.gov.pl/ministerstwo/lista-departamenty, do-
stęp 20.06.2016.
Lista  kierownictwa  mon,  http://www.mon.gov.pl/ministerstwo/kierownictwo/lista,  do-
stęp 20.06.2016.
Metoda, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/metoda;3940107.html, dostęp 10.02.2025.
Metodologia nauk, https://encyklopedia.pwn.pl/szukaj/metodologia%20nauk.html, do-
stęp 10.02.2025.
Metodologia, https://sjp.pwn.pl/sjp/metodologia;2567697.html, dostęp 10.02.2025.
Metodyka, https://sjp.pwn.pl/slowniki/metodyka.html, dostęp. 10.02.2025.
Michalska A., Ćwiczenia służb granicznych Grupy Wyszehradzkiej, https://www.cs.strazgra-
niczna.pl/cs/aktualnosci/46345,Miedzynarodowe-cwiczenia-sluzb-granicznych- 
Grupy-Wyszehradzkiej.html, dostęp 10.04.2025.
Minister Koordynator Służb Specjalnych, https://bip.abw.gov.pl/bip/nadzor-i-kontrola/minister-
koordynator-sl/324,Minister-Koordynator-Sluzb-Specjalnych.html, dostęp 20.06.2025.
Misja i zadania Państwowej Straży Pożarnej, https://www.gov.pl/web/kgpsp/misja-i-zada-
nia, dostęp 10.05.2025.
Misja/zadania, https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/misja-zadania, dostęp 10.03.2025.
MOPR Lublin, Spotkanie tematyczne pt. „Bezpieczny Senior”, https://mopr.lublin.eu/754-
-spotkanie-tematyczne-pt-bezpieczny-senior, dostęp 9.05.2025.
Moralność, https://sjp.pwn.pl/slowniki/moralno%C5%9B.html, dostęp 10.05.2025.
MSWiA Rady komisje komitety zespoły, https://www.gov.pl/web/mswia/rady-komisje-ko-
mitety-zespoly?page=2&size=10, dostęp 15.03.2025.
Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Poznaniu Lp0.410.25.1.2024, Wystąpienie Pokontrolne 
P/24/005 Funkcjonowanie systemu powiadamiania ratunkowego w zakresie numeru alar-
mowego  112, https://www.poznan.uw.gov.pl/system/files/kontrole/funkcjonowanie_
systemu_powiadamiania_ratunkowego_w_zakresie_numeru_alarmowego_112.pdf, 
dostęp 1.04.2025.
Najwyższa Izba Kontroli, https://www.nik.gov.pl/plik/id.pdf, dostęp 17.01.2025.
NIK krytycznie o braku cyfrowego systemu łączności radiowej dla służb ratowniczych, https://
tetraforum.pl/nik-krytycznie-o-braku-cyfrowego-systemu-lacznosci-radiowej-dla-
sluzb-ratowniczych, dostęp 1.04.2025.
Nowy  statut  i  struktura  organizacyjna  Komendy  Głównej  PSP,  https://www.gov.pl/web/
kgpsp/nowy-statut-i-struktura-organizacyjna-komendy-glownej-psp-od-13-
wrzesnia-2024-r, dostęp 10.10.2024.399 Wykaz źródeł i literatury
Noy N.F., McGuinness D.L., Ontology Development 101: A Guide to Creating Your First On-
tology, SMI Tech., Stanford University, http://www.ksl.stanford.edu/people/dlm/pa-
pers/ontology101/ontology101-noy-mcguinness.html, dostęp 15.05.2025.
Ontologia, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/ontologia.html, dostęp 10.10.2025.
Opis struktury organizacyjnej Komendy Głównej Policji, https://kgp.bip.policja.gov.pl/kgp/
struktura-organizacyjn/39039,Struktura-organizacyjna-Komendy-Glownej-Policji.
html, dostęp 10.05.2025.
Organy  i  jednostki  organizacyjne  podległe  lub  nadzorowane  przez  ministra,  https://www.
gov.pl/web/mswia/organy-i-jednostki-organizacyjne-podlegle-lub-nadzorowane-
przez-ministra, dostęp 15.03.2025.
Państwowego Instytutu Badawczego do Ministerstwa Cyfryzacji wraz ze zmianą nazwy Instytut Łącz-
ności – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie, https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/
instytut-acznosci-panstwowy-instytut-badawczy-w-warszawie, dostęp 15.03.2025.
