Nowelizacja ustawy o rachunkowości w dniu 18 marca 2008 oraz stosowanie Międzynaro­dowych Standardów Rachunkowości w coraz większej ilości spółek, stworzyło konieczność przygotowania opracowania, które zawierałoby wprowadzone zmiany oraz pokazało różnice między MSSF/MSR a ustawą o rachunkowości. Książka jest bardzo cennym źródłem informacji z uwagi na możliwość jej praktycznego zastosowania zarówno w spółkach stosujących polskie standardy rachunkowości, jak i spółkach, które stosują lub zamierzają stosować Międzynarodowe Standardy Rachunkowości.

Opracowanie oparte jest na oryginalnej koncepcji, dzięki której czytelnik ma możliwość obserwowania procesu tworzenia sprawozdania nansowego. Poszczególne rozdziały poświęcone pozy­cjom sprawozdawczym podają wiele przykładów, których część tworzy właśnie odwzorowany w sprawozdaniu nansowym obraz sytuacji omawianej spółki akcyjnej. Dzięki temu zabiegowi możliwe jest nie tylko nauczenie czy­telnika sposobu odczytywania danych sprawozdawczych, ale także rozumienia jego treści ekonomicznej, rozpoznawania wykorzystanych narzędzi polityki bilansowej i diagnozowania kondycji nansowej.

Książka odpowiada na pytanie, co naprawdę mówią, a czego nie mówią sprawozdania ­nansowe, jaki wpływ ma zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej na zawartość informacyjną sprawozdań, omawia różnice między MSSF/MSR a ustawą o rachunkowości. Jest opracowaniem obszernym i wyczerpującym, może służyć zarówno mniej, jak i bardziej wtajemniczonym, nie pomija bowiem trudnych i kontrower­syjnych kwestii. Stanowi bogate kompendium wiedzy na temat sporządzania i interpretacji sprawozdania nansowego.


