Detektywistyka. Prawne i funkcjonalne aspekty działalności detektywistycznej w Polsce i na świecie. Wydanie drugie rozszerzone i zaktualizowane

Spis treści:

Wykaz skrótów
Wstęp

ROZDZIAŁ 1. Działalność detektywistyczna w Europie i na świecie

1.1. Geneza działalności detektywistycznej
1.2. Pojęcie działalności detektywistycznej i usług detektywistycznych
1.3. Usługi detektywistyczne w Unii Europejskiej i Europie
1.4. Działalność detektywistyczna w wybranych państwach pozaeuropejskich
1.5. Polskie uregulowania prawne usług detektywistycznych

ROZDZIAŁ 2. Działalność gospodarcza w sferze usług detektywistycznych w Polsce

2.1. Pojęcie i zakres usług detektywistycznych w prawie polskim
2.2. Zasady i formy organizacyjne działalności gospodarczej w zakresie usług detektywistycznych
2.3. Warunki prowadzenia działalności detektywistycznej
2.4. Dokumentacja działalności detektywistycznej

ROZDZIAŁ 3. Status prawny detektywa

3.1. Uwarunkowania dostępu do zawodu detektywa
3.2. Licencja detektywa i warunki jej uzyskania
3.3. Uprawnienia detektywa
3.4. Obowiązki detektywa
3.5. Etyka zawodowa detektywów
3.6. Odpowiedzialność detektywa
3.7. Detektyw a wolne zawody

ROZDZIAŁ 4. Funkcjonalne aspekty działalności detektywistycznej

4.1. Planowanie i organizacja realizacji zlecenia detektywistycznego
4.2. Metody i techniki pozyskiwania informacji w pracy detektywa
4.3. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym i bezpieczeństwem czynności detektywistycznych
4.4. Psychologiczne aspekty pracy detektywa i psychotechniki pozyskiwania informacji
4.5. Weryfikacja materiału, analiza logiczna i formułowanie wniosków

ROZDZIAŁ 5. Współdziałanie i współpraca detektywów z podmiotami odpowiedzialnymi za ochronę bezpieczeństwa wewnętrznego

5.1. Wpływ działalności detektywistycznej na bezpieczeństwo i porządek publiczny
5.2. Zakres współpracy i współdziałania „firm detektywistycznych” z Policją i innymi organami administracji rządowej w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego
5.3. Formy współpracy i współdziałania detektywów i służb policyjnych

ROZDZIAŁ 6. Działalność detektywistyczna w warunkach wolnej konkurencji

6.1. Działalność detektywistyczna w statystyce
6.2. Prognozy rozwojowe działalności detektywistycznej
6.3. Zrzeszenia przedsiębiorców detektywistycznych
6.4. Postulaty de lege lata i de lege ferenda

Zakończenie
Wykaz literatury
Wykaz aktów normatywnych
Spis rysunków, tabel i wykresów