Podpisanie porozumienia o współpracy pomiędzy clkp, komendantem głównym policji i uniwer-
sytetem  medycznym  w  Białymstoku,  https://policja.pl/pol/aktualnosci/192248,po-
dpisanie-porozumienia-o-wspolpracy-pomiedzy-clkp-komendantem-glownym-pol
icji-i.html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Podpisanie  porozumienia  w  muzeum  powstania  warszawskiego,  https://policja.pl/pol/ak-
tualnosci/166899,podpisanie-porozumienia-w-muzeum-powstania-warszawskiego.
html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Podpisanie  porozumienia  z  TVP,  https://policja.pl/pol/aktualnosci/118298,podpisanie-
-porozumienia-z-tvp.html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Podpisano  porozumienie  o  współdziałaniu  dolnośląskiej  policji  z  nadodrzańskim  oddziałem 
straży  granicznej,  https://policja.pl/pol/aktualnosci/podpisano-porozumienie-o-
wspoldzialaniu-dolnoslaskiej-policji-z-nadodrzanskim-od.html, dostęp 1.04.2024.
Policja  i  Generalny  Konserwator  Zabytków  podpisali  porozumienie, https://policja.pl/pol/
aktualnosci/154727,policja-i-generalny-konserwator-zabytkow-podpisali-porozum
ienie.html, dostęp 1.04.2024.
Policja  włącza  się  w  „Dzieciństwo  bez  przemocy”,  https://mazowiecka.policja.gov.pl/ra/
aktualnosci/aktualnosci/104733,Policja-wlacza-sie-w-kampanie-Dziecinstwo-bez-
przemocy.html, dostęp 7.05.2025.
Porozumienie między Komendantem Głównym Policji a Towarzystwem Przyjaciół Dzieci, 
https://policja.pl/pol/aktualnosci/223809,porozumienie-miedzy-komendantem
-glownym-policji-a-towarzystwem-przyjaciol-dzieci.html?search=549859778, do-
stęp 1.04.2024.
Porozumienie o współpracy między IPN a Komendą Główną Policji, https://policja.pl/pol/
aktualnosci/139271,porozumienie-o-wspolpracy-miedzy-ipn-a-komenda-glowna-
policji.html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie  o  współpracy  policji  z  portami  lotniczymi,  https://policja.pl/pol/aktualn-
osci/87285,porozumienie-o-wspolpracy-policji-z-portami-lotniczymi.html?se-
arch=549859778, dostęp 1.04.2024.400 Wykaz źródeł i literatury
Porozumienie o współpracy pomiędzy 11 małopolską brygadą obrony terytorialnej i komendą 
wojewódzką  policji  w  Krakowie,  https://policja.pl/pol/aktualnosci/190535,porozu-
mienie-o-wspolpracy-pomiedzy-11-malopolska-brygada-obrony-terytorialnej-i-.
html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie Policji z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, https://policja.pl/pol/aktualnosci/ 
126809,porozumienie-policji-z-fundacja-dajemy-html, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie  policji  z  uniwersytetem,  https://policja.pl/pol/aktualnosci/213332,porozu-
mienie-policji.html, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie pomiędzy KGP a KNF, https://policja.pl/pol/aktualnosci/184108,porozu-
mienie-pomiedzy.html, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie pomiędzy Policją a Urzędem Lotnictwa Cywilnego, https://policja.pl/pol/ak-
tualnosci/100279,porozumienie-pomiedzy.html, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie w sprawie ogólnopolskiego konkursu plastycznego „fundusze europejskie w drodze 
do  szkoły”,  https://policja.pl/pol/aktualnosci/71367,porozumienie-w-sprawie-ogo
lnopolskiego-konkursu-plastycznego-fundusze-europejski.html, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie w sprawie współpracy Policji i Stowarzyszenia Weteranów Działań Poza Grani-
cami Rzeczypospolitej Polskiej, https://policja.pl/pol/aktualnosci/223309,porozumi-
enie-w-sprawie-wspolpracy-policji-i-stowarzyszenia-weteranow-dzialanhtm, dostęp 
1.04.2024.
Porozumienie z Archiwum Akt Nowych, https://policja.pl/pol/aktualnosci/185696,poro-
zumienie-z-archiwum-html, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie z opolskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska, https://policja.pl/
pol/aktualnosci/208984,porozumienie-z-opolskim-wojewodzkim-inspektorem-oc
hrony-srodowiska.html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Porozumienie z Państwową Strażą Pożarną, https://isp.policja.pl/isp/aktualnosci/14887, 
Porozumienie-z-Panstwowa-.html, dostęp 24.10.2024.