Informacje o autorach

---

Wprowadzenie

1.1. Rachunkowość jako język biznesu

1.2. Wpływ globalizacji gospodarki światowej na harmonizację rachunkowości finansowej

1.3. Przedmiot i zakres podmiotowy rachunkowości finansowej w Polsce w świetle prawa bilansowego

1.4. Zakres przedmiotowy rachunkowości finansowej w Polsce w świetle prawa bilansowego

   1.4.1. Polityka rachunkowości

   1.4.2. Księgi rachunkowe, inwentaryzacja oraz ochrona danych i ich zbiorów

1.5. Sporządzanie i rewizja sprawozdania finansowego

   1.5.1. Tryb sporządzania sprawozdania finansowego

   1.5.2. Znaczenie rewizji finansowej dla zapewnienia wiarygodności sprawozdań finansowych

Literatura

Wprowadzenie

2.1. Użytkownicy sprawozdań finansowych i ich potrzeby informacyjne

2.2. Podstawowe założenia koncepcyjne i cechy jakościowe sprawozdań finansowych
   2.2.1. Założenia podstawowe

      2.2.1.1. Kontynuacja działalności [MSSF, 2007, s. 52]

      2.2.1.2. Ujęcie memoriałowe w rachunkowości [MSSF, 2007, s. 52]

   2.2.2. Cechy jakościowe sprawozdań finansowych

      2.2.2.1. Zrozumiałość

      2.2.2.2. Przydatność

      2.2.2.3. Wiarygodność

      2.2.2.4. Porównywalność

2.3. Struktura i treść sprawozdania finansowego

2.4. Bilans

   2.4.1. Aktywa

      2.4.1.1. Kryteria warunkujące prezentację zasobów majątkowych w bilansie

      2.4.1.2. Struktura aktywów

   2.4.2. Pasywa

2.5. Rachunek zysków i strat

   2.5.1. Przychody i zyski

   2.5.2. Koszty i straty  

   2.5.3. Wynik finansowy

2.6. Zestawienie zmian w kapitale własnym

2.7. Rachunek przepływów pieniężnych

2.8. Informacja dodatkowa

Literatura

Wprowadzenie

3.1. Podstawowe pojęcia

3.2. Ujmowanie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych i prawnych
w księgach rachunkowych

3.3. Wycena rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych i prawnych

   3.3.1. Wycena wartości początkowej środków trwałych w budowie – zagadnienia podstawowe

   3.3.2. Uwzględnienie w wycenie początkowej kosztów finansowania zewnętrznego – zagadnienia szczegółowe

   3.3.3. Wycena początkowa środków trwałych nabytych w wyniku wymiany

   3.3.4. Wycena prawa wieczystego użytkowania gruntu

   3.3.5. Wycena wartości firmy

   3.3.6. Ulepszenie środków trwałych

   3.3.7. Wycena następująca po początkowym ujęciu – aktualizacja wyceny (przeszacowanie) środków trwałych

   3.3.8. Amortyzacja składników aktywów trwałych

   3.3.9. Utrata wartości

   3.3.10. Ujęcie w rachunkowości transakcji sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych

3.4. Prezentacja rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych i prawnych
w sprawozdaniu finansowym

Literatura

Wprowadzenie

4.1. Podstawowe pojęcia

4.2. Ujmowanie zapasów i czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów w księgach rachunkowych

   4.2.1. Ujęcie materiałów w księgach rachunkowych

   4.2.2. Ujęcie towarów w księgach rachunkowych

   4.2.3. Ujęcie produktów gotowych, półproduktów i produkcji w toku

   4.2.4. Ujęcie czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów

4.3. Wycena zapasów i czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów

   4.3.1. Metody ustalania wartości rozchodu zapasów oraz wyceny ich stanu końcowego

   4.3.2. Aktualizacja wyceny zapasów

4.4. Prezentacja i ujawnianie zapasów i czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów
w sprawozdaniu finansowym

   4.4.1. Prezentacja i ujawnianie zapasów w bilansie i informacji dodatkowej

   4.4.2. Prezentacja i ujawnianie czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów w bilansie
i informacji dodatkowej

Literatura

Wprowadzenie

5.1. Podstawowe pojęcia

5.2. Ujmowanie i wycena należności

5.3. Aktualizacja wartości należności

   5.3.1. Należności podlegające aktualizacji

   5.3.2. Szacowanie wielkości odpisu aktualizującego wartość należności

5.4. Spisanie należności

5.5. Odzyskanie spisanej należności

5.6. Rozwiązanie niewykorzystanej części odpisu aktualizującego wartość należności

5.7. Odpisy jako instrument polityki rachunkowości

5.8. Prezentacja należności w sprawozdaniu finansowym

Literatura

Wprowadzenie

6.1. Podstawowe pojęcia

   6.1.1. Inwestycje

   6.1 2. Instrumenty finansowe

6.2. Ujmowanie i wycena inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne

6.2.1. Ujmowanie inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne

   6.2.2. Wycena inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne według metody ceny nabycia

   6.2.3. Wycena inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne według metody wartości godziwej

6.3. Ogólne zasady ujmowania i wyceny aktywów finansowych (z wyjątkiem aktywów finansowych stanowiących instrumenty zabezpieczające lub zabezpieczane)

   6.3.1. Ujmowanie aktywów finansowych

   6.3.2. Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu

   6.3.3. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności

   6.3.4. Aktywa finansowe stanowiące udzielone pożyczki oraz należności własne, nieprzeznaczone do sprzedaży

   6.3.5. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

6.4. Udziały i akcje stanowiące aktywa finansowe – ujęcie i wycena w rachunkowości

   6.4.1. Wycena akcji przeznaczonych do obrotu

   6.4.2. Wycena akcji dostępnych do sprzedaży

   6.4.3. Wycena udziałów (akcji), których wartości godziwej nie można oszacować w sposób wiarygodny

   6.4.4. Wycena udziałów (akcji) w jednostkach podporządkowanych

   6.4.5. Przekwalifikowania

6.5. Dłużne papiery wartościowe stanowiące aktywa finansowe – ujęcie i wycena w rachunkowości

   6.5.1. Wycena dłużnych papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu

   6.5.2. Wycena dłużnych papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży

   6.5.3. Wycena dłużnych papierów wartościowych utrzymywanych do terminu wymagalności oraz dłużnych papierów wartościowych, stanowiących wierzytelności własne, nieprzeznaczone do sprzedaży