Abbe A., Brandon S.E., The Role of Rapport in Investigative Interviewing: A Review , Jour-
nal of Investigative Psychology and Offender Profiling  2013, t. 10, nr 3.
Aleksandrowicz T., Komentarz do ustawy o usługach detektywistycznych, Warszawa 2002.
Aleksandrowicz T., Konieczny J., Konik A., Podstawy detektywistyki. Usługi detektywi-
styczne, prawo, taktyka, moralność, Warszawa 2008.
Anderson T., Schum D., Twining W., Analysis of Evidence, wyd. 2, Cambridge University 
Press, Cambridge 2005.
Antkowiak P., Polskie i europejskie standardy wykonywania wolnych zawodów, Przegląd 
Politologiczny 2013, nr 1.
Ask K., Granhag P.A., Motivational Sources of Confirmation Bias in Criminal Investiga -
tions: The Need for Cognitive Closure , Journal of Investigative Psychology and Offender 
Profiling  2005, t. 2, nr 1.
Bartuszek G., Informacje na zlecenie, „Gazeta Policyjna”, 2 marca 2003 r., nr 8.
Bączek P., Zagrożenia informacyjne a bezpieczeństwo państwa polskiego, Toruń 2005.
Bieniek G. (red.), Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga trzecia, Zobowiązania, t. 1, 
Warszawa 2002.
Blanchard K., Peale N.V., The Power of Ethical Management, New York 1988.
Bolesta S., Pozycja prawna MO w systemie organów PRL, Warszawa 1972.
Bond C.F. Jr., DePaulo B.M., Accuracy of Deception Judgments, Personality and Social Psy-
chology Review 2006, t. 10, nr 3.
Boon K., Private policing: Developments and consequences for public police forces, Interna-
tional Criminal Police Review 1993, nr 443.
Brakoniecki D., Detektywi, [w:] M. Czuryk, M. Karpiuk (red.), Pracownicy formacji bez-
pieczeństwa i porządku publicznego, służb ratownictwa i ochrony, Katedra Bezpieczeń-
stwa i Porządku Publicznego WPiA UWM, Olsztyn 2017.
Brakoniecki D., Prywatyzacja bezpieczeństwa. Zagadnienia wprowadzające, Difin, War-
szawa 2024.
Brakoniecki  D.,  Ustawa  o  usługach  detektywistycznych  jako  forma  prywatyzacji  zadań 
administracji publicznej w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego, Journal of 
Modern Science 2018, t. 1(36).241 Wykaz literatury
Bratoszewski J., Gardocki L., Gostyński Z., Przyjemski S., Stefański R., Zabłocki S., Kodeks 
postępowania karnego. Komentarz, t. II, Warszawa 2004.
Brylak J., Ustawa o usługach detektywistycznych. Komentarz, Warszawa 2016.
Brzozowski W., Współdziałanie władz publicznych, „Państwo i Prawo” nr 2/2010.
Burdziak K., Przepis art. 240 § 1 Kodeksu karnego a tajemnica obrończa, adwokacka, rad-
cowska i tajemnica spowiedzi, Prawo w Działaniu. Sprawy Karne 2022, nr 51.
Button M., Private Policing, Portland 2002.
Carroll A.B., Business and Society, Cincinnati 1996.
Cegielski T., François Vidocq. Pierwszy detektyw Europy i ojciec kryminalistyki, „Newsweek 
Historia” 5/2014.
Chlebowicz P., „Biały wywiad” z perspektywy kryminalistyki, [w:] Biały wywiad. Otwarte 
źródła informacji – wokół teorii i praktyki, (red.) W. Filipkowski, W. Modrzejewski, 
Warszawa 2012.
Chmielarz K., Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej przez detektywa, Problems of 
Economics and Law 2019, t. 3, nr 2.
Cieślak M., Środki zapobiegawcze w projekcie k.p.k. z 1968, „Państwo i Prawo” 1969, nr 1.
Collins R., Lincoln R., Frank M.G., The Effect of Rapport in Forensic Interviewing , Psychia-
try, Psychology and Law 2002, t. 9, nr 1.
Czachórski W., Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 1995.
DePaulo B.M., Lindsay J.J., Malone B.E., Muhlenbruck L., Charlton K., Cooper H., Cues 
to Deception, Psychological Bulletin 2003, t. 129, nr 1.
Dhami M.K., Belton I.K., Mandel D.R., The ‘Analysis of Competing Hypotheses’ in Intelli-
gence Analysis, Applied Cognitive Psychology 2019, t. 33, nr 6.
Duniewska  Z.,  Jaworska-Dębska  B.,  Michalska-Badziak  R.,  Olejniczak-Szałowska  E., 
Stahl M., Prawo administracyjne: Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, 
Warszawa 2009.
Dybowski T., Pyrzyńska A., [w:] System Prawa Prywatnego, t. 5, Prawo zobowiązań – część 
ogólna, red. E. Łętowska, Warszawa 2006.
European Data Protection Board, Guidelines 03/2026 on Web Scraping in the Context of 
Generative AI Model Development, wersja 1.0, przyjęte 7 lipca 2026 r.
European Data Protection Board, Guidelines 1/2024 on Processing of Personal Data Based 
on Article 6(1)(f) GDPR, wersja 1.0, przyjęte 8 października 2024 r.
European Union Agency for Cybersecurity (ENISA), Guidelines for SMEs on the Security 
of Personal Data Processing, Heraklion 2017.
Ferrell O.C., Gardiner G., In Pursuit of Ethics: Tough Choices in the World of Work, Smith 
Collins, Springfield (Illinois) 1991.
Filaber  J.,  Pojęcie  bezpieczeństwa  publicznego  w  prawie  administracyjnym  (wybrane 
uwagi), [w:] Prace prawnicze, administratywistyczne i historyczne, (red.) M. Sadow-
ski, P. Szymaniec, „Wrocławskie Studia Erazmiańskie”, „Zeszyty Studenckie”, Wro-
cław 2009.
Gniewek E. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz do artykułów 535–1088, t. II, C.H. Beck, 
Warszawa 2004.242 Wykaz literatury
Gozdór G., Przestępstwa z ustawy o usługach detektywistycznych, Prokuratura i Prawo 
2005, nr 6.
Gozdór G., Usługi detektywistyczne. Komentarz, Warszawa 2006.
Górniok O., Hoc S., Przyjemski S., Kodeks karny. Komentarz, t. III, Gdańsk 1999.
Hanausek T., Prywatny detektyw. Przewodnik zawodu, Ławica, Warszawa–Poznań 1992.
Harman G.H., The Inference to the Best Explanation , The Philosophical Review  1965, t. 74, 
nr 1.
Heuer R.J. Jr., Psychology of Intelligence Analysis, Center for the Study of Intelligence, 
Central Intelligence Agency, Washington 1999.
Irwin  D.,  Mandel  D.R.,  Improving  Information  Evaluation  for  Intelligence  Production, 
Intelligence and National Security 2019, t. 34, nr 4.
Jabłońska-Bonca J., Zacieranie granicy między publicznym a prywatnym bezpieczeństwem 
w XXI wieku a problemy prywatnych detektywów – szkic tematu, [w:] Wszelkie prawo 
stanowione jest dla ludzi, (red.) J. Świeczkowski, Gdańsk 2014.
Jacyszyn J., Pojęcie wolnego zawodu. Analiza aktów prawnych i doktryny, „Przegląd Prawa 
Handlowego” 2000, nr 10.
Jacyszyn J., Wykonywanie wolnych zawodów w Polsce, Warszawa 2004.
Jaśkowski K., Maniewska E., Komentarz do Kodeksu pracy, Kraków 2003.
Karkowska D., Zawody medyczne, Warszawa 2012.
Kassin S.M., Dror I.E., Kukucka J., The Forensic Confirmation Bias: Problems , Perspectives, 
and Proposed Solutions, Journal of Applied Research in Memory and Cognition 2013, 
t. 2, nr 1.
Klamut R., Bezpieczeństwo jako pojęcie psychologiczne, Zeszyty Naukowe Politechniki Rze-
szowskiej 2012, nr 286, Ekonomia i Nauki Humanistyczne, z. 19(4).
Konieczny J., Wprowadzenie do bezpieczeństwa biznesu, Warszawa 2004.
Konieczny J., Wstęp do etyki biznesu, Warszawa 1998.