Prakseologia, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/prakseologia.html, dostęp 10.05.2025.
Prakseologia, https://mfiles.pl/pl/index.php/Prakseologia, dostęp 10.05.2025.
Prakseologia, https://sjp.pwn.pl/slowniki/prakseologia.html, dostęp 10.05.2025.
Priorytety  i  zadania  priorytetowe  Komendanta  Głównego  Policji  na  lata  2021–2025, 
https://www.google.q=Priorytety+i+zadania+priorytetowe+Komendanta+,  do-
stęp 10.05.2025.
Priorytety i zadania priorytetowe Komendanta Głównego Policji na lata 2021–2025, https://
www.google.com/search?q=Priorytety+i+zadania, dostęp 10.06.2025, p. III.4.
Projekt  rozporządzenia  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  w  sprawie  sposobu 
i trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków w Policji, Straży Granicznej, Straży 
Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa, https://
www.gov.pl/web/mswia/projekt-rozporzadzenia-ministra-spraw-wewnetrznych-
i-administracji-w-sprawie-sposobu-i-trybu-ustalania-okolicznosci-i-przyczyn-
wypadkow-w-policji-strazy-granicznej-strazy-marszalkowskiej-panstwowej-strazy-
pozarnej-oraz-sluzbie-ochrony-panstwa, dostęp 10.05.2025.401 Wykaz źródeł i literatury
RAPORT z funkcjonowania systemu powiadamiania ratunkowego w 2021 r., https://www.
gov.pl/attachment/c785641b-6b59-4a52-8a5e-bb6618c4ca91, dostęp 10.05.2025.
Rola straży pożarnej w zabezpieczaniu imprez masowych, https://www.sluzbywskali.pl/rola-
-strazy-pozarnej-w-zabezpieczaniu, dostęp 10.05.2025.
Serwis Służby Cywilnej, https://www.gov.pl/web/sluzbacywilna/znajomosc-i-przestrzeganie-
zasad-w-korpusie---podsumowanie-monitoringu-2024, dostęp 10.05.2025.
Siły  Zbrojne  RP, https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/sily-zbrojne-rp, dostęp 
24.10.2024.
Sprawiedliwość  społeczna,  https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/sprawiedliwosc.html,  do-
stęp 10.05.2025.
Sprawozdanie z wykonania planu działalności Ministra Spraw Wewnętrznych i Admini-
stracji za rok 2023 dla działów administracji rządowej administracja publiczna, spra-
wy wewnętrzne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne, https://
www.gov.pl/web/mswia/plan-dzialalnosci-i-kontrola-zarzadcza, dostęp 15.03.2025.
Sprawozdanie z wykonania planu działalności Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji za 
rok 2023 dla działów administracji rządowej administracja publiczna, sprawy wewnętrz-
ne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne, https://www.gov.pl/web/
mswia/plan-dzialalnosci-i-kontrola-zarzadcza, dostęp 1.04.2025.
Straż Graniczna, Oddziały SG, https://www.strazgraniczna.pl/pl/straz-graniczna/struk-
tura-sg/oddzialy-sg, dostęp 10.05.2025.
Straż Graniczna, Ośrodki Szkolenia SG. Dostęp online: https://www.strazgraniczna.pl/
pl/straz-graniczna/struktura-sg/osrodki-szkolenia-sg, dostęp 18.11.2024.
Straż  Graniczna,  Wyższa  Szkoła  Straży  Granicznej,  https://www.strazgraniczna.pl/pl/
straz-graniczna/struktura-sg/wyzsza-szkola-strazy-graniczne/12399,Wyzsza-
Szkola-Strazy-Granicznej.html, dostęp 18.11.2024.
Struktura KAS, https://www.gov.pl/web/kas/struktura-kas, dostęp 10.03.2025.
Struktura Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, https://www.gov.pl/web/kgpsp/
komenda-glowna-psp, dostęp 10.10.2024.
Struktura, https://sw.gov.pl/strona/struktura-sw, dostęp 10.10.2024.
Terytorialsi z Policją i Państwową Strażą Pożarną wspólnie działają na rzecz bezpieczeństwa – Mini-
sterstwo Obrony Narodowej, https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/terytorialsi- 
z-policja-i-panstwowa-straza-pozarna-wspolnie-dzialaja-na-rzecz-bezpieczenstwa, 
dostęp 10.04.2025.