6.6. Wierzytelności z tytułu pożyczek stanowiących aktywa finansowe – ujęcie i wycena
w rachunkowości

6.7. Prezentacja inwestycji długoterminowych i krótkoterminowych w sprawozdaniu finansowym

   6.7.1. Ujawnianie i prezentacja informacji na temat inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne

   6.7.2. Ujawnianie i prezentacja informacji na temat aktywów finansowych

Literatura

Wprowadzenie

7.1. Podstawowe pojęcia

7.2. Zasady ujmowania i wyceny instrumentów pochodnych niestanowiących instrumentów zabezpieczających

7.3. Kontrakty forward na waluty obce

7.4. Kontrakty futures

7.4.1. Kontrakt futures na USD

7.5. Zasady ujmowania i wyceny wbudowanych instrumentów pochodnych

7.6. Działania zabezpieczające i ich odzwierciedlenie w rachunkowości

   7.6.1. Instrument zabezpieczający

   7.6.2. Pozycja zabezpieczana

   7.6.3. Rodzaje zabezpieczeń

7.7. Prezentacja informacji na temat instrumentów finansowych i działań zabezpieczających
w sprawozdaniu finansowym

Literatura

Wprowadzenie

8.1. Podstawowe pojęcia

8.2. Kryteria warunkujące ujęcie zobowiązań i rezerw w sprawozdaniu finansowym

8.3. Ujmowanie określonych co do kwoty i terminu wymagalności zobowiązań długoterminowych i krótkoterminowych

   8.3.1. Ujmowanie i wyłączanie ujmowania zobowiązań finansowych

   8.3.2. Złożone instrumenty finansowe

   8.3.3. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług

   8.3.4. Zobowiązania wekslowe

   8.3.5. Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń

   8.3.6. Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych, zdrowotnego,  Funduszu Pracy i FGŚP

   8.3.7. Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych

   8.3.8. Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych

   8.3.9. Zobowiązania z tytułu podatku VAT

8.3.10. Fundusze specjalne

8.4. Ujmowanie rezerw

   8.4.1. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

   8.4.2. Pozostałe rezerwy

8.5. Ujmowanie rozliczeń międzyokresowych

   8.5.1. Ujemna wartość firmy

   8.5.2. Rozliczenia międzyokresowe przychodów

   8.5.3. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów (RMB)