Kotarbiński T., Traktat o dobrej robocie, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1982.
Krasnowolski A., Zawody zaufania publicznego, zawody regulowane oraz wolne zawody. 
Geneza, funkcjonowanie i aktualne problemy, Biuro Analiz i Dokumentacji OT-625 
Kancelaria Senatu, Warszawa 2013.
Latkowski S., Rynek detektywistyczny w Polsce, Gazeta Finansowa, 20 grudnia 2007 r.
Lewińska M., Analiza porównawcza modeli pracy rzecznika prasowego i oficera wywiadu , 
Zeszyty Naukowe Akademii Obrony Narodowej 2013, nr 2(91).
Lidwa W., Współdziałanie w walce lądowej, Toruń 2000.
Liedel K., Serafin T., Otwarte źródła informacji w działalności wywiadowczej, Difin, War-
szawa 2011.
Loftus E.F., Palmer J.C., Reconstruction  of  Automobile  Destruction:  An  Example  of  the 
Interaction Between Language and Memory, Journal of Verbal Learning and Verbal 
Behavior 1974, t. 13, nr 5.
Maciejewski  M.,  Swoboda  przedsiębiorczości  i  świadczenia  usług,  Noty  faktograficzne 
o Unii Europejskiej, Parlament Europejski, http://www.europarl.europa.eu/aboutpar-
liament/pl/displayFtu.html?ftuId=FTU_3.1.4.html243 Wykaz literatury
Majer P., Bezpieczeństwo wewnętrzne w państwie nowożytnym – ewolucja przedmiotowa 
i podmiotowa, [w:] Nauka o bezpieczeństwie. Istota, przedmiot badań i kierunki rozwoju. 
Studia i materiały, (red.) L. Grochowski, A. Letkiewicz, A. Misiuk, t. I, Szczytno 2011.
Marek A., Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2006.
Markiewicz J., Kształtowanie się polskiego systemu prawa sądowego i jego twórcy w okresie 
międzywojennym 1919–1939 (wybrane zagadnienia), Teka Komisji Prawniczej PAN 
Oddział w Lublinie 2010, t. 3.
Marszałek A., Wiadomość jako towar, „Rzeczpospolita”, 9 czerwca 1998 r.
Marszałek A., Większość uczciwa, niektóre psują opinię. Czy agencje ochrony są powiązane 
z przestępcami, „Rzeczpospolita”, 27 maja 1995.
Matusiak B., Przestępca detektywem, 21. Wiek History Revue 2011, nr 4.
Meissner C.A., Redlich A.D., Michael S.W., Evans J.R., Camilletti C.R., Bhatt S., Brandon 
S., Accusatorial and Information-Gathering Interrogation Methods and Their Effects on 
True and False Confessions: A Meta-Analytic Review, Journal of Experimental Crimi-
nology 2014, t. 10, nr 4.
Memon A., Meissner C.A., Fraser J., The Cognitive Interview: A Meta-Analytic Review 
and Study Space Analysis of the Past 25 Years, Psychology, Public Policy, and Law 2010, 
t. 16, nr 4.
Meterko V., Cooper G., Cognitive Biases in Criminal Case Evaluation: A Review of the 
Research, Journal of Police and Criminal Psychology 2022, t. 37.
Michalski A., Warto sprawdzić. Prześwietlić konkurencję, „Rzeczpospolita” z 12 czerwca 2001.
Mider  D.,  Wywiad  jawnoźródłowy  w  internecie  –  kategoryzacja  i  ewaluacja  narzędzi 
wyszukiwawczych, Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego 2024, nr 31.
Misiuk A., Administracja porządku i bezpieczeństwa publicznego. Zagadnienia prawno-
-ustrojowe, Warszawa 2011.
Mroziewicz K., Czas pluskiew, Warszawa 2007.
Mularski  K.,  Przyrzeczenie  publiczne  –  wybrane  problemy  semiotyczne  i  dogmatyczne, 
„Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, rok LXX – z. 4, 2008.
Najwyższa Izba Kontroli, Informacja o wynikach kontroli nadzoru organów administracji 
państwowej nad niepaństwowymi formacjami uzbrojonymi, nr ewid. 29/97/P96028/
DON, Warszawa 1997.
Nogalski B., Śniadecki J., Etyka zarządzania przedsiębiorstwem, Bydgoszcz 2001.
O’Brien  B.,  Prime  Suspect:  An  Examination  of  Factors  That  Aggravate  and  Counteract 
Confirmation Bias in Criminal Investigations, Psychology, Public Policy, and Law 2009, 
t. 15, nr 4.
Ochendowski E., Prawo administracyjne, Toruń 1994.
Ochendowski E., Zagadnienia części ogólnej prawa administracyjnego – Problemy ustawy 
– Przepisy ogólne prawa administracyjnego, [w:] Administracja publiczna u progu XXI 
wieku, Przemyśl 2000.
Pascoe C., Quinn S., Scarfone K., The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2 .0, NIST 
CSWP 29, National Institute of Standards and Technology, Gaithersburg 2024.
Pieprzny S., Administracja bezpieczeństwa i porządku publicznego, Rzeszów 2012.244 Wykaz literatury
Pieprzny S., Policja. Organizacja i funkcjonowanie, Warszawa 2011.
Pieprzny S., Współdziałanie pomiędzy Policją a organami kontroli skarbowej, [w:] Systemy 
podatkowe w Polsce i na Ukrainie a struktura organizacyjna administracji podatkowej, 
Uniwersytet Rzeszowski, Rabe k. Baligrodu 2003.
Pikulski S., Działania operacyjne policji, Wojskowy Przegląd Prawniczy 1996, nr 2.
Pikulski S., Podstawowe zagadnienia bezpieczeństwa publicznego, [w:] Prawne i admini-
stracyjne aspekty bezpieczeństwa osób i porządku publicznego w okresie transformacji 
ustrojowo-gospodarczej. Materiały z konferencji naukowej, Mierki 26–27 października 
2000 r., W. Bednarek, S. Pikulski (red.), Olsztyn 2000.
Plebanek E., Zachowanie a ujawnianie tajemnicy lekarskiej i pielęgniarskiej – kolizja obo-
wiązków oraz próba jej rozwiązania, Palestra 2020, nr 6.
Pływaczewski E., Przestępstwo czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego, Toruń 1985.
Po prostu Pinkerton, Śledztwo 2/2010.
Pomykała M., Bezpieczeństwo jako kategoria prawa, [w:] Państwo – Administracja – Poli-
cja. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Kazimierzowi Rajchelowi, A. Letkie-
wicz, A. Misiuk (red.), Szczytno 2012.
Samoń A., Ameryka nigdy nie śpi. Spadek po Allanie Pinkertonie, Dziennik Związkowy 
z 9 lutego 2014.
Saramak  B.,  Wykorzystanie  otwartych  źródeł  informacji  w  działalności  wywiadowczej: 
historia, praktyka, perspektywy, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uni-
wersytetu Warszawskiego, Warszawa 2015, ISBN 978-83-63183-94-3.
Savant J., La vie aventureuse de Vidocq: le vrai Vidocq, Hachette, Paris 1973.
Schmid-Drüner M., Swobodny przepływ pracowników, Noty faktograficzne o Unii Euro -
pejskiej,  Parlament  Europejski,  http://www.europarl.europa.eu/aboutparliament/pl/
displayFtu.html?ftuId=FTU_3.1.3.html
Skrętowicz E., Zatrzymanie jako środek przymusu w polskim procesie karnym, „Gazeta 
Sądowa i Penitencjarna” 1968, nr 21.
Skwarcow M., Prawo do przetwarzania przez prywatnego detektywa tzw. danych wrażli-
wych, Palestra 2022, nr 3.
Sławiński M., Ochrona osób i mienia, Warszawa 1998.
Stanejko B., Proces kształtowania się komercyjnego rynku ochrony w Polsce, [w:] Z proble-
mów bezpieczeństwa. Policja a zagrożenia globalne, A. Misiuk, J. Gierszewski (red.), 
„Zeszyt Naukowy” nr 1/2010, Chojnice 2010.
Stańczyk J., Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa, Warszawa 1996.
Szumiło-Kulczycka D., Czynności operacyjno-rozpoznawcze i ich relacje do procesu kar-