Ważne porozumienie podpisane, https://policja.pl/pol/aktualnosci/224392,wazne-porozu-
mienie-podpisane.html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Welenc T., Kampania „Jesteś widoczny, jesteś bezpieczny!”, https://www.gov.pl/web/kppsp-
-zuromin/kampania, dostęp 10.06.2025.
Wiedza, umiejętności  i  doświadczenie  –  współpraca  opolskich  akademików  z  policjantami, 
https://policja.pl/pol/aktualnosci/229190,wiedza-umiejetnosci-i-doswiadczenie
-wspolpraca-opolskich-akademikow-z-policjanta.html?search=549859778, dostęp 
1.04.2024.402 Wykaz źródeł i literatury
Współpraca między NASK a CBZC – Podpisano Specjalne Porozumienie, https://policja.pl/
pol/aktualnosci/236420,wspolpraca-miedzy-nask-a-cbzc-podpisano-specjalne-por
ozumienie.html?search=549859778, dostęp 1.04.2024.
Współpraca międzynarodowa, https://info.policja.pl/inf/wspolpraca-miedzynarod/72445, 
Wspolpraca-miedzynarodowa.html, dostęp 24.10.2024.
Współpraca, Słownik języka polskiego PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2023, 
https://sjp.pwn.pl/szukaj/wsp%C3%B3%C5%82praca.html, dostęp 7.11.2023.
Wykazy obowiązujących aktów prawnych i porozumień, wydanych i zawartych przez Komen-
danta  Głównego  Straży  Granicznej,  https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-resor-
towe/wykazy-obowiazujacych-aktow-prawnych-i-porozumien, dostęp 10.04.2024.
Wyposażenie i sprzęt w PSP – Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, https://www.
gov.pl/web/kgpsp/standaryzacja-wyposazenia-pojazdow-psp, dostęp 1.04.2025.
Wystąpienie pokontrolne – Najwyższa Izba Kontroli, https://www.nik.gov.pl/kontrole/wy-
niki-kontroli-nik/pobierz,lzg~p_16_037_201608300909271472548167~pdf, dostęp 
1.04.2025.
Zadania  Agencji  Wywiadu,  https://www.aw.gov.pl/pl/o-nas/zadania/123,Zadania.html, 
dostęp 22.06.2025.
Zadania CBA, https://cba.gov.pl/pl/o-nas/zadania/350,zadania.html, dostęp 22.06.2025.
Zadania finansowane lub dofinansowane z państwowych funduszy celowych – Centrum Szkolenia 
Policji, https://csp.edu.pl/csp/zadania-finansowane-lub/zadania, dostęp 1.04.2025.
Zadania SG, https://www.bieszczadzki.strazgraniczna.pl/bie/oddzial/zadania-sg/14384, 
Zadania-Strazy-Granicznej.html, dostęp 10.04.2024.
Zadanie  Centralnego  Biura  Antykorupcyjnego,  http://www.cba.gov.pl/pl/o-cba/zadania
/350,zadania.html, dostęp 22.06.2025.
Zakres działania informacja o zakresie działalności Komendanta Głównego Policji i Komen-
dy  Głównej  Policji,  https://info.policja.pl/inf/komenda-glowna-policji/zakres- 
dzialania/97916,Informacja-o-zakresie-dzialalnosci-Komendanta-Glownego-Policji- 
i-Komendy-Glownej.html, dostęp 8.11.2024.
Zarządzenie nr 1 Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 4 stycznia 2019 roku 
w sprawie Zasad etyki funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, https://www.pod-
karpackie. kas.gov.pl/c/document_library, dostęp 10.06.2025.
Zarządzenie nr 9/2018 Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia 26 lutego 2018 roku 
w  sprawie  „Zasad  etyki  zawodowej  funkcjonariuszy  Służby  Ochrony  Państwa”, 
https://www.sop.gov.pl/pl/o-sluzbie/struktura-i-dzialanie/etyka-funkcjonariuszy/ 
211,Etyka-zawodowa-funkcjonariuszy-SOP.html, dostęp 10.06.2025.
Zasady  organizacji  działań  poszukiwawczo-ratowniczych,  https://www.gov.pl/web/kgpsp/
zasady-organizacji-dpr, dostęp 10.05.2025.
Zdanowicz  A.,  Wspólne  ćwiczenia  specjalsów  https://www.podlaski.strazgraniczna.pl/
pod/aktualnosci/56864,Wspolne-cwiczenia-specjalsow.html, dostęp 10.04.2025.