   8.5.4. Międzynarodowe standardy rachunkowości a ujęcie rezerw i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów

8.6. Wycena zobowiązań i rezerw

   8.6.1. Wycena zobowiązań

   8.6.2. Wycena rezerw

   8.6.3. Wycena zobowiązań w walutach obcych

8.7. Prezentacja zobowiązań i rezerw w sprawozdaniu finansowym

Literatura

Wprowadzenie

9.1. Podstawowe pojęcia

9.2. Kapitały (fundusze) podstawowe w różnych jednostkach

   9.2.1. Spółka akcyjna

   9.2.2. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

   9.2.3. Spółki osobowe

   9.2.4. Spółdzielnia

   9.2.5. Przedsiębiorstwo państwowe

9.3. Ujmowanie kapitałów (funduszy) własnych w sprawozdaniu finansowym

9.4. Wycena kapitałów (funduszy) własnych

9.5. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym

   9.5.1. Kapitał podstawowy

   9.5.2. Należne wpłaty na kapitał podstawowy

   9.5.3. Udziały (akcje) własne

   9.5.4. Kapitał zapasowy

   9.5.5. Kapitał z aktualizacji wyceny

   9.5.6. Pozostałe kapitały rezerwowe

   9.5.7. Zysk (strata) z lat ubiegłych

   9.5.8. Wynik netto

9.6. Prezentacja kapitałów (funduszy) własnych w sprawozdaniu finansowym

Literatura

Wprowadzenie

10.1. Podstawowe pojęcia

10.2. Uznawanie przychodów i kosztów w sprawozdaniu finansowym

   10.2.1. Kryteria i moment uznania przychodów

   10.2.2. Kryteria uznawania kosztów współmiernych do przychodów

10.3. Uznawanie przychodów i kosztów z kontraktów długoterminowych

   10.3.1. Przychody z wykonania kontraktu długoterminowego

   10.3.2. Koszty kontraktu długoterminowego

   10.3.3. Metoda stopnia zaawansowania umowy

   10.3.4. Ustalenie przychodów metodą inną niż kosztową

   10.3.5. Koszty poniesione przed zawarciem umowy

   10.3.6. Ewidencja kontraktów długoterminowych

   10.3.7. Prezentacja kontraktów długoterminowych w sprawozdaniu finansowym wykonawcy

   10.3.8. Strata na kontrakcie

   10.3.9. Brak wiarygodnych szacunków stopnia zaawansowania kontraktu

10.4. Przychody z produktów przeznaczonych do wielokrotnej sprzedaży

10.5. Prezentacja przychodów i kosztów w przypadku działalności zaniechanej

10.6. Ujęcie i prezentacja pozycji rachunku zysków i strat

   10.6.1. Wynik ze sprzedaży w wariancie kalkulacyjnym i porównawczym

   10.6.2. Metody ewidencji kosztów podstawowej działalności operacyjnej

   10.6.3. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

   10.6.4. Przychody i koszty finansowe

   10.6.5. Zyski i straty nadzwyczajne

   10.6.6. Rachunek zysków i strat jako część wyniku z całości zysków i strat (MSR/MSSF)

   10.6.7. Rachunek zysków i strat jako część sprawozdania finansowego

Literatura
 

Wprowadzenie

11.1. Podstawowe pojęcia

11.2. Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych

11.3. Sporządzanie rachunku przepływów pieniężnych

11.4. Rachunek przepływów pieniężnych jako część sprawozdania finansowego

Literatura

Wprowadzenie

12.1. Ujmowanie umów leasingowych z punktu widzenia sprawowania kontroli nad przedmiotem leasingu

12.2. Wycena umów leasingowych – wprowadzenie

12.3. Wycena i ewidencja umów leasingu finansowego

   12.3.1. Leasing finansowy u leasingodawcy

   12.3.2. Leasing finansowy u leasingobiorcy

   12.3.3. Leasing finansowy – wartość końcowa

   12.3.4. Ujęcie dodatkowych kosztów związanych z leasingiem finansowym

12.4. Wycena i ewidencja umów leasingu operacyjnego

   12.4.1. Leasing operacyjny u leasingodawcy

   12.4.2. Leasing operacyjny u leasingobiorcy

   12.4.3. Oferty promocyjne w leasingu operacyjnym

12.5. Leasing zwrotny

12.6. Prezentacja leasingu w sprawozdaniu finansowym

Literatura

Wprowadzenie

13.1. Aktywa warunkowe

13.2. Zobowiązania warunkowe

13.3. Zobowiązania warunkowe a zobowiązania wykazywane w bilansie

13.4. Zdarzenia po dniu bilansowym

   13.4.1. Ujęcie zdarzeń po dniu bilansowym w sprawozdaniu finansowym

   13.4.2. Ramy czasowe zdarzeń po dniu bilansowym

13.5. Błędy

13.6. Zmiana zasad (polityki) rachunkowości

13.7. Zmiany szacunków

13.8. Prezentacja informacji o zdarzeniach warunkowych, zdarzeniach po dniu bilansowym oraz błędach w sprawozdaniu finansowym

Literatura

Wprowadzenie

14.1. Opodatkowanie podatkiem dochodowym osób prawnych

14.2. Bieżący a odroczony podatek dochodowy. Różnice przejściowe

   14.2.1. Wartość podatkowa aktywów, z których korzyści będą opodatkowane

   14.2.2. Wartość podatkowa aktywów, z których korzyści nie będą opodatkowane
   14.2.3. Wartość podatkowa aktywów o charakterze mieszanym

   14.2.4. Wartość podatkowa pasywów

   14.2.5. Wartość podatkowa pozycji nieujętych w aktywach i zobowiązaniach

14.3. Ujmowanie rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego

14.4. Wycena aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego

   14.4.1. Wpływ stawek podatkowych na wysokość aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego

   14.4.2. Wpływ sposobu wykorzystania aktywów lub rozliczenia zobowiązań na wysokość aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego

   14.4.3. Utrata wartości aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego

14.5. Ujmowanie kosztu lub przychodu z tytułu podatku dochodowego

14.6. Pozycje bezpośrednio zwiększające lub zmniejszające kapitał własny

14.7. Prezentacja informacji na temat aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym

14.8. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym MIKMAR SA

Literatura

Wprowadzenie

15.1. Połączenia prawne spółek kapitałowych i ich rozliczenie w rachunkowości

   15.1.1. Prawne aspekty połączeń spółek kapitałowych

   15.1.2. Metody rozliczenia połączeń spółek kapitałowych

   15.1.3. Jak zidentyfikować przejmującego?

   15.1.4. Ustalenie wartości godziwej aktywów i zobowiązań jednostki przejętej

   15.1.5. Kiedy do rozliczenia połączenia można stosować metodę łączenia udziałów?

   15.1.6. Połączenie wewnątrz grupy kapitałowej

15.2. Wycena udziałów (akcji) w jednostkach podporządkowanych przy użyciu metody praw własności

   15.2.1. Jednostki podporządkowane – definicja

   15.2.2. Metoda praw własności

15.3. Ujawnianie informacji na temat połączeń i udziałów (akcji) w jednostkach powiązanych

Literatura

Rozdział 16. Sprawozdanie finansowe i jego analiza

16.1. Sprawozdanie zarządu z działalności MIKMAR spółki akcyjnej w 2009 roku

16.2. Sprawozdanie finansowe spółki MIKMAR SA za rok 2009

   16.2.1. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

   16.2.2. Bilans (tys. zł)

   16.2.3. Rachunek zysków i strat (tys. zł)

   16.2.4. Zestawienie zmian w kapitale własnym (tys. zł)

   16.2.5. Rachunek przepływów pieniężnych (tys. zł)

   16.2.6. Dodatkowe informacje i objaśnienia

16.3. Analiza sprawozdania finansowego

   16.3.1. Wstępna analiza sprawozdania finansowego

   16.3.2. Analiza struktury finansowania

   16.3.3. Płynność finansowa

   16.3.4. Analiza działalności operacyjnej jednostki

   16.3.5. Analiza rentowności przedsiębiorstwa

   16.3.6. Analiza przepływów pieniężnych

Literatura