nego, Warszawa 2012.
Szymczak M. (red.), Słownik języka polskiego PWN, t. 1, Warszawa 1995.
Świniarski J., Bezpieczeństwo wewnętrzne w ujęciu filozoficznym , [w:] Nauka o bezpie-
czeństwie. Istota, przedmiot badań i kierunki rozwoju. Studia i materiały, (red.) L. Gro-
chowski, A. Letkiewicz, A. Misiuk, t. I, Szczytno 2011.
Taracha A., Czynności operacyjno-rozpoznawcze. Aspekty kryminalistyczne i prawnodo-
wodowe, Lublin 2006.245 Wykaz literatury
Trocki M., Outsourcing, Warszawa 2001.
Ura E., Pieprzny S., Pado T., Pojęcie bezpieczeństwa publicznego w prawie administracyj-
nym, [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego. Zjazd Katedr Prawa Admi-
nistracyjnego i Postępowania Administracyjnego, Zakopane 24–27 września 2006 r., 
(red.) J. Zimmermann, Warszawa 2007.
Ura E., Pojęcie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, Państwo i Prawo z 1974 r., 
nr 2.
Ura E., Prawo administracyjne. Część druga, Rzeszów 1997.
Vrij A., Hartwig M., Granhag P.A., Reading Lies: Nonverbal Communication and Decep-
tion, Annual Review of Psychology 2019, t. 70.
Widacki J., Kryminalistyka, Warszawa 2008.
Wikariak S., Martwa ustawa o działalności detektywistycznej, „Rzeczpospolita” z 10 wrze-
śnia 2002.
Wiśniewski B., Zalewski S., Bezpieczeństwo wewnętrzne RP w ujęciu systemowym i zadań 
administracji publicznej, Bielsko-Biała 2006.
Wojtaszczyk K., Istota i dylematy bezpieczeństwa wewnętrznego, „Przegląd Bezpieczeń-
stwa Wewnętrznego” 2009, nr 1.
Wojtczak K., Zawód i jego prawna reglamentacja, Poznań 1999.
Wolska N., Działalność detektywistyczna w Polsce, https://wspia.eu/media/hujnd20d/36-
-wolska-natalia.pdf.
Zaborowski J., Prawne środki zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, War-
szawa 1977.
Zdyb M., Komentarz do ustawy o działalności gospodarczej, Bydgoszcz 1997.
Ziętara W., Istota think tanks, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K 
– Politologia 2009, t. XVI, nr 1.
Zybertowicz A., W uścisku tajnych służb. Upadek komunizmu i układ postnomenklatu-
rowy, Warszawa 1993.Wykaz aktów normatywnych
Konstytucje
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, 
poz. 483, ze zm.).
Ustawa z dnia 17 marca 1921 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1921 r. 
nr 44, poz. 267) – akt archiwalny.
Akty prawa międzynarodowego
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona w Rzymie 
dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona 
Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284, ze zm.).
Akty prawa Unii Europejskiej
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz.Urz. UE C 326 
z 26.10.2012, s. 47).
Dyrektywa Rady 92/51/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie drugiego ogólnego sys-
temu uznawania kształcenia i szkolenia zawodowego, uzupełniająca dyrektywę 89/48/
EWG (Dz.Urz. WE L 209 z 24.07.1992, s. 25, akt uchylony).
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. doty-
cząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec 
konsumentów  na  rynku  wewnętrznym  oraz  zmieniająca  dyrektywę  Rady  84/450/
EWG,  dyrektywy  97/7/WE,  98/27/WE  i  2002/65/WE  Parlamentu  Europejskiego 
i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 
(Dz.Urz. UE L 149 z 11.06.2005, s. 22).247 Wykaz aktów normatywnych
Dyrektywa  2005/36/WE  Parlamentu  Europejskiego  i  Rady  z  dnia  7  września  2005  r. 
w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.Urz. UE L 255 z 30.09.2005, s. 22, 
ze zm.).
Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. 
dotycząca usług na rynku wewnętrznym (Dz.Urz. UE L 376 z 27.12.2006, s. 36).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 
2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii (Dz.Urz. UE 
L 141 z 27.05.2011, s. 1).
Rozporządzenie  Parlamentu  Europejskiego  i  Rady  (UE)  2016/679  z  dnia  27  kwietnia 
2016  r.  w  sprawie  ochrony  osób  fizycznych  w  związku  z  przetwarzaniem  danych 
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrek-
tywy  95/46/WE  (ogólne  rozporządzenie  o  ochronie  danych)  (Dz.Urz.  UE  L  119 
z 04.05.2016, s. 1, ze sprost.).
Ustawy
Ustawa z dnia 18 lutego 1938 r. o przedsiębiorstwach, wymagających szczególnego zaufa-
nia (Dz.U. z 1938 r. nr 12, poz. 79).
Ustawa z dnia 1 lipca 1958 r. o zezwoleniach na wykonywanie przemysłu, rzemiosła, han-
dlu i niektórych usług przez jednostki gospodarki nieuspołecznionej (Dz.U. z 1958 r. 
nr 45, poz. 224).
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 
z 2025 r., poz. 1691).
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071).
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2026 r., 
poz. 468).
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734).
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.).
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r. nr 5, poz. 24, ze zm.).
Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. z 1988 r. nr 41, 
poz. 324, ze zm.; akt uchylony).
Ustawa z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 579, ze zm.).
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 636, ze zm.).
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1402, 
ze zm.).
Ustawa  z  dnia  16  kwietnia  1993  r.  o  zwalczaniu  nieuczciwej  konkurencji  (t.j.  Dz.U. 
z 2022 r., poz. 1233, ze zm.).
Ustawa z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez 
ministra właściwego do spraw wewnętrznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 529).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 383).248 Wykaz aktów normatywnych
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2026 r., 
poz. 490).
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. z 2016 r., 
poz. 358, ze zm.).
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1995, 
ze zm.).
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2016 r., 
poz. 922; akt uchylony).
Ustawa  z  dnia  20  listopada  1998  r.  o  zryczałtowanym  podatku  dochodowym  od 
niektórych  przychodów  osiąganych  przez  osoby  fizyczne  (t.j.  Dz.U.  z  2025  r., 
poz. 843, ze zm.).
Ustawa  z  dnia  21  stycznia  1999  r.  o  sejmowej  komisji  śledczej  (t.j.  Dz.U.  z  2016  r., 
poz. 1024, ze zm.).
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 485, ze zm.).
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 633, 
ze zm.).
Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999 r. 
nr 101, poz. 1178, ze zm.; akt uchylony).
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r., 
poz. 18, ze zm.).
Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 129).
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2015 r., 
poz. 133, ze zm.).
Ustawa  z  dnia  24  sierpnia  2001  r.  o  Żandarmerii  Wojskowej  i  wojskowych  organach 
porządkowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 96, ze zm.).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., 
poz. 902).
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji 
Wywiadu (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 902).
Ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2013 r., poz. 499, ze zm.; 
akt uchylony).
Ustawa z dnia 5 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o usługach detektywistycznych oraz 
ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2002 r. nr 238, poz. 2021).
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym 
Funduszu  Gwarancyjnym  i  Polskim  Biurze  Ubezpieczycieli  Komunikacyjnych  (t.j. 
Dz.U. z 2026 r., poz. 783).
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o usługach detektywistycznych (Dz.U. 
z 2004 r. nr 121, poz. 1265).
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności 
gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. nr 173, poz. 1808, ze zm.).
Ustawa  z  dnia  9  czerwca  2006  r.  o  Centralnym  Biurze  Antykorupcyjnym  (t.j.  Dz.U. 
z 2025 r., poz. 712).249 Wykaz aktów normatywnych
Ustawa  z  dnia  9  czerwca  2006  r.  o  Służbie  Kontrwywiadu  Wojskowego  oraz  Służbie 
Wywiadu Wojskowego (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 157).
Ustawa  z  dnia  5  września  2008  r.  o  zmianie  niektórych  ustaw  w  związku  z  wejściem 
w życie Protokołu do Umowy między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Człon-
kowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie 
swobodnego przepływu osób (Dz.U. z 2008 r. nr 180, poz. 1112).
Ustawa z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Pol-
skiej (Dz.U. z 2010 r. nr 47, poz. 278, ze zm.).
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r., 
poz. 1209).
Ustawa  z  dnia  26  listopada  2010  r.  o  zmianie  ustawy  o  usługach  detektywistycznych 
(Dz.U. z 2011 r. nr 6, poz. 17).
Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podat-
ników i płatników oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 171, poz. 1016).
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o współpracy rozwojowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1392, 
ze zm.).
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych 
zawodów (Dz.U. z 2013 r., poz. 829).
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze standary-
zacją niektórych wzorów pism w procedurach administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., 
poz. 822).
Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodar-
czej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1893).
Ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych naby -
tych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 166).
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2016 r., poz. 177, ze zm.).
Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., 
poz. 194).
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2025 r., 
poz. 1131, ze zm.).
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe 
(Dz.U. z 2017 r., poz. 60, ze zm.).
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 138; t.j. 
Dz.U. z 2025 r., poz. 34, ze zm.).
Ustawa z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz 
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 398).
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1480).
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębior-
ców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz.U. z 2018 r., poz. 650, 
ze zm.).
Ustawa  z  dnia  10  maja  2018  r.  o  ochronie  danych  osobowych  (t.j.  Dz.U.  z  2019  r., 
poz. 1781).250 Wykaz aktów normatywnych
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycz -
nej  i  innych  ułatwieniach  związanych  z  sukcesją  przedsiębiorstw  (Dz.U.  z  2018  r., 
poz. 1629, ze zm.).
Ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz.U. z 2019 r., 
poz. 55, ze zm.).
Ustawa z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem 
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (Dz.U. 
z 2019 r., poz. 730).
Ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakre-
sie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyro-
bami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. z 2019 r., 
poz. 1214, ze zm.).
Austria: ordynacja przemysłowa w brzmieniu noweli z 1883 r. (Dz.u.p. nr 39, ze zm.).
Belgia: Loi du 19 juillet 1991 organisant la profession de détective privé (Moniteur belge 
z 2.10.1991, s. 21604; akt uchylony).
Belgia: Loi du 18 mai 2024 réglementant la recherche privée (Moniteur belge z 6.12.2024).
Czechy:  Zákon  č.  455/1991  Sb.,  o  živnostenském  podnikání  (živnostenský  zákon), 
w szczególności załącznik nr 3.
Francja:  Loi  n°  42–891  du  28  septembre  1942  réglementant  l’exercice  de  l’activité  des 
agents privés de recherches (akt uchylony).
Francja: Loi n° 80–1058 du 23 décembre 1980 modifiant la loi n° 891 du 28 septem-
bre 1942 réglementant l’exercice de l’activité des agents privés de recherches (akt 
uchylony).
Francja: Loi n° 83–629 du 12 juillet 1983 règlementant les activités privées de surveil-
lance, de gardiennage et de transport de fonds (akt włączony do Code de la sécurité 
intérieure i uchylony).
Francja: Ordonnance n° 2012–351 du 12 mars 2012 relative à la partie législative du code 
de la sécurité intérieure (JORF nr 0062 z 13.03.2012).
Francja: Code de la sécurité intérieure, partie législative, livre VI, w szczególności titre 
II relatif aux activités des agences de recherches privées.
Hiszpania: Ley 23/1992, de 30 de julio, de Seguridad Privada (BOE nr 186 z 4.08.1992; 
akt uchylony).
Hiszpania: Ley 5/2014, de 4 de abril, de Seguridad Privada (BOE nr 83 z 5.04.2014).
Litwa: Lietuvos Respublikos privačios detektyvinės veiklos įstatymas, 2015 m. balandžio 
16 d. Nr XII-1615.
Łotwa: Detektīvdarbības likums, uchwalona dnia 5 lipca 2001 r.
Niderlandy: Wet van 24 oktober 1997, houdende regels inzake de particuliere beveili-
gingsorganisaties en recherchebureaus (Wet particuliere beveiligingsorganisaties en 
recherchebureaus) (Stb. 1997, 500).
Rosja:  Закон  Российской  Федерации  от  11  марта  1992  г.  №  2487-I  «О  частной 
детективной и охранной деятельности в Российской Федерации».251 Wykaz aktów normatywnych
Rosja: Федеральный закон от 30 ноября 2024 г. № 434-ФЗ «О внесении изменений в 
Закон Российской Федерации „О частной детективной и охранной деятельности 
в Российской Федерации”» (wejście w życie: 1.09.2026 r.).
Słowacja: Zákon č. 473/2005 Z. z. o poskytovaní služieb v oblasti súkromnej bezpečnosti 
a o zmene a doplnení niektorých zákonov (zákon o súkromnej bezpečnosti).
Słowenia: Zakon o detektivski dejavnosti (ZDD-1) (Uradni list RS, št. 17/2011, poz. 689; 
akt uchylony).
Słowenia:  Zakon  o  detektivski  dejavnosti  (ZDD-2)  (Uradni  list  RS,  št.  95/2024, 
poz. 2865).
Włochy: Regio decreto 18 giugno 1931, n. 773 – Approvazione del testo unico delle 
leggi  di  pubblica  sicurezza  (TULPS),  w  szczególności  art.  134–139  (G.U.  nr  146 
z 26.06.1931).
Kanada (Alberta): Security Services and Investigators Act, S.A. 2008, c. S-4.7.
Kanada (Kolumbia Brytyjska): Security Services Act, S.B.C. 2007, c. 30.
Kanada (Manitoba): The Private Investigators and Security Guards Act, C.C.S.M. c. P132.
Kanada (Nowa Fundlandia i Labrador): Private Investigation and Security Services Act, 
R.S.N.L. 1990, c. P-24.
Kanada  (Nowy  Brunszwik):  Private  Investigators  and  Security  Services  Act,  R.S.N.B. 
2011, c. 209.
Kanada (Ontario): Private Security and Investigative Services Act, 2005, S.O. 2005, c. 34.
Kanada (Quebec): Private Security Act, S.Q. 2006, c. 23 (CQLR c. S-3.5).
Kanada (Saskatchewan): The Private Investigators and Security Guards Act, 1997, S.S. 
1997, c. P-26.01.
Kanada  (Wyspa  Księcia  Edwarda):  Private  Investigators  and  Security  Guards  Act, 
R.S.P.E.I. 1988, c. P-20.
Kanada (Jukon): Private Investigators and Security Guards Act, R.S.Y. 2002, c. 175.
Stany Zjednoczone: Anti-Pinkerton Act, Act of March 3, 1893, ch. 208, 27 Stat. 591; obec-
nie 5 U.S.C. § 3108.
Stany Zjednoczone (Nowy Jork): General Business Law, Article 7 – Private Investiga-
tors, Bail Enforcement Agents and Watch, Guard or Patrol Agencies, w szczególności 
§§ 70–71.
Australia (Nowa Południowa Walia): Security Industry Act 1997 No 157.
Australia (Queensland): Security Providers Act 1993, Act No. 83 of 1993.
Australia (Wiktoria): Private Security Act 2004, No. 33 of 2004.
Meksyk: Ley Federal de Seguridad Privada, opublikowana w Diario Oficial de la Federa -
ción dnia 6 lipca 2006 r.
Nowa Zelandia: Arms Act 1983, Public Act 1983 No 44.
Nowa Zelandia: Private Security Personnel and Private Investigators Act 2010, Public Act 
2010 No 115.
Zimbabwe: Private Investigators and Security Guards (Control) Act [Chapter 27:10].252 Wykaz aktów normatywnych
Rozporządzenia
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemy-
słowem (Dz.U. z 1927 r. nr 53, poz. 468, ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 30 lipca 1938 r. w sprawie wyko-
nania ustawy z dnia 18 lutego 1938 r. o przedsiębiorstwach, wymagających szczegól-
nego zaufania (Dz.U. z 1938 r. nr 57, poz. 450).
Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 24 listo-
pada  1947  r.  wydane  w  porozumieniu  z  Ministrem  Bezpieczeństwa  Publicznego 
w przedmiocie zmiany rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 30 lipca 
1938 r. w sprawie wykonania ustawy z dnia 18 lutego 1938 r. o przedsiębiorstwach 
wymagających szczególnego zaufania (Dz.U. z 1947 r. nr 75, poz. 480).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1958 r. w sprawie zezwoleń na wykony-
wanie przemysłu, rzemiosła i niektórych usług przez jednostki gospodarki nieuspo-
łecznionej (Dz.U. z 1958 r. nr 49, poz. 242).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 sierpnia 2002 r. 
w  sprawie  dokumentacji  wymaganej  przy  prowadzeniu  działalności  gospodarczej 
w zakresie usług detektywistycznych (Dz.U. z 2002 r. nr 137, poz. 1160).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2002 r. 
w sprawie wysokości i trybu wnoszenia opłaty za wydanie licencji detektywa (Dz.U. 
z 2002 r. nr 186, poz. 1557).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2002 r. 
w sprawie trybu wnoszenia opłaty za egzamin osoby ubiegającej się o wydanie licencji 
na usługi detektywistyczne, jej wysokości oraz stawek wynagrodzenia egzaminatorów 
(Dz.U. z 2002 r. nr 186, poz. 1558; akt archiwalny).
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2003 r. w sprawie obowiązkowego 
ubezpieczenia  odpowiedzialności  cywilnej  przedsiębiorcy  za  szkody  wyrządzone 
podczas wykonywania czynności detektywa (Dz.U. z 2003 r. nr 229, poz. 2283).
Rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  z  dnia  29  kwietnia 
2004 r. w sprawie dokumentacji przetwarzania danych osobowych oraz warunków 
technicznych  i  organizacyjnych,  jakim  powinny  odpowiadać  urządzenia  i  systemy 
informatyczne służące do przetwarzania danych osobowych (Dz.U. z 2004 r. nr 100, 
poz. 1024; akt uchylony).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 sierpnia 2004 r. 
w  sprawie  wzoru  i  trybu  wydawania  licencji  detektywa  (Dz.U.  z  2004  r.  nr  181, 
poz. 1879, ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2004 r. 
w sprawie składania wniosku o wydanie licencji detektywa (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 99).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 grudnia 2008 r. 
w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności w toku postępowania w sprawie 
uznania  kwalifikacji  do  wykonywania  zawodu  detektywa  (Dz.U.  z  2008  r.  nr  234, 
poz. 1585; akt uchylony).253 Wykaz aktów normatywnych
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r. w sprawie badań lekarskich 
i  psychologicznych  osób  ubiegających  się  o  wydanie  albo  posiadających  licencję 
detektywa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2534).
Rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  z  dnia  16  grudnia  2013  r.  w  sprawie 
szkolenia dla osób ubiegających się o wydanie licencji detektywa (t.j. Dz.U. z 2022 r., 
poz. 1776).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie organów 
uprawnionych obok Policji do prowadzenia dochodzeń oraz organów uprawnionych 
do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem pierwszej instancji w sprawach, 
w których prowadzono dochodzenie, jak również zakresu spraw zleconych tym orga-
nom (Dz.U. z 2015 r., poz. 1725).
Rozporządzenie  Ministra  Nauki  i  Szkolnictwa  Wyższego  z  dnia  16  listopada  2016  r. 
w sprawie dokumentów w postępowaniu w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych 
do wykonywania zawodu regulowanego albo podejmowania lub wykonywania dzia-
łalności regulowanej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 2006).
Rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  z  dnia  28  grudnia 
2016 r. w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności w toku postępowania 
w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu detektywa (Dz.U. z 2016 r., 
poz. 2286).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 stycznia 2017 r. 
w sprawie badań okresowych i kontrolnych policjantów (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2107).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 października 
2017  r.  w  sprawie  upoważnienia  organów  do  uznawania  kwalifikacji  w  zawodach 
regulowanych należących do działu sprawy wewnętrzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1901).
Austriackie rozporządzenie z 1904 r. zaliczające przedsiębiorstwa tajnych agentur pry-
watnych (detektywów) do przemysłów koncesjonowanych (Dz.u.p. nr 41).
Niemcy (Bawaria): Landesverordnung über die Buchführungs – und Auskunftspflicht 
von Auskunfteien und Detekteien (Auskunftei – und Detekteiverordnung – Ausk -
DetV) vom 19. Oktober 1964 (GVBl. S. 188).
Włochy: Regio decreto 6 maggio 1940, n. 635 – Approvazione del regolamento per l’ese-
cuzione del testo unico 18 giugno 1931, n. 773, delle leggi di pubblica sicurezza.
Włochy:  Decreto  del  Ministro  dell’interno  1  dicembre  2010,  n.  269  –  Regolamento 
recante disciplina delle caratteristiche minime del progetto organizzativo e dei requ-
isiti minimi di qualità degli istituti e dei servizi di cui agli articoli 256-bis e 257-bis del 
regolamento di esecuzione del testo unico delle leggi di pubblica sicurezza.
Meksyk: Reglamento para los Investigadores, Detectives y Policías Privados o pertene-
cientes a Organismos de Servicio Público Descentralizado o Concesionado, opubli-
kowane w Diario Oficial de la Federación dnia 13 października 1948 r. (akt uchylony).
Meksyk: Decreto por el que se abroga el Reglamento para los Investigadores, Detecti-
ves y Policías Privados o pertenecientes a Organismos de Servicio Público Descen-
tralizado o Concesionado, opublikowany w Diario Oficial de la Federación dnia 
25 kwietnia 1985 r.254 Wykaz aktów normatywnych
Wykaz orzecznictwa
Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 2 września 2010 r. w sprawie 
Uzun przeciwko Niemcom, skarga nr 35623/05.
Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 18 października 2016 r. w spra-
wie Vukota-Bojić przeciwko Szwajcarii, skarga nr 61838/10.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1980 r. w sprawie Komisja Wspól-
not Europejskich przeciwko Królestwu Belgii, 149/79.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 października 2001 r. w sprawie Christiane 
Adam, épouse Urbing przeciwko Administration de l’enregistrement et des domaines, 
C-267/99.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2004 r. w sprawie Komisja prze-
ciwko Niderlandom, C-189/03.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie Komisja prze-
ciwko Hiszpanii, C-514/03.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 maja 2023 r. w sprawie Österreichische Post, 
C-300/21, ECLI:EU:C:2023:370.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 2023 r. w sprawie Meta Platforms i in., 
C-252/21.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 grudnia 2023 r. w sprawie VB przeciwko 
Natsionalna agentsia za prihodite, C-340/21.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 października 2024 r. w sprawie Koninklijke 
Nederlandse Lawn Tennisbond, C-621/22.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 stycznia 2025 r. w sprawie Mousse, C-394/23.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 1999 r., SK 4/99.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2001 r., K 27/01, M.P. z 2001 r. 
nr 45, poz. 739.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., K 30/06.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., I OSK 228/08.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2009 r., 
III SA/Po 374/08.
Wyrok  Wojewódzkiego  Sądu  Administracyjnego  w  Warszawie  z  dnia  1  października 
2009 r., VIII SA/Wa 359/09.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2008 r., 
III SA/Wr 599/07.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 marca 1996 r., II AKa 34/96.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2003 r., II AKa 343/02.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2009 r., II AKa 65/09.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r., VI ACa 1168/10.
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 października 2024 r., IX Ka 817/24.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1935 r., OSP 1935, poz. 339.255 Wykaz aktów normatywnych
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1938 r., 3 K 2407/37.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1958 r., II KK 372/57, OSNPG 1958, nr 10, 
poz. 4.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1971 r., IV KR 119/71.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 1972 r., IV KR 337/71, OSNKW 1972, nr 5, 
poz. 83.
Wyrok składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1974 r., VI KRN 
26/74, OSNKW 1974, nr 9, poz. 162.
Wyrok składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1974 r., VI KRN 34/74, 
OSNKW 1974, nr 11, poz. 198.
Wyrok składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1975 r., VI KRN 
39/75, OSNKW 1976, nr 2, poz. 23.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 1978 r., II KR 266/78, OSNKW 1979, nr 6, 
poz. 65.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1979 r., III KR 257/79, OSNPG 1980, nr 2, 
poz. 12.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1980 r., V KRN 168/80.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1983 r., VI KZP 7/83.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1984 r., I KR 123/84.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1984 r., II KR 289/84.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1985 r., IV KR 18/85.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1987 r., VI KZP 8/87, OSNKW 1987, nr 11–12, 
poz. 97.
Orzeczenie  Sądu  Najwyższego z dnia 31 marca  1988 r.,  I KR  60/88,  OSNKW  1988, 
nr 9–10, poz. 64.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1988 r., I KR 168/88, OSP 1990, nr 8, 
poz. 304.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1997 r., IV KKN 292/96.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2001 r., II KKN 73/01.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2002 r., V KKN 507/99.
Postanowienie  Sądu  Najwyższego  z  dnia  17  października  2002  r.,  IV  KKN  634/99, 
OSNKW 2003, nr 3–4, poz. 33.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2003 r., V CK 311/02, niepubl.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2006 r., II CSK 293/06.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2011 r., III CSK 282/10.
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., I KZP 17/13.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2014 r., SDI 28/14.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 2022 r., I KZP 5/22, OSNK 2022, nr 9, poz. 32.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2022 r., II CSKP 355/22, OSP 2023, nr 12, 
poz. 98.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023 r., II CSKP 1284/22.256 Wykaz aktów normatywnych
Inne źródła
Australian Government, training.gov.au, CPP30619 Certificate III in Investigative Servi-
ces, https://training.gov.au/training/details/CPP30619.
BS  Agency,  Ekspertyzy  kryminalistyczne,  http://www.bsagency.pl/pl/uslugi-detektywi-
styczne-3/uslugi-specjalne/ekspertyzy%20kryminalistyczne.html.
College of Policing, Investigative Interviewing, Authorised Professional Practice, https://
www.college.police.uk/app/investigation/investigative-interviewing/investigative-
-interviewing.
Czynności  operacyjno-rozpoznawcze,  http://www.edukacjaprawnicza.pl/aktualnosci/a/
pokaz/c/aktualnosc/art/czynnosci-operacyjno-rozpoznawcze.html.
Dane Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Departament Zezwoleń i Koncesji, znak VII-
0667-43/2014, z dnia 12 lutego 2015 r.
Detektyw JMK, Podsłuch, http://www.detektyw-jmk.pl/podsluch.html.
Detektyw Poznań, Zlecenia detektywistyczne 2023, https://www.detektywtrelka.pl/blog-
-prywatnego-detektywa/zlecenia-detektywistyczne-2023.
Federal Bureau of Investigation, A Brief History of the FBI, https://www.fbi.gov/history/
brief-history.
Health and Safety Executive, Lone Working: Protect Those Working Alone, https://www.
hse.gov.uk/lone-working/employer/index.htm.
Human Rights Center, University of California, Berkeley i in., Evaluating Digital Open 
Source Imagery: A Guide for Judges and Fact-Finders, Berkeley 2024.
Institute for Internal Controls, TheIIC Code of Ethics, https://www.theiic.org/page-
18087.
International  Organization  for  Standardization,  ISO  31000  –  Risk  Management,  ISO, 
Geneva 2018, https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/store/en/PUB100426.pdf.
International  Organization  for  Standardization,  ISO  31000:2018  Risk  Management 
– Guidelines, ISO, Geneva 2018.
International Organization for Standardization, ISO 45003:2021 Occupational Health and 
Safety Management – Psychological Health and Safety at Work – Guidelines for Mana-
ging Psychosocial Risks, ISO, Geneva 2021.
Internationale Kommission der Detektiv-Verbände, About IKD; Members, https://i-k-d.
com/about, https://i-k-d.com/members.
Joint Task Force Transformation Initiative, Guide for Conducting Risk Assessments, NIST 
Special Publication 800-30 Revision 1, National Institute of Standards and Techno-
logy, Gaithersburg 2012.
Kelly M., Allan Pinkerton and His Detective Agency, http://americanhistory.about.com/
od/19thcentur1/a/allan_pinkerton.htm.
Komunikat  Prezesa  Urzędu  Ochrony  Danych  Osobowych  z  dnia  17  czerwca  2019  r. 
w sprawie wykazu rodzajów operacji przetwarzania danych osobowych wymagają-
cych oceny skutków przetwarzania dla ich ochrony (M.P. z 2019 r., poz. 666).257 Wykaz aktów normatywnych
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Uzyskaj wpis do rejestru przedsiębior-
ców wykonujących działalność regulowaną w zakresie usług detektywistycznych, https://
www.gov.pl/web/mswia/uzyskaj-wpis-do-rejestru-przedsiebiorcow-wykonujacych-
dzialalnosc-regulowana-w-zakresie-uslug-detektywistycznych.
National  Research  Council,  Identifying  the  Culprit:  Assessing  Eyewitness  Identification , 
National Academies Press, Washington 2014.
Odpowiedź Departamentu Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Admini-
stracji z dnia 12 czerwca 2025 r., udzielona w trybie dostępu do informacji publicznej.
Oferteo, Sprawdzenie wierności i podejrzenie o zdradę – w jakich sprawach zgłaszamy 
się do detektywa? Raport, https://www.oferteo.pl/raporty/sprawdzenie-wiernosci- 
i-podejrzenie-o-zdrade-w-jakich-sprawach-zglaszamy-sie-do-detektywa-raport.
Office of the Director of National Intelligence, Intelligence Community Directive 203: Ana-
lytic Standards, ICD 203, podpisana 2 stycznia 2015 r., z późn. zm., https://www.dni.
gov/files/documents/ICD/ICD-203.pdf.
Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Human Rights Cen -
ter, University of California, Berkeley, Berkeley Protocol on Digital Open Source Inve-
stigations: A Practical Guide on the Effective Use of Digital Open Source Information in 
Investigating Violations of International Criminal, Human Rights and Humanitarian 
Law, United Nations, New York–Geneva 2022.
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie roli i przyszłości 
wolnych  zawodów  w  europejskim  społeczeństwie  obywatelskim  w  2020  r.  (opinia 
z inicjatywy własnej), 2014/C 226/02, Dz.U. UE C 226 z 16 lipca 2014 r.
Pinkerton, History, http://www.pinkerton.com/history.
Polskie Stowarzyszenie Licencjonowanych Detektywów, Kodeks etyki detektywa, https://
psld.pl/polskie-stowarzyszenie-licencjonowanych-detektywow/#kodeks-etyki-
detektywa.
Polskie  Stowarzyszenie  Licencjonowanych  Detektywów,  Oświadczenie  skierowane  do 
Dyrektora  Departamentu  Zezwoleń  i  Koncesji  Ministerstwa  Spraw  Wewnętrznych 
z dnia 25 września 2013 r.
Prywatny detektyw, http://detektywistyczny.com/prywatny-detektyw.
Queensland Government, Training Required to Be a Private Investigator, https://www.
qld.gov.au/law/laws-regulated-industries-and-accountability/queensland-laws-and-
-regulations/regulated-industries-and-licensing/regulated-industries-licensing-and-
-legislation/security-industry-regulation/working-as-a-private-investigator/training.
Rządowe  Centrum  Legislacji,  Departament  Prawny  i  Orzeczeń,  Analiza  z  24  lutego 
2011 r., RCL DPiO 5604-68/10.
Statut  Polskiego  Stowarzyszenia  Licencjonowanych  Detektywów,  uchwalony  dnia 
14 listopada 2008 r., http://www.licencjonowanidetektywi.pl/statut.
Technical Working Group for Eyewitness Evidence, Eyewitness Evidence: A Guide for Law 
Enforcement, National Institute of Justice, Washington 1999, NCJ 178240.
Thagard P.R., The Best Explanation: Criteria for Theory Choice , The Journal of Philosophy  
1978, t. 75, nr 2.258 Wykaz aktów normatywnych
United States Secret Service, History: Key Events, http://www.secretservice.gov/about/
history/events.
Uzasadnienie  projektu  Ministerstwa  Sprawiedliwości  ustawy  z  dnia  6  marca  2012  r. 
o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów.
World Association of Detectives, Become a W.A.D. Member, https://wad.net/become-
-a-member.
World Association of Professional Investigators, WAPI History, https://wapi.org/wapi-
-history.
World Association of Professional Investigators, WAPI Members Code of Ethics & Pro-
fessional Conduct, https://wapi.org/code-of-ethics/.
World Health Organization, WHO Guidelines on Mental Health at Work, WHO, Geneva 
2